ALTERNATIVA

<!– @page { margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } A:link { so-language: zxx } –>

Carlos Dafonte

A ausencia dunha forte organización da esquerda revolucionaria, permite que o sistema capitalista capee no estado e en Galicia, a crise económica que xerou, con poucas feridas, case indemne.

Os grandes medios e a acción política das institución, partidos e sindicatos maioritarios, conseguiron en ano e medio trastornar un debate que situaba na picota ó sistema capitalista e converter o centro do mesmo, aínda que non o digan dun xeito expreso, na culpabilidade d@s traballador@s asalariad@s e como saír da crise cargando sobre as súas costas, a totalidade das medidas que permitan recupera-la taxa de ganancia a unha parte do empresariado. Outra parte os máis febles, algúns xa desapareceron e outros desaparecerán do mapa económico.

Aínda para unha persoa que non teña cavilado sobre a cuestión, recoñecerá que estes son os eixos do debate actual: Si hai que aprobar unha nova reforma laboral, como sempre contra os traballadores asalariados e para favorecer a explotación que exercen os empresarios; se alongar de 15 a 20 anos o período para o cómputo das pensións ou a toda a vida laboral o que representa unha rebaixa drástica das mesmas; se a idade para ter dereito a xubilarse débese prolongar ata os 67 anos; a necesidade de reformar o sistema público de pensións diante da ameaza de que en poucos anos quebre, para que se fagan planos de pensións privados, cando o lóxico era que a Seguridade Social non se financie por cotas e se faga a traveso dos presupostos xerais do estado; a suba do IVE para o verán, imposto inxusto que carga o mesmo a pobres e ricos; se hai que rebaixarlle o soldo ós funcionarios, amosando descoñece-la situación dunha parte importante dos mesmos; e así podíamos continuar case “ad infinitum”.

É curioso, atopámonos nunha fonda crise do sistema capitalista e da sociedade burguesa e non se fala de tomar medidas contra os instrumentos capitalistas como a banca, cuxa responsabilidade na crise é evidente; contra os empresarios enriquecidos nos pasados anos e agora morosos, que pechan empresas e conservan o capital persoal, saído da explotación do traballo, indemne; nin de como castiga-los especuladores, nin do enorme fraude fiscal; nin dos paraísos onde se branquean cartos e se evaden capitais. Ata sería admisible discutir, nas circunstancias actuais, que medidas se deben introducir neste sistema, en ausencia dunha revolución, que o faga, aínda que isto sexa, segundo a miña opinión unha quimera, funcionar mellor.

Pero non, de nada de iso discútese, do que se fala é só de como rebaixar os dereitos da grande maioría da poboación, dos que vendemos a nosa forza de traballo a cambio dun salario. Que non tivemos culpa algunha na situación na que nos atopamos. É máis, cando as cifras económicas eran para os analistas, políticos e medios de comunicación moi boas, esixíase contención salarial e responsabilidade @s traballador@s asalariad@s, para manter ese período de forte expansión.

Esta situación e unha proba evidente da derrota cultural-ideolóxica do pensamento de esquerdas. A saída da crise só discútese nos parámetros que a dereita e a clase burguesa, cuxo pensamento é o hexemónico no estado español, impoñen. O goberno do estado é neste senso “a punta de lanza” do debate, o que marca o ritmo e propón os temas.

Desde poucos recunchos denunciase esta situación e cando se fai, moitas veces dun xeito timorato, denunciase o sistema pero deixase fora da denuncia a todos cantos fan desde as institucións posible, que este se manteña no estado español, que son os culpables da situación na que nos atopamos @s asalariad@s; son, sen dúbida algunha @s xestor@s do capital e os que van facer cargar sobre as nosas costas as consecuencias da crise.

E canto máis próximas están as eleccións e as enquisas parecen máis desfavorecedoras para o goberno, comezan a aparecer ata en moitos que “hai catro días” eran moi críticos coa xestión do PSOE, e que din defender posturas de esquerda, as primeiras dúbidas sobre como actuar de cara ós procesos electorais e a remarcar as supostas diferencias entre os dous grandes partidos maioritarios.

Para non caer neste erro, teñen que asumir que o PSOE é un partido que traizoa á clase da que naceu, e xoga, xa o analizamos hai tempo, un papel primordial no proceso de cooptación de sectores populares para as políticas capitalistas e neoliberais. Converteuse, desde a desaparición do franquismo, nun partido burgués, que defende intereses oligárquicos. O PP non engana a súa clase. Defende os intereses da burguesía. E todas as medidas que propón para a saída da crise, teñen como obxectivo a derrota d@s traballador@s. Se algunha vez fai algún xesto é por motivos electorais; a burguesía e un sector cativo en relación cos asalariados e hai que conseguir votos en todas partes. PSOE e PP debían defender intereses antagónicos nestes momentos, e defenden os mesmos. ¿Debémoslle reprocha-lo PP que non defenda os intereses dos asalariados? Sería estúpido. Tanto como que un asalariado vote ó PP. O grave é que hoxe, un asalariado con conciencia de clase, non ten a quen votar. Porque xa coñecemos o que “da de si” o PSOE cando esta no goberno. A experiencia iniciada en 1982 non debe ser esquecida: reconversión industrial, privatización de empresas e banca públicas, recorte de pensións, reformas e desestruturación do mercado laboral, entrada da igrexa no ensino cos centros concertados, mantemento na OTAN, unha entrada “trapalleira” na Comunidade Europea, paro, corrupción, …Contra esas políticas fixéronse catro folgas xerais e dúas máis en Galicia, en defensa do sector naval. A primeira en 1985 contra a reforma das pensións; 1988 contra os chamados “contrato lixo”; 1992 contra o recorte das prestacións por desemprego e a precarización laboral; 1994 contra a revisión do “decretazo” de 1992. A pesares de todas estas importantes mobilizacións nas que participaron en cada unha millóns de tranballador@s, o partido socialista, non tivo “compaixón” algunha dos seus propios votantes que eran unha parte importante dos que se manifestaba naquelas xornadas de loita.

E neses catorce anos máis os oito do PP, consolídase o modelo de acumulación e de explotación característico do estado español, que entra en crise, como non podía ser doutro xeito, coincidindo ca crise internacional. Modelo do que os que nos gobernan hoxe, parece se atopaban satisfeitos, cando hai poucos anos, retaban a outras economías europeas poñéndose como exemplo, nunha actitude difícil de cualificar. Como mínimo de infantil e impropia de dirixentes políticos coñecedores de onde se moven.

Desde a desaparición de Franco, o PSOE gobernou 20 anos; a maior parte das leis que permiten as decisións empresariais e os ataques ós intereses da clase, foron aprobadas nese período. Tamén o apoio entusiasta a construción da UE actual. O PSOE ten tribunas de todo tipo desde onde defenden estas políticas contrarias os nosos intereses, TV’s, periódicos, radios, etc. Polo tanto non debe ninguén que se considere un revolucionario plantearse o máis mínimo apoio a un partido socialista que unha vez tras outra, defrauda as espectativas do pobo traballador galego.

O noso papel é poñer en cuestión dun xeito permanente ó sistema e os seus defensores. Gañe quen gañe, no capitalismo, sempre perdemos os asalariados.

Non é certo, como se di as veces, que nos atopemos hoxe cun PSOE presionado pola dereita máis recalcitrante, feble, que cede diante deste acoso; en 2006, cando considerábase no “cumio da vaga”, xa levou adiante unha tripla reforma, rebaixando entre outras lindezas, os impostos ós ricos. E se analizáramos os presupostos para 2010, constataríamos que son antisociais, cheos de recortes a partidas de servizos básicos.

Rodriguez tentou xogar a todas as cartas; de defensor dos asalariados, e cómplice dos empresarios…e ese xogo ten límites, pero cando ten que tomar medidas xa vemos por onde van os socialistas, polo mesmo camiños polo que van en Grecia; coñecemos as propostas para este país aprobadas pola U.E., que o partido socialista grego acepta, cando hai catro meses gañou as elección cun programa completamente oposto ó que agora tenta levar adiante. E iso é o que nos interesa de Grecia, non discutir se a nosa economía esta mellor ou peor que a grega, senón estudar a fondo as medidas que toma a U.E, e que apoian o goberno do estado, o PSOE, e o PP como oposición, pois son case as mesmas que se van a tomar no estado español. Pois Grecia como Chile nos anos 70, convértese hoxe nun laboratorio neoliberal.

Polo tanto creo que non debemos perde-lo tempo en falsas disquisicións de se son “galgos ou podengos”; PSOE e PP e unha parte dos nacionalistas, son os representantes do capital e digo máis, o PSOE no goberno é un atranco á recomposición da esquerda a nivel de estado. Pois a recomposición hai que facela na mobilización e a loita, e a “pátina” que ten de esquerdas, frea a loita, pois o argumento de moit@s traballador@s asalariad@s é que si estes toman medidas contra nós e “son de esquerdas”, os que deben defendernos, ¿como imos a estar se gaña o PP?, e polo tanto funciona o “voto útil” que é o máis inútil de todos os votos.

Sobre este aspecto da mobilización, os últimos anos da presidencia de Aznar foron quizais o período con maior número de mobilizacións, pois á folga xeral contra o “decretazo” sumáronse as levadas a cabo contra a presidencia da U.E., e as moi importantes contra da guerra de Iraq e a participación de tropas do estado español na mesma. A vitoria do PSOE nas eleccións xerais, marcou o final do proceso, aínda que o goberno nos meta en outras guerras, vaia da man do PP no referendo pola constitución europea, ou presida unha U.E., máis autoritaria, antisocial e imperialista.

Hoxe o programa do PSOE e un plan de austeridade co obxectivo, entre outros, de soster a débeda pública nos mercados internacionais; axuste fiscal ca suba do IVE, redución de pensións e gasto público e reforma do mercado laboral, son os seus eixos. E cando dicimos redución gasto público que ninguén pense que se van trae-las tropas dos numerosos lugares onde se atopan, en misións que ninguén coñece e xerando un gasto enorme, quérese dicir, que se vai gastar menos en servizos básicos, se van privatizar outros e tomar toda outra serie de medidas que o propio goberno afirma que son “impopulares”, pero que non queda máis remedio que facelo. Diante da evidencia do que se vai facer, todo o discurso anterior sobre cohesión social, acenos ós sindicatos, etc., non tiñan outro obxectivo que perder o menor apoio posible, cando toma as medidas que interesan á clase que verdadeiramente defende, a burguesía. E para esconder a súa posición tenta acadar un novo Pacto da Moncloa, que terá a segunda parte na remodelación do goberno cando finalice a presidencia da U.E., unha nova alianza en Cataluña, despois das eleccións nesa comunidade, e o abandono dos pactos co “sector progresista” das Cortes e unha nova dinámica cun acordo, que se pode materializar de diferentes xeitos, coas burguesías nacionalistas.

Só a mobilización obreira e popular, de cara a unha folga xeral, pode parar este golpe que de novo tenta recortar os xa minguados dereitos sociais que conservamos, e facer avanza-lo proceso de reconstrución da esquerda.

En Galicia a 26 de Febreiro de 2010

Carlos Dafonte

Coa entrada en recesión dunha grande parte das economías do mundo, son numerosas as cuestións que se teñen posto a discusión.
Referireime a dúas sobre as que me gustaría discutir neste blog. A primeira sobre a duración desta fase aguda da crise, pois como os lectores deste blog coñecen, a miña opinión é que saír nunca imos saír, baixo este sistema, a non ser que se produza unha nova guerra mundial que permita a destrución masiva de forzas produtivas. E a segunda como xa anunciei, no meu anterior artigo, para opinar sobre algunhas interpretacións que se realizan hoxe da chamada teoría do derrube do sistema capitalista, supostamente exposta por Marx.
Sobre a primeira; hoxe son numerosos os “expertos” e todo tipo de axencias, oficinas de inversión, gobernos, institucións, que xogan a ser adiviños, e teñen enorme repercusión mediática, sobre a finalización da crise, no 2010, o comezo do crecemento económico e polo tanto, en pouco tempo, unha volta á senda da creación de emprego e a expansión económica.
E curioso que os mesmos que foron incapaces de detectala hai tres anos, hoxe nos queiran facer “comungar con rodas de muíño”, anunciándonos a súa finalización, como se crises estruturais, fondas como a actual, se puideran superar en dous ou tres anos.
Posiblemente en moitos países afectados non será o V a letra que indique que chegamos ó final e iníciase a saída na lóxica capitalista, senón o U, e dicir que tocamos fondo e nos mantemos nese fondo durante varios anos, nun proceso claro de estancamento, ata que de novo iniciemos a senda “salvadora do crecemento”. Concepto este do crecemento sobre o que debíamos debater a fondo.
Se fixéramos unha comparanza ca de 1929, podemos afirmar con rotundidade que non se saíu da mesma cando apareceron as primeiras cifras de crecemento nas economías máis poderosas daqueles tempos, que é a idea que nos queren dar toda esta serie de “expertos” que tanto vociferan hoxe. Posiblemente porque a idea que teñen da crise é de ser un momento, un proceso que transcorre nun espazo de tempo curto, no que se produce unha alteración, e non como un período completo onde se vai fraguando, consolídase, emerxe, se mantén…ata que se inicia un novo período.
Para os que agora falan de “brotes verdes” e os que se opoñen a esa idea simplemente polo motivo de estar na oposición, pero que no fondo teñen o mesmo concepto, a crise, ata as máis fondas como a actual, son de pouco percorrido, xa que o crecemento empézase a detectar en algunhas economías, se vai consolidar no primeiro trimestre do 2010, e polo tanto pódese falar do seu fin.
Pero en realidade unha crise deixa de ser tal cando as condicións que a xeraron desaparecen e, ¿verdadeiramente coñecen a causa da crise? Multitude deses “expertos”, en numerosos medios explican, “a touro pasado”, as causas da mesma, pero curiosamente ningún deles, como xa dixen, foi capaz de predicila un ou dous anos antes; posiblemente polo que argumenta o profesor da Universidade do Estado de California en Fresno, Sasan Fayamanesh, cando responde á pregunta ¿Por qué se trabucaron tanto os expertos? dicindo: “En xeral, equivocáronse porque a teoría económica é unha disciplina cientificamente subdesenvolvida, desvergoñadamente dominada pola pura ideoloxía. A escola imperante de pensamento económico durante a Grande Depresión (1929) era, e segue a ser a día de hoxe, a escola neoclásica ou marxinalista. Pero no mundo “neoclásico” non existen cousas parecidas ás crises. Non habita no mundo real no que vivimos, senón nun mundo sen clases sociais, composto de consumidores e produtores; un mundo harmonioso, modelado polo xeral con instrumentos procedentes da física matemática. Nese mundo non hai historia; non hai pasado, non hai presente, non hai futuro. Nese mundo nunca sucede nada importante, e dende logo ningún acontecemento catastrófico. Ese mundo marxinalista irreal, insípido e a-histórico debería ter sido abandona hai moito tempo, particularmente despois da Gran Depresión. Non obstante, a súa aparencia de elegancia matemática, ligada ao seu integrista e descarada defensa do capitalismo, ou do libre mercado, segundo prefiren os seus partidarios, mantívoo con vida. Sobra dicir que dende os días da Gran Depresión a teoría “neoclásica” foi emendada aquí e alí con algunhas ideas tomadas do aristócrata británico J.M. Keynes, ideas que trataban de enriquecer con certas doses de realidade a unha teoría de todo punto irreal. Pero o resultado da chamada síntese neoclásica ou neokeynesianismo non é máis que unha amálgama de ideas dispersas, confusas e incoherentes que serven como pasto ós estudantes de teoría económica baixo a rúbrica de micro e macroeconomía”.
Xa que cos seus instrumentos teóricos non foron capaces de ver a realidade que se viña enriba, poden canto menos estudar a crise de 1929 e constatar que nos tres anos anteriores, o crecemento promedio era de o 3′96%, para os 16 países seleccionados por Agnus Maddison no seu coñecido estudo. Pero deste crecemento importante, pasase a caer un 5′4% en 1930, un 5′7% en 1931, e o 7′1 en 1932. O que non impide que en 1933 se produza de novo un crecemento do 1′2; outros celebres “brotes verdes”, seguido polo 6′2 en 1934, 5′8 en 1935 e o 7′7 en 1936; e a pesares dese importante crecemento a crise persistiu, e tres anos máis tarde o capital enfrontase nunha nova guerra que produce cen millóns de mortos e a destrución dunha parte do centro do capitalismo mundial; polo tanto falar en termos de “saída da crise”, por haberse iniciado un cativo crecemento é unha falacia só explicable porque se fai desde unha perspectiva de clase, a que teñen as diferentes partes da oligarquía española, que se aproveita da crise para levar a cabo toda unha serie de fusións, de eliminación de competidores, en resumo a concentración de capital, propia destas situacións, onde os “peixes grandes cómense ós máis cativos” e para crear un importante “exército de reserva”.. Desde esa perspectiva, dicía con razón o ministro Solves que a crise “serve para limpar”.
Podemos afirmar que só mirar para o sacrosanto dato do crecemento, non serve nin para predici-la crise, nin para afirmar que se sae dela. Un exemplo desta afirmación témolo no estado español, no que poucos trimestres antes de que entraramos na recesión actual, creciamos máis que o resto do “núcleo duro” dos países do euro; isto lévame a sentenciar, que non debemos confundir, como se fai moitas veces, o momento do estalido co proceso real da crise. Pódese crecer e ter elevadas taxas de paro, producíndose a desaparición de milleiros de pequenas empresas, destruíndose forzas produtivas e dándose a realidade da existencia de milleiros de familias onde ningún membro da mesma cobra cantidade algunha.
¿Atopámonos cunha crise de ciclo curto ou diante dunha crise xeral das relacións capitalistas?. Afirmo que estamos diante dunha crise orgánica do sistema capitalista; da mesma, dicía Gramsci, é na que o vello non acaba de morrer, e o novo non acaba de nacer. Estamos pois nun momento de grande dinamismo onde a tendencia á descomposición, ó derrube, loita coa tendencia á recomposición.
Os grandes capitalistas e os gobernos, aínda que moitas veces nos expoñan razóns da crise que parecen peregrinas, saben que o fundamental é recupera-la taxa de ganancia, frear a súa queda, para o que utilizan varios instrumentos entre os que destacan a rebaixa de impostos para a burguesía e sectores da pequena burguesía e pagar a forza do traballo aínda mais por debaixo do seu valor. Con ese obxectivo lévase a cabo a tripla reforma de 2006 no estado español: a laboral, a fiscal e a do sistema de pensións. Por medio da primeira reducíase o costo da contratación e o do despido; mediante a segunda o imposto de sociedades pasou de ser, dos máis altos da U.E. a ser un dos máis reducidos. Mediante a terceira endurécense as condicións para recibir unha pensión, redúcese a recadación fiscal procedente dos beneficios, obrigando @s traballador@s a cotizar máis tempo.
E si esta recuperación non se produce, a tendencia cara o derrube pódese ir afianzando, pero non debemos levarnos a engano. Como dí Valério Arcary, comunista e profesor universitario brasileiro, ”No entanto, por máis severas que tenham sido as turbulencias económicas do capitalismo, sen a disposiçáo da luita dos sujeitos sociais náo se abriram situaçoes revolucionárias. Náo há xeque-mate económico na luta de classes”.
Marx no ano de 1859 fai un análise da súa obra e salva catro, da “queima” da súa crítica: “A miseria da filosofía” de 1847, “O Manifesto comunista” de 1848, o coñecido como “Discurso sobre o librecambio” do mesmo ano e “Traballo asalariado e capital”, unha serie de artigos periodísticos. Mostrouse especialmente cruel coa “A ideoloxía alemá”, obra á que tanto Engels como el, “abandonaban a acción dos ratos”. Amosaba a súa satisfacción pola chamada “Crítica da economía política”, así o manifesta no seu prefacio, celebre por outra banda, aínda que da obra, inacabada, só coñezamos dous capítulos. Nel indica que a actual organización da sociedade debe derrubarse, por efecto das contradicións internas e ser substituída por outra sociedade alicerzada en bases diferentes, á que considera unha orde máis elevado de civilización: “ O resultado xeral a que cheguei e que, unha vez obtido, serviu de fío condutor aos meus estudos, pode resumirse así: na produción social da súa vida, os homes contraen determinadas relacións necesarias e independentes da súa vontade, relacións de produción, que corresponden a unha determinada fase de desenvolvemento das súas forzas produtivas materiais. O conxunto destas relacións de produción forma a estrutura económica da sociedade, a base real sobre a que se levanta a superestrutura xurídica e política e á que corresponden determinadas formas de conciencia social. O modo de produción da vida material condiciona o proceso da vida social, política e espiritual en xeral. Non é a conciencia do home a que determina o seu ser, senón, pola contra, o ser social é o que determina a súa conciencia. Ao chegar a unha determinada fase de desenvolvemento, as forzas produtivas materiais da sociedade entran en contradición coas relacións de produción existentes, ou, o que non é máis que a expresión xurídica disto, coas relacións de propiedade dentro das cales se desenvolveron ata alí. De formas de desenvolvemento das forzas produtivas, estas relacións convértense en trabas súas E ábrese así unha época de revolución social. Ao cambiar a base económica, revoluciónase, máis ou menos rapidamente, toda a inmensa superestrutura erixida sobre ela. Cando se estudan esas revolucións, hai que distinguir sempre entre os cambios materiais acontecidos nas condicións económicas de produción e que poden apreciarse coa exactitude propia das ciencias naturais, e as formas xurídicas, políticas, relixiosas, artísticas ou filosóficas, nunha palabra, as formas ideolóxicas en que os homes adquiren conciencia deste conflito e loitan por resolvelo. E do mesmo modo que non podemos xulgar un individuo polo que el pensa de si, non podemos xulgar tampouco a estas épocas de revolución pola súa conciencia, senón que, pola contra, hai que explicarse esta conciencia polas contradicións da vida material, polo conflito existente entre as forzas produtivas sociais e as relacións de produción. Ningunha formación social desaparece antes de que se desenvolvan todas as forzas produtivas que caben dentro dela, e xamais aparecen novas e máis altas relacións de produción antes de que as condicións materiais para a súa existencia madurasen no seo da propia sociedade antiga. Por iso, a humanidade proponse sempre unicamente os obxectivos que pode alcanzar, pois, ben miradas as cousas, vemos sempre que estes obxectivos só xermolan cando xa se dan ou, polo menos, estanse a xerar, as condicións materiais para a súa realización. A grandes trazos, podemos designar como outras tantas épocas de progreso, na formación económica da sociedade, o modo de produción asiático, o antigo, o feudal e o moderno burgués. As relacións burguesas de produción son a última forma antagónica do proceso social de produción; antagónica, non no sentido dun antagonismo individual, senón dun antagonismo que provén das condicións sociais de vida dos individuos. Pero as forzas produtivas que se desenvolven no seo da sociedade burguesa brindan, ao mesmo tempo, as condicións materiais para a solución deste antagonismo. Con esta formación social péchase, polo tanto, a prehistoria da sociedade humana”.
Pero os capítulos coñecidos da obra non resolven nada do anunciado.
Nin con posterioridade no “O Capital”, obra tamén inconclusa, desvelou como se levaría a cabo o derrube; de feito en 1912, Rosa Luxemburgo, redactou “A Acumulación de Capital” para encher esta lagoa deixada por Marx nos seus escritos inconclusos. Pero a obra de Luxemburgo foi a orixe dunha polémica, aínda inacabada entre quen quere poñer fin ó sistema capitalista.
Hai varias décadas preguntábase un autor marxista ¿De que falaba Marx no seu “famoso” Prefacio? ¿De teorías aínda non elaboradas ou de ideas asentadas pero non escritas?
Houbo que esperar ata o comezo da Segunda Guerra Mundial, en 1939, para que se publicara o manuscrito no que se baseou Marx para escribir o devandito Prefacio; refírome a obra titulada na edición, “Grundrisse der Kritik der Polistischen Oekonomie (Rohentwurf)”; (Fundamentos da crítica da economía política (borrador). Escritos entre 1857 e 1858. A partires da súa publicación e segundo se foron traducindo e coñecendo máis, considéranse imprescindibles para reconstrui-la xénese do “O Capital”. Marx consideraba que este borrador non só destruía todas as ideas centrais de toda a economía política anterior, senón que ó mesmo tempo era a primeira exposición científica da causa revolucionaria. Os Grundrisse é a única das súas obras na que se fai un esbozo da teoría do capitalismo desde as súas orixes ata o seu suposto derrubamento formulado este como resultado da contradición xa sinalada no Prefacio, aínda que enunciada en termos distintos: “Por unha parte a produción consiste nun acto de cambio, e pola outra consiste nun acto que é o contrario do cambio. Por unha parte, a produción é un cambio ordinario de equivalentes, pola outra é unha apropiación violenta da capacidade creadora universal do obreiro. É un sistema social no cal o obreiro, como vendedor, e o capitalista, como comprador, son xuridicamente partes iguais que contratan libremente; e ao mesmo tempo é un sistema social de escravitude e explotación. Ó principio e ó final do proceso produtivo áchase o imperativo social dos valores de cambio, pero de principio a final o proceso de produción debe render plusvalías. O cambio de equivalentes é a relación social fundamental de produción, pero a extracción de non equivalentes é a forza fundamental de produción. Esta contradición inherente no proceso de produción capitalista, é a fonte dos conflitos que Marx esperaba desembocaran no período de revolución social”. Dito cas verbas de Martín Nicolaus
Formúlanse nos Grundrisse cuestións fundamentais, desenvolvidas con posterioridade no “O Capital”, polas que deben ser tidos en conta, máis que polas achegas “á teoría do colapso”, cuestión por outra banda moi debatida no “campo revolucionario”; por exemplo, Lenin nega a existencia dunha “teoría do colapso” en Marx.
Ata a aparición dos Grundrisse, para Marx, o mecanismo do mercado era “o factor motivador, causal ou fundamental” do desenvolvemento capitalista; nesta obra atópanse os alicerces do que desenvolverá máis tarde no O Capital, partindo de que no mundo da concorrencia “todo aparece invertido”, afirmando categoricamente que os procesos fundamentais, ocultos pero esenciais, son a produción e a acumulación capitalista.
É tamén nos Grundrisse onde se establece, coa maior claridade, a teoría da plusvalía, concepto crucial no pensamento de Marx, sobre a que baseou a súa teoría da acumulación capitalista.
Por último, destaca-lo cambio que representou pasar da idea de que @ obreir@ vende o seu traballo como unha mercadoría, a establecer que o que venden é a súa forza de traballo, que non é unha mercadoría como calquera outra, senón unha mercadoría excepcional.
Centrándonos para finalizar, no tema do colapso do sistema capitalista. Cando Marx fala do mesmo, aínda que non chegara a desenvolvelo, hai que entendelo como unha lei que se formula como tendencia, e establece toda unha serie de procesos que contrarrestan esa tendencia como poden ser a creación dos monopolios, a conquista do mercado mundial e outros; da mesma idea é Lenin que presenta o documento sobre a situación internacional, no II Congreso da Internacional Comunista, en 1920, cando di, referíndose á burguesía: “…para ela as situacións sen saída non existen. A burguesía comportase como unha besta enfurecida que perdeu a cabeza, fai unha parvada tras outra, empeorando a situación e acelerando a súa morte. Todo iso é así. Pero non se pode “amosar” que non haxa posibilidade algunha de que adormeza a certa minoría de explotados con concesións, de que esmague certo movemento ou sublevación dunha parte determinada de oprimidos e explotados. Tentar demostrar con antelación a falla absoluta de saída, sería vana pedantería e xogo de conceptos e verbas…O réxime burgués atravesa en todo o mundo por unha grave crise revolucionaria. Agora hai que “amosar” coa práctica dos partidos revolucionarios que teñen suficiente grao de conciencia, organización, unión coas masas explotadas, decisión e habilidade a fin de aproveitar esta crise para levar a cabo a revolución vitoriosa”.
Creo que Lenin o formula dun xeito correcto; só a acción dos partidos revolucionarios vai poñer fin ó sistema capitalista, que mediante as súas crises pon cada vez máis en evidencia unha necesidade enunciada por Engels e recollida por Rosa Luxemburgo, “ou socialismo ou barbarie”, capitalista, claro.
A fonda crise actual, pode levar a algúns a trabucarse pensando que o capitalismo esta próximo ó seu colapso, que lle é imposible reinicia-lo proceso de valoración e acumulación, que se vai desfacer como consecuencia das súas contradicións internas e adoptan posturas “quietistas”, ou en calquera caso, “descoidan” o que segue a ser o elemento fundamental da loita revolucionaria tamén no século XXI, a construción do suxeito revolucionario que non é outro que a clase obreira e o resto de capas de traballador@s asalariad@s, e o partido de clase, que facilite que a teoría revolucionaria, o marxismo, se converta no pensamento condutor da loita. E sen estas premisas non haberá revolución e se non hai revolución, non haberá socialismo, o que quere dicir que todo o máis serán intentos de lavarlle a cara o capitalismo.
E fronte ós discursos derrotistas que argumentan que xa non existe clase obreira, hai que destaca-la perspectiva de que hoxe, a comezos do século XXI, o proceso de proletarización mundial foi enorme a consecuencia do grao de concentración do capital. O que significa que a burguesía hoxe contaría con menos aliados para enfrontarse a unha clase traballadora ben organizada O problema hoxe é o de dotar @s traballador@s asalaria@s, en medio da crise, de teoría, unidade e estratexia común.
Para finalizar unha cita do economista polaco Grossman, autor de “A Lei da Acumulación e do Derrube do Sistema Capitalista”, obra publicada poucos meses antes do crac de 1929 e que ten acadado nos últimos tempos, un certo protagonismo como consecuencia da crise: “O capitalismo pode ser abatido só a través da loita da clase obreira. Pero o que eu quería demostrar é que a loita de clase non é suficiente por se mesma. Non é suficiente a vontade de abatilo(…) Como marxista dialéctico é obvio que as dúas caras do proceso, os elementos subxectivos e obxectivos teñen un influxo recíproco entre se. Non se pode ‘esperar’ a que se dean primeiro as condicións ‘obxectivas’ para despois e só entón, deixar actuar ás condicións ’subxectivas’. Sería unha concepción mecánica, insuficiente coa que non estou de acordo (…) A miña teoría da derruba non trata de excluír esta intervención activa, senón que proponse máis ben demostrar en que condicións pode xurdir e xorde de feito unha situación revolucionaria deste tipo, en forma obxectiva,”

Galicia xaneiro 2010

Roberto Laxe
1.- A cimeira do Clima en Dinamarca, coa presenza de miles de manifestantes, coas detencios masivas nun dos estados supostamente mais democráticos do mundo, remarca un feito: a tendencia ao desgoberno e o desorde mundial.

2.- A crise economica ten contra as cordas a todas as potencias mundias, que non ven a saída do túnel, mais alo de recupercions parciais. Mas ista cimeira o que vem a remarcar é o valeiro na direccion política do imperialismo. O plante do G77, é dicer, os mais pobres com China á cabeza, diante da negativa das potencias imperialistas a sufragar os custes das medidas contra o cambio climático, demonstran que as tendências marcadas xá hai dez anos, na cimeira de Seattle, non fixeron mais que afondarse.

3.- No fondo de todo achamos a crise, e a incapacidade do sistema de atopar umha saída á queda da taxa de lucro. Non teñen o novo modelo de acumulacion que sustitúa ao neoliberalismo, baseado na especulacion financeira e a privatizacion de todos servizos públicos.

4.- A pelexa tem vários frentes de loita; um, entre os sectores da burguesia imperialista que seguen na inércia do modelo pasado (a direita mundial, cós republicanos ianquis nas súas campañas contra Obama á cabeza), dous, os sectores productivos e financeiros das potencias imperialistas ligados ao que se lle chama “capitalismo verde” (produccion de enerxias renovabéis, de bio combustibles, etc., que no Estado Español teñen nome e apelido, Iberdrola, Jove, Sacyr,…), três, as potencias do BRIC (Brasil, Rusia, Índia e China) que queren a sua parte na torta, e catro, os países pobres, semicoloniais, moeda de troco entre todos eles e ao tempo, queren aproveitar para sacar mais tallada –daí o seu plante-.

5.- Pólo que fai ó movimento de masas, temos que reafirmar que segue côa mesmas características da ultima discusion: mobilizacions “hailas”, com zonas ou paises donde o enfrentamento é mais duro, como Grécia; más o retraso dumha resposta conscente á crise, á dureza das políticas que comezan a desenvolver as burguesias e os seus gobernos, fai que moitos caian na desesperacion (a agresion a Berlusconi non é mais que umha expresion).

Temos que recuperar a vella frase de Trotski do Programa de Transicion: “a crise da humanidade reducese, em ultima instancia, á crise da direccion revolucionaria”.

6.- Por isto, o discurso de Morales e Chavez em Dinamarca, ao afirmar que a culpa do cambio climático é do capitalismo e que se impon a loita pólo socialismo, tem um calado moi fondo; pois, mais alo do que hoxe fagan dentro dos seus países –que é capitalismo nacional-, estan decindolle ao mundo o que hai que decirlle; contra os desastres sociais e ecoloxicos, só colle umha alternativa, o socialismo.

E isto inflúe sobre o ativismo.

7.- Neste cadro, na Union Europa a contradiccion entre os países que comezan a sair da crise, os centrais como Alemaña ou Franza, e os demais profundizase. Grécia esta em crise aberta, tanto social como política ou econômica. Itália tem umha fonda crise social, Gran Bretaña xá non conta nin como grande potencia, e asi para baixo.

8.- Mas, a Union Europea segue a ser a reaseguro de todos eles. As políticas antiobreiras son cuestion dos estados (a frase de Ângela Merkel de que cada quen se salve como poda), mas a rede é o euro (a mesma Merkel dixo que non deixarian caer a ningun país).

E para elo os Estados teñen xá toda umha bateria de medidas legais para levar adiante esas políticas, as directivas Bolkestein, á dos servizos, o Plan Bolonia e a lexislacion contra os imigrantes.

9.- Neste cadro atopamos a situacion do Estado Español, cun goberno em crise, sustentado pólas burocracias sindicais, que fan umha manifestacion para apoialo.

Um goberno em crise co seu mellor sócio no sur, Marruecos, póla política do imperialismo español respecto o Sahara, um goberno em crise porque sabe que modelo da especulacion e o turismo, remataram, mas é incapaz de dar umha proposta estatrexica á situacion da economia española (o Plan de Economia Sustentable é a máxima expresion dese “quero e non podo”).

10.- Um goberno em crise nun rexime em crise: o retraso na sentencia do Estatut é o maior sintoma, pois véu acompañado dos “referendos” independentistas em Catalunya, que por moito que digan que a particacion foi escasa, é para consumo interno. Que num referendo “para legal” póla independencia, participe o 30% do censo, é cualitativo. Tivo mais participacion, se cadra, que algumhas eleccions europeas, e non por isso, descualificanse estas eleccions.

O rexime e as suas institucions fundamentais, a xudicatura, os partidos estatais (PSOE e PP, xunto com EU), os sindicatos oficiais (CCOO e UXT), estan hoxe cuestionados póla sociedade. Mas estan cuestinados póla pasiva, sem que haxa um proxecto alternativo claro, e por isso sobreviven.

11.- O movimento de masas do Estado Español é a retaguardia do movimento de masas europeo. Hoxe Grécia ou Portugal marcan o camiño das loitas, e isso, como xá dixemos, expresouse nas eleccions europeas.

Non quer dicer que o movimento de masas non loite, e mais na Galiza, onde as mobilizacions obreiras e sociais son constantes, mas loita sem proxeto e isoladas umha de outra, sem um obxectivo estratexico.

12.- O goberno da Xunta é um goberno que so tem um obxectivo: desmontar o pouco feito pólo bipartido e enfrentar a crise côas receitas do neoliberalismo, privatizar todos os servizos; non deixar ningun. Alen diso, o sector da burguesia que ista Xunta expresa é a burguesia “rentista”, a que historicamente viviu da dependência da Galiza, cobrando o cupon que lle dera a burguesia española.

A recente venda da fabrica de Pascual a La Arzuana, umha cooperativa em crise aberta, e rompendo o acordo prévio com Feiraco despois dumha reunion co Conselleiro, non é mais que um paso para a sua venda ao capital español.

As manobras dilatórias no plan eólico, desmontado a lei do bipartido, sen facer unha nova. Alem mais, a nova non conta co apoio da patronal eólica galega (a que lle dera o apoio a Feijoo para desbancar o bipartido), expresa cal é o obxectivo real, provocar um retraso no desenvolvimento da enerxia eólica na Galiza, beneficiando aos seus competidores castelans e demais.

A proposta de Feijoo de fusion das Caixas de aforro é um agasallo envelenado. O que esconde Feijoo é o proxecto de Caja Madrid, umha vez resoltas a súas liortas entre Espe Aguirre e Gallardon, co nomeamento de Rato. A final, a idea do PP de Feijoo é que a nova Caixa caia nas mans de Caja Madrid.

Estes son alguns dos exemplos do papel da Xunta atual: vender Galiza ao mellor postor, e privatizar todo o privatizable.

Deixar morrer os gandeiros, impedir a constitucion do Grupo Lácteo Galego, e demais, son parte desta política neoliberal e antigalega: que se salve o mais forte, para logo vendelo ao capital español.

Esta é a esencia econômica do ataque centralista do PP e da Xunta, côa colaboura necesaria do PSOE.

13.- Mas Feijoo esta atopando resposta, ainda que isolada, de certos sectores da sociedade. Dos asalariados nas carnes dos atacados pólas privatizacions, e as loitas do metal e o comercio de Coruña e Pontevedra; dos gandeiros; dos taxistas, etc.

Mas son respostas, como dixemos sempre, sem direccion. Non van ao fondo do problema, a política da Xunta e do goberno central, que amparados nas directivas da Union Europea, atentan contra as conquistas sociais.

Por isso, como alicerce da nosa política é avanzar na UNIDADE DA RESPOSTA SOCIAL E OBREIRA ás políticas gubernamentais.

14.- Neste cadro, o papel das organizacions chamadas de esquerda (nomeadamente o BNG) é deplorabel. Non tem a menor intencion de pórse a cabeza desta conflictividade, salvo naqueles sectores onde a súa base social presione (Consorcio de Igualdade).

O BNG e as organizacions que dirixe, a CIG, teñen como obxectivo facer de “leal oposicion parlamentaria”, côa súa axenda política marcada pólas datas electorais (as municipais son as que temos mais perto), e non pólas necesidades da mobilizacion das masas.

Para elo, van derivar todo ou o pântano da via xudicial (escolas de idiomas), ou de preguntas parlamentarias (Consorcio), sem darlle a menor perspectiva de loita ás masas.

Mas, a Xunta do PP apunta duro, apunta á privatizacion de todo, com dous puntos fortes, o Sergas (côa aplicacion da directiva dos servizos, que permite a entrada das ETTs no servizo de saúde) e a entrada das empresas na Universidade, co Plan Bolonia e a LOU, baixo o argumento da crise e a queda dos orzamentos para eles.

15.- A partir das actuais e futuras mobilizacions obreiras e populares contra as políticas dos gobernos que descarregan as consecuencias da crise nas suas costas, é preciso explicar o seu profundo contido político; que non abondan as respostas sindicais, de reivindicaciones parciais, senon que son parte dumha politica global do sistema para sair da crise recuperando a taxa de lucro, incrementando a explotacion dos traballadores e traballadoras e o saqueo dos pobos, e para isso tem que derrotar á clase obreira

16.- É preciso espallar que a única saída, o único proxecto social alternativo ao capitalismo, causante dos desastres sociais e ecoloxicos, é o socialismo.

Mas iste camiño non se vai percorrer de um xeito espontâneo, senon construindo umha organizacion que, conscentemente, teña como centro o desenvolvimento da atividade política das masas. Que transforme o movimento social em movimento político.

28 de decembro do 2009

Carlos Dafonte

Se o cumio do iceberg da corrupción que percorre o estado español, non ocupara tantas páxinas de diarios e revistas e horas de programación nos medios, posiblemente estaríamos a falar e discutir máis na sociedade e con maior fondura, da crise económica, da súa xénese, as particularidades do caso estatal e galego, sobre a “reconstrución” do capitalismo, das alternativas a este sistema depredador, do novo modelo que di o presidente do goberno querer construir, dos impostos, da situación real dos bancos e as súas ganancias e das caixas de aforros e as posibles fusións, e de toda outra morea de elementos que saen co gallo da crise económica e do modelo burgués de explotación. Pero tamén dun elemento que volve dun xeito recorrente nos momentos máis depresivos da economía capitalista, refírome á teoría do derrube do sistema, que fixo correr rios de tinta e sumiu á socialdemocracia e os principais partidos e dirixentes revolucionarios en numerosas polémicas desde finais do século XIX e principios do XX ata a actualidade.
Ningún marxista negará que o capitalismo avanza cara a un proceso de derrube; que como todo modo de produción tivo o seu inicio e terá o seu fin, pero isto, entendo, non nos debe levar a pensar, dun xeito simplista, que o capitalismo desapareza como resultado da crise e vai ser substituído polo socialismo. Pero sen entrar nesta cuestión que tratarei noutro artigo, algunhas consideracións sobre a corrupción.
En primeiro lugar, que se utilizan os casos de corrupción e se fala deles do xeito que menos interesa á clase traballadora: se os corruptos son “galgos ou podencos”, é dicir cal dos dous grandes partidos PSOE e PP, ámbolos dous representantes de sectores da oligarquía española, teñen máis corruptos nas súas fileiras, meténdonos no xogo, tamén con este tema, do bipartidismo. O análise nestes medios ten que ser superficial, para que cheguemos á conclusión que todos son corruptos, que é o poder quen corrompe e non un sistema económico e uns valores determinados.
Polo tanto fálase moito menos, por pertencer todos os medios a emporios capitalistas, se baixo este sistema e xestionado por individuos que son partidarios do mesmo, é posible unha xestión correcta dos cartos públicos e gobernos honestos das nosas institucións. En suma abrir un debate sobre a realidade económica, social, política e institucional que leva á corrupción. Pero é evidente que iso significa falar do capitalismo, da democracia española, da etapa chamada transición, da monarquía, etc, elementos sobre os que non hai moito interese en falar.
Sobre a sociedade ten actuado nos últimos 150 anos varios vectores que a configuran como a realidade actual: en primeiro lugar o chamado “sistema da restauración” ou sistema “canovista”, resultado do pacto interburgués na España de 1876, propiciado polo medo producido pola irrupción das masas obreiras e populares a partires da revolución de 1868. Este protagonismo xerou un sistema corrupto e oligárquico que perdurou ata 1930, ó que a segunda república tentou poñer fin, desde unha perspectiva burguesa, nun momento moi contraditorio de forte loita de clases. Este sistema ideado por Cánovas que contaba coa anuencia de Sagasta, teoricamente máis progresista, buscaba a quenda entre dous partidos, e marxinar da vida política ás clases populares a quen representaban republicanos e socialistas, e para elo servía calquera medio. Un segundo chanzo e a longa ditadura franquista produto da sublevación militar, de marcado carácter fascista, onde a corrupción era xeneralizada a todos os niveis: para gañar unhas oposicións, ata conseguir un posto de traballo ou comprar un coche; o terceiro chanzo, a propia saída pactada á ditadura, que non permitiu unha verdadeira rexeneración dunha grande parte do tecido social, corrompido por tantos anos de oscurantismo e a inserción sobre todo dos niveis medios e altos de dirección do franquismo na vida política; e por último, un proceso do que xa temos falado algunhas veces, e que se coñece dun xeito amplo como a derrota da esquerda, que se materializa nas últimas décadas do século XX, e que no estado español ten como fitos máis importantes a aceptación polo PSOE dun xeito “desmesurado” do sistema capitalista, a súa renuncia ó marxismo e a cooptación, como resultado de todo o anterior, de sectores do movemento obreiro para estas políticas. A isto debémoslle engadir, a práctica desaparición da esquerda comunista e todo o amplo sector que se situaba a súa esquerda. Visto doutro xeito podemos afirmar que a transición trouxo consigo a derrota dunha certa hexemonía do movemento obreiro, do que irradiaban toda unha serie de valores distintos dos actuais, resultado dunha realidade manifesta, incontestable, ser a dirección e o eixo vertebrador durante moito tempo na loita contra a ditadura. Derrota que pon de manifesto a hexemonía no debate ideolóxico, das ideas que son alicerces do capitalismo e o retroceso das de carácter socialdemócrata e marxistas revolucionarias.
Este último aspecto ten unha importancia capital para entender a situación de corrupción actual.
Hoxe os principios e os valores burgueses son os dominantes na sociedade; o afán de lucro, o enriquecemento o máis axiña posible e por calquera medio, o individualismo, a insolidariedade, o desprezo do público e do coñecemento, pero tamén o entreguismo de sectores do movemento obreiro, nos que ten penetrado toda unha serie de valores da clase dominante. Todos estes, son entre outros elementos aquí non citados, os que configuran a sociedade na que vivimos, que ademáis, como lle escoitei hai pouco a Julio Anguita, “pasou, da idade sen libros a idade da televisión, o que é demoledor”.
E non nos levemos a engano, os políticos reflicten a sociedade na que se vive, son parte da mesma, e unha sociedade alicerzada nos principios da nosa , dará máis políticos corruptos que unha sociedade que esté asentada noutros distintos. E cando os valores da esquerda son substituídos polos do capitalismo e hai unha perda da conciencia de clase, os resultados están á vista desde 1982.

En Galicia no mes de novembro de 2009

Roberto Laxe

Non é exaxerado dicer que foi a maior manifestacion trás a do 1 D contra o atentado de Prestige. A política linguicida da Xunta do PP foi respostada na rua.
Mais alo do carácter dos convocantes e os seus obxectivos iniciais, que non era outros que ter un eixo político que disciplinara ás fileiras do BNG e o seu em torno, roto tras a derrota electoral, o certo é que a manifestacion do 18 foi um êxito rotundo.
A convocatória da Plataforma partia dun feito certo: o ataque da Xunta do PP ao galego é demoledor. O seu obxectivo é a vella “doma e castracion” do pobo galego, nunha da súas principais sinais de identidade, a lingua. E para isso conta co apoio expreso e aberto dos sectores da burguesia mais poderosos, a afincada em Coruña e Vigo.
Mas a convocatória foi feita nunhas condicions políticas e econômicas moi precisas. A crise econômica é a que esta trás o ataque ao galego, a Xunta do PP fai recurtes de gastos em todo aquelo que para o sector da burguesia á que representan é “inútil”, a educacion publica, a saúde publica, o transporte colectivo… E, como non, o idioma. Para eles, o galego é tan inútil como ter unha educacion publica, non tem rendabilidade econômica directa para á burguesia, e pólo tanto, sobra. E se, ademais, liquidan unha sinal de identidade do pobo traballador galego, mellor que mellor.
Para eles so existen dous idiomas, um o español, o idioma dominante no Estado, dous, inglês, o idioma dominante no mundo. Nos seus negócios, porque disto se trata cando falamos de idiomas, non colle o galego, e por isso sobra.
Este é o ataque ao galego. Mas, resulta que a Xunta do PP foi um goberno que chegou non por méritos próprios, senon por deméritos dos outros. De feito, ninguen esperaba, nin eles, que tiveran que gobernar. A elo há que sumar que desde que tomar o goberno só teñen um obxectivo, desmantelar as poucas cousas progresivas que existian ou que fixo o Bipartido (com todos os limites, as galescolas, o centro de I+D+i, que ameaza com a perda de 150 postos de traballo, os limites á construccion no rural, e poucas cousas mais), e lanzar unha política totalmente neoliberal na educacion coa supresion da gratuidade dos libros sustituida pola política pro burguesa das subvecions, ou as peonadas nas operacions quirurxicas na saúde.
Mas isso si, mantendo os programas políticos centrais dos dous gobernos, Gaiás/Cidade da Cultura, Porto Exterior da Coruña e AVE.
Para recuperar os benefícios da patronal, teñen moita presa por desmantelar o pouco estado do bem estar que existia na Galiza, e isso non fai mais que acumular masa crítica contra eles. O que Fraga “consiguiu” em 17 anos, enfrontarse a amplos sectores da poboacion galega, Feijoo leva camiño de conseguilo em menos de catro.
E em tudo isto, salta o caso Gurtel. Sabemos que a base social do PP non é das mais influenciabéis pola corrupcion, de feito, moitos deles son corruptos a pequena escala - viven das esmolas da administracion que controlan, como os pequenos concellos, as diputacions, etc.- Mas, tamen é publico, que a corrupcion xera ódio nas clases traballadoras. O rexime do Pentapartito em Italia caeu, entre outras, porque estaba corrupto ata a medula. Tan corrupto como que algun dos seus máximos exponente, Bettino Craxi, tivo que sair exiliado a Tunez.
Mas isto no quer dicer que a corrupcion por si mesma derrube um goberno; só se ista se convirte nun catalizador da mobilizacion das masas populares, podese acadar. Mas, a denuncia da corrupcion é unha das mellores ferramentas para denunciar o verdadeiro caracter, podre, do capitalismo.
Poren, a pouco que as masas comecen a mobilizarse, as ratas comezaran a abandoar o barco (o deputado do PP catalan enviando um SMS decindo, “iste (partido (o PP) é unha merda)”, ou Crespo respostando a Fraga de que pode cantar moito).
A Xunta do PP é um goberno moi débil, moito mais débil que o de ZP a nivel estatal (iste conta co apoio das cupulas sindicais e a gran banca), pois apoiase nunhas estructuras que dependen da subvecion e dun sector economico em crise total, a especulacion inmobiliaria; e fronte a el van acumulandose os agraviados pólos seus ataques ás conquistas sociais.
Salvalle a debilidade da oposicion.
Temos que apostar, claramente, por impulsar a mobilizacion social contra iste goberno, e a manifestacion do 18 foi das primeiras nas que amplos sectores da poboacion aproveitaron para descarregar a “mala ostia” que comeza a acumularse.
Por este motivo, a posicion tem que ser moi clara; fronte o contido despolitizado que lle queren dar (cultural/sentimental, como se Afonso X tivera razon cando dixo que o galego non era um idioma para a administracion, mas si para a cultura), há que dicer que o ataque ao galego é um ataque ao principal direito democrático dun pobo, expresarse no seu idioma, e parte dun proxecto burgués e ultracentralista, que quere convertir ao pobo traballador galego no que sempre foi “imigrante na sua terra”, ou forzalo á emigracion.
Que a defensa só tem unha perspectiva, a de a loita pólos direitos nacionais da Galiza fronte a centralismo español, e que a defensa do galego insirese nessa perspectiva, a da soberania nacional. Deixando claro que ista non é posible em alianza com ningun sector da burguesia, por moi “galeguista” que hoxe pretenda ser, senon baixo a independência política da clase traballadora e os seus aliados no pobo.
Ningun burguês esta, hoxe, pola soberania nacional da Galiza, senon por mellorar a sua situacion na negociacion co estado, e nos negócios co norte de Portugal, e por isso, a súa proposta non é Na Galiza em Galego. Como moito defenden o Bilinguismo Harmonico de Fraga, mesmo o BNG, que é a Normalizacion da Lingua dos 80, e isso tamen é a morte do idioma, pois o galego, a diferenza co português - de feito o galego non deixa de ser um português falado baixo a presion de séculos do español-, non tem um estado nacional que lle protexa dos médios de comunicacion, da presion da burguesia española e do seu idioma.
Por isso, a defensa do galego é parte fundamental do direito a autodeterminacion, lle da um contido concreto. Poren, o problema do galego é um problema político e non cultural, pois enfrenta um dos aspectos da política da burguesia española: concentrar e centralizar o estado, as institucions, a cultura e a comunciacion (o idioma), a redor do capital dominante, o español.
Temos concluir que o obxectivo tem que ser: se queremos manter a riqueza dos idiomas, temos que rematar co domínio da burguesia, é dicer, construindo o socialismo, Do mesmo xeito que a barbárie ecoloxica só se pode solucionar côa derrota dos causantes, a acumulacion de capitais pólos capitalistas, a barbárie cultural contra o idioma só pode ser solucionada rematando cós que só vem na língua unha ferramenta para facer negócios e non para a comunicacion entre as persoas.
Calquer outra perspectiva so significa acompañar ao galego na sua lenta agonia.

Galiza, 20 de outubro do 2009

Carlos Dafonte

Escribín neste blog vai para un ano, con motivo do debate da investidura de Rodriguez como presidente do goberno:
“Todo o seu discurso e o debate posterior, estivo inzado de requirimentos ó PP para levar adiante acordos, recibindo por parte do partido conservador, respostas no mesmo senso. O que interpreto con todas as prevencións que o caso require é que nas condicións económicas, políticas e sociais polas que esta a pasar o estado español, os chamados poderes fácticos, os que verdadeiramente mandan, dan cretos e perdoan débedas, poñen os medios de comunicación ó servizo dos partidos, etc, apostan por unha recomposición do bloque oligárquico, evitar fisuras para facer fronte máis unidos ós próximos anos de forte crise económica e social.”
Os feitos diarios deste ano confirman as miñas verbas: inexistencia dunha política de oposición nos aspectos centrais da economía por parte do PP, desbotando a posibilidade da presentación dunha moción de censura, en momentos en que nos atopamos cun PSOE desnortado, sen ideas, amosando a súa incapacidade para levar adiante un programa de reestruturación económica de acordo cos intereses dos grupos oligárquicos e perdendo co paso do tempo capacidade para o liderado político; diante desta realidade un número importante de voces desde os centros económicos reclaman a colaboración entre os dous grandes partidos, para dar unha saída a esta situación, que se vai agravar co paso dos anos. Todas estas voces chamando ó “acordo máis amplo posible”, a “arrima-lo ombreiro tod@s” para sacar a economía da situación na que se atopa, se viron reforzadas desde hai uns meses por nunha intervención pública de Francisco González presidente do BBVA. Ó calor desta cualificada intervención, comezouse a falar nalgúns medios da necesidade “duns novos pactos da Moncloa”.
Estes foron un elemento clave na chamada “transición política” da ditadura ó que temos hoxe. Asinados o 25 de outubro de 1977, meses despois das primeiras eleccións que deran o trunfo á Unión de Centro Democrático de Adolfo Suárez, por unha grande parte dos partidos do “arco parlamentario”, tamén foron asinados por organizacións sindicais e patronais e ratificados dous días despois polo Congreso dos Deputados. A idea como na actualidade, era a de “arrima-lo ombreiro” para entre tod@s sacar ó país da fonda crise na que se atopaba, con cotas de desemprego de máis do 20 %, cunha inflación galopante e un déficit público moi elevado. Non debemos esquecer que estabamos a sufrir a primeira grande crise capitalista despois da segunda guerra mundial, tráxico acontecemento que permitira o sistema saír, por uns anos, da fonda recesión iniciada en 1929.
Os pactos da Moncloa conseguiron, entre outros, dous obxectivos moi favorables para as clases dominantes: desmobilizar a unha parte importante da poboación e cargar o peso da crise sobre as costas d@s traballador@s. Ese foi o resultado final. Con independencia de que na letra dos acordos apareceran outra serie de medidas que debían favorecer a grande maioría da sociedade e que ficaron como letra morta, como papel mollado. O mesmo que pasa con determinados dereitos que aparecen na vixente constitución; non son de obrigado cumprimento, segundo din os leguleios ó servizo do sistema capitalista.
Todo o gran coro mediático e dos axentes do poder económico, que solicitan uns novos acordos hoxe, está orientado, como non podía ser doutro xeito, para facernos aceptar que o problema clave da actual situación económica, que os acordos deben solucionar, son as rixideces do mercado laboral español; o fundamental e seguir desestruturando o mercado laboral, que o despedimento d@s traballador@s sexa máis barato, pois hoxe en día xa e libre, e que se aumente a xornada laboral. En suma: que os causantes da crise se queden cos cartos de todos nós, que lles da o goberno, e @s asalariad@s carguemos sobre as nosas costas coa responsabilidade, como sempre no sistema capitalista, de saír da mesma perdendo dereitos, calidade de vida, salario, etc.
No debate do estado da nación do presente ano, aprobouse unha resolución pola maioría do Congreso dos Deputados na que se volve sobre esta idea dun gran acordo social, que no fondo tenta paralizar unha vez máis, unha contestación por parte dos traballadores e uni-la súa sorte á da oligarquía do estado; como se as responsabilidades diante da crise foran as mesmas, as dos explotadores que as dos explotados, como se as políticas que pularon os gobernos ó servizo dos capitalistas, responsables da actual situación, tiveran algo que ver coas necesidades d@s que venden a súa forza de traballo a cambio dun salario.
A estas posicións cara a facer un pacto amplo súmase estes días o presidente do Congreso dos Deputados, Bono, figura importante do partido do goberno, Quintás, presidente das Caixas de Aforro e o das Cámaras de Comercio, antigo cargo político nos gobernos do PSOE.
E os empresarios neste marco compórtanse cunha voracidade insaciable; “atrévense” a poñer ó goberno de Rodriguez contra as cordas, na penúltima xuntanza, onde tamén participaban os sindicatos, esixindo unha nova reforma laboral e outra fiscal, esquecendo que no 2006 o goberno xa levou a cabo estas reformas en beneficio exclusivo dos seus intereses. El presidente Rodriguez dixo estes días que ó estar en crise, había que subi-los impostos e que cando os baixou para os máis poderosos, no 2006, tomou esa medida xa que estabamos en tempos de bonanza. Engadira por aquel entón ademais, que “baixas-los impostos é de esquerdas”. No devandito ano, todos os indicadores anunciaban xa a crise e se Rodriguez houbera lido este modesto Blog, ALTERNATIVA, no mes de outono do ano 2006, posiblemente non caería nas contradicións nas que constantemente cae.
Diante das numerosas críticas que reciben, o Goberno e unha parte do partido socialista, tentan aparecer, esperando sacar réditos electorais para seguir no poder, como os defensores dos máis empobrecidos, como os baluartes fronte as políticas da dereita; esta actitude demagóxica é resultado de varias circunstancias: en primeiro lugar por nega-la crise cando estaba claro desde o ano 2006, que entrábamos en recesión e con particularidades que a facían máis fonda que noutros países do entorno; en segundo porque negándoa machaconamente durante varios meses, e acusando de antipatriotas a quen afirmaba a súa existencia, é difícil por parte do goberno, aceptar hoxe, que para saír da mesma non sexan capaces de facelo, sen recibir a axuda doutras forzas políticas, e en terceiro pola ausencia dunha forte mobilización social o que fai que o bloque oligárquico burgués, ó que o PSOE pertence e serve, permítelle unha certa autonomía.
As receitas burguesas para saír desta situación son as de sempre: conxelación salarial que é dito dun xeito nidio, perda do poder adquisitivo d@s traballador@s asalariados centrándose n@s funcionari@s a quen se lles fai aparecer como causantes, en certa medida, da situación e do elevado deficit, como si unha parte moi importante non cobrara pouco máis de 800 euros mes; axuda ó sector bancario e as grandes empresas; redución do gasto público, é dicir menor calidade dos servizos para @s traballador@s; suba dos impostos que pagamos todos; unha maior flexibilidade laboral, etc.
E fronte a este “programa”, no que coinciden PSOE e PP, nas grandes liñas, non se escoitan voces que diga con claridade, que reducir o déficit público tamén se acada minguando os gastos militares, aproximadamente de máis de 68 millóns de euros día; poñendo freo a como se realizan as contratas e subcontratas da obra pública; non regalando cartos á banca privada; perseguindo o inxente fraude fiscal, fundamentalmente no sector empresarial ou non poñendo cartaces que anuncien obras das administracións, o importante é facelas. Voces que expliquen que o estado español e onde hai maior flexibilidade e precariedade da Unión Europea a 15, e que a pesar de iso non somos máis competitivos, que existen contratos de todo tipo e a pesar desta realidade o paro golpea á sociedade dun xeito máis fondo que en outras menos “flexibles” e con menos tipos de contratos. Que digan que o “novo modelo económico” con que nos quere embaucar Rodriguez é “unha carallada”, pois un modelo económico non se construe por decreto, nin en catro anos e si queren modificar o actual, co que tan contentos estaban goberno e oposición estes anos pasados, acordádevos, “xogabamos na “champion”, haberá que plantearse a desaparición da banca privada pois non cumpre o papel social de recoller o aforro e prestalo a quen quere investir; un novo modelo de forzas armadas; os medios de produción socializados; a democratización da sociedade poñendo en primeiro termo a proclamación da IIIª República, etc. E iso é aproximarse a un modelo socialista, que debe ser o gran debate que debía estar vixente entre @s asalariad@s ante a estafa que para os que producen a riqueza, representa o sistema capitalista.
As circunstancias son difíciles, pero unha saída a esta situación de crise que responda ás necesidades dos asalariad@s e da clase obreira, só se pode dar nun marco de mobilización social unido a un repunte da loita de clases. Os traballador@s do metal de Pontevedra indicaron o camiño. Como nos tempos da dictadura franquista, tod@s @s asalariad@s temos a responsabilidadede axudar a que o outono do ano 2009 seña un “outono quente”. Pero esta loita non é efectiva só no estado español, hoxe é unha obriga coordinala a nivel internacional, comezando polas grandes empresas multinacionais. Pero coma sempre chegamos ó “no gordiano”: a carencia de dirección política revolucionaria e a imperiosa necesidade da súa construción.

En Galicia no mes de Setembro de 2009

Roberto Laxe
Estas son unhas ideas sobre um acontecemento que pode ter importantes repercusions no desenvolvimento econômico da Galiza e da súa relacion co resto do estado, a serpe de veran que son as “ameazas” de “fusion” de Caixa Galicia com Cajá Madrid; co obxectivo manifesto de construir umha empresa financeira superior á Caixa de Barcelona, capaz de competir co capital financeiro catalán desde o control directo político do PP (os Bancos como BSCH ou o BBVA non contan, pois non teñen ningun controlo político).
Em primeiro lugar clarexemos. Coñecendo a estrutura do estado español, sería unha absorcion da primeira póla ultima, non só pólo tamaño delas, mas tamen pólo centralismo existente.
Non é o primeiro caso em que unha empresa galega maior que a de fora, é absorvida por ista. Lembremos cando Union Electrica de Madrid unificouse com Fenosa, ista era catro veces maior que a UE… Mas seria inconcebible nun estado como o Español, que vive do centralismo, que non fose a Union Electrica que se fixera cós centros de decision. A estrutura centralista do Estado permite que empresas de menor tamaño (Union Electrica/Fenosa, Puleva com Leyma ou mais recentemente Martinsa com Fadesa) absorvan ás maiores, e trasladen todos os seus servizos centrais –coa conseguinte perda de centos ou miles de postos de traballo directos e indirectos- á capital.
Bem, neste caso xuntaríase o caracter centralista do Estado co tamaño das Caixas de Aforro. Mais, isto seria um problema para o desenvolvimento da Galiza?
Em curto prazo, e vendo as outras absorcions, que Caja Madrid absorvera CG significaria o peche dos servizos centrais desta na Galiza - deixarían como moito unha “delegacion” especial-, e de todas as subcontratas que traballan nelas (desde o mantenimento ate a limpeza). Non é necesario ser adiviño para velo.
Alguns din que pior sería a alternativa da fusion com Caixanova, pois há unha duplicidade nas oficinas e moitas pecharían as súas portas, cousa que non acontece com Caja Madrid.
Desde o punto de vista da clase traballadora, calquera das duas alternativas supon perda de postos de traballo. Isto esta fora de dubida, e, nun principio, é absolutamente rexeitable.
porque tanto empeno na fusion das Caixas.
A crise econômica no capital significa alen da destruccion masiva de forzas productivas e postos de traballo, a “limpeza” entre competidores. Os capitais menos rendibles saen do mercado, e van a quebra ou son absorvidos pólos mais rendibles, nun proceso que Marx definiu como de “concentracion e centralizacion do capital”.
Se a elo engadimos lle o caracter centralista do Estado Español, cun PP representando os sectores mais duros da burguesia asentada em Madrid, temos todos os elementos para que nestos procesos, nunhas institucions financeiras tan ligadas ao poder político como son as Caixas de Aforro, o conflito sexa garantido.
O goberno central côa nova lei de Caixas, permitindo a fusion interterritorial e a cúpula do PP, cos seus sectores mais “casposos” centralistas com Esperanza Aguirre, Rajoy e demais á cabeza, son os que estan pelexando nas oficinas de Madrid para que Caja Madrid absorva Caixa Galicia e a outras (a CAM de Valencia é a outra candidata). A burguesía española - que é a asentada na capital do Estado, que controla o domicilio social 80% das empresas, mas só o 18% do PIB, o que inclúe os gastos e servizos non productivos da administracion publica, pólo que a diferenza em produccion sae do resto do Estado - quere ter control absoluto da vida econômica do estado.
Desta maneira cortarían de raiz a tendência á descentralizacion econômica aberta póla existência de administracions autonômicas, que xeraron ou seu redor unha estrutura empresarial, financiada póla existência dun capital financeiro “autoctono” e controlado pólas CC AA, as Caixas de Aforro.
Neste sentido, a perda dunha Caixa de Aforros, que no caso galego é a primeira entidade financeira, significaria um retroceso importante na capacidade das pequenas empresas e os autonomos para financiarse.
Mas non só isso. O caracter publico das Caixas de Aforro, que son a primeira forza financeira do Estado (a principal entidade bancaria do estado é a Caixa de Barcelona, por riba do BSCH e do BBVA), o control politico que exercen, ou deberían exercer, tanto os poderes públicos, como as organizacions sindicais, etc. presentes nos seus consellos, o seu orixe ligado ao aforro popular de Monte de Piedad, que lles permite captar o aforro das clases traballadoras, a obriga de destinar os seus lucros as gastos sociais - incumprido sistematicamente porque a direccion delas fica nas mans de empresários-, fai delas un obxectivo para o capital privado.
O feito de que estean dirixidas por empresários, co aceptación das centrais sindicais e dos poderes públicos, e com critérios empresariais, as pon a um paso da súa privatizacion. Neste sentido hai que saírse da discusion embaixo istes critérios de rendabilidade e de canto maior mellor. Mas, isto é relativo, pois Cajá Madrid é a caixa co índice de morosoidade maior, pólo que o perigro de quebra é superior a calquera outra: foi, e é, unha das caixas mais implicadas na burbulla especulativa.
A “absorcion” de Caixa Galicia por Caja Madrid so incrementaria o caracter de entidade ao servizo da financiacion de obras especulativas ou negócios de nulo caracter social (Cajá Madrid prestoulle 200 millons de euros ao Real Madrid para financiar a compra de xogadores), alen da perda de control dunha meirande parte do aforro do pobo traballador galego.
A discusion temola que situar na esencia do que deberían ser as Caixas de Aforro, entidades sociais, sem animo de lucro, pólo que o seu obxectivo tem que ser a Obra Social. Neste sentido, hai que sacalas dos critérios de rendabilidade capitalista, recuperandoas para a poboacion traballadora, sacando as mans dos empresários da súa direccion, que só entenden que os recursos captados van a financiar ás empresas directamente, e póla via da Obra Social, a xustificar o seu caracter “benéfico”.
As caixas de aforro teñen sentido como o xermolo dunha banca estatal, ao servizo das necesidades sociais, para financiar a obra publica, baixo control directo das organizacion sindicais e sociais, e dos poderes públicos.
O “debate” e a pelexa aberta póla proposta de unificacion tem que ser aproveitada pólas forzas galegas para pór sobre a mesa o debate do caracter das Caixas de Aforro, mas a defensa da “galeguidade” das Caixas non debe ser unha xustificacion para pór-las ao servizo dos capitais galegos, nun remedo, em pequeno, do que aconteceria se fose absorvida.
As Caixas de Aforro, a Caixa Galicia, tem que deixar de ser um coto privado dun sector do capital, para se converter no apoio financeiro no camiño da resolucion das necesidades do pobo traballador galego.
18 de agosto de 2009

Roberto Laxe

Pola importância que tivo, e tem, a folga na clase obreira galega, temos que facer o esforzo de chegar a algunhas conclusions, pois é unha folga histórica. Alen diso, temos que lembrar que para novembro comeza a negociacion do convenio do metal do resto da Galiza, e, segun as declaracions de Alcantara, a posicion dun sector da CIG é o de avanzar cara a unificacion das negociacions do convenio.

Em primeiro lugar, e desde a distancia, o levantamento da folga póla CIG é froito do cansancio dos traballadores trás 27 dias de folga, e, sobre todo, póla division sindical, que viña anunciada desde a folga xeral do metal do 30, convocada em solitário póla CIG, e que fixo fronte á desconvocatoria com nocturnidade de CCOO. Este foi um momento chave, no que os traballadores derrotaron a manobra da burocracia de CCOO de rematar de mala maneira a folga naquel momento, e que reforzou á CIG.

Os traballadores do Metal de Pontevedra deron unha leccion de combatividade, de métodos democráticos e de firmeza na loita, mais atoparonse cun illamento cuase total das forzas da esquerda, especialmente o BNG e a UPG. Puxo en evidencia que ista loita tiña “dirixentes mas non dirección”. Os seus dirixentes atuaron em solitario, sem unha organizacion que lles dera um respaldo, e sem unha orientacion estratexica.

A folga tivo que enfrontar o “xuramento” de lealdade do conxunto da patronal –a “asemblea” de 2500 empresarios em Vigo despois do asalto á Camara de Comercio-, a política combinada da Xunta e o goberno Central (os “negociadores”), a toma policial de Vigo (1000 policias, o despregamento de forzas policiais em Compostela na Marcha foi “espectacular”), a brutal campaña de criminalizacion dos medios (La Voz de Galicia chegou a pedir a xulgamento das direccions sindicais se “non condenaban a violencia”, xa comeza a ser un recurso recurrente para criminalizar), a ambiguedade permanente de CCOO e UXT, sempre ao borde da desconvocatoria da folga, e o illamento cando a CIG convocou á solidariedade em Ferrol e CCOO e UXT dixeron que non, porque o convenio non lles afectaba, e o silencio absoluto do BNG e a UPG, silencio que se convirtiu em boicote á Marcha a Compostela: só a CIG de Ferrol enviou um autobus, de Compostela nin de Coruña foi ninguen, salvo honrosas excepcions.

O unico momento no que se rompeu este illamento foi o manifesto de Intelectuais, asinado por Perez Esquivel, Beiras e outros, e lido diante dos traballadores e traballadoras, alen do envio de comunicados de solidariedade a nivel estatal e internacional.

Estas condicions de illamento cuase total por parte de todas as organizacions políticas institucionais, alen da atitude pasiva da imesa maioria da chamada esquerda independentista, marcan um cadro dramático para os traballadores e as traballadoras. E ainda asi, foron capaces de manter a folga 27 dias, de facer retroceder á patronal, que non impuxo os seus obxectivos de conxelar os salários e rematar coa bolsa de traballo. Alen mais, mesmo nestas condicions, se quere asinar, tem que firmar um convenio que respete a bolsa e suba os salários. Pase o que pase, os traballadores gañaron.

Mais, o illamento tivo as súas consecuencias: a loita entra nunha situacion de impasse, non há um vencedor claro e todo queda para o próximo convenio… salvo que se de a situacion de que a negociacion dos convênios do metal no resto da Galiza resulten nunha mobilizacion de todo o sector. E a isto temos que apostar.

Evidentemente, nin CCOO nin UXT, e seguramente a maioria da CIG, estan á tarefa. Mais é unha gran oportunidade para avanzar na loita por uns convênios dignos, a unidade do metal em toda Galiza trás a súa vangarda que son os metalúrxicos de Pontevedra.

Mas há outro elemento, que para nós é central: a afirmacion de que foi unha folga “com dirixente, sem direccion”. Alcantara é o dirixente da loita, um sindicalista que se apóia na mobilizacion das masas, e isso é moi progresivo. A folga sobreviviu grazas a súa política. Mas, como din o outro, non só de “política vive o home”… doutra maneira. Se non tés unha organizacion que apóie na sociedade, no resto da clase obreira, umha folga do calado da que falamos; que extenda a solidariedade, que este á procura de apoios concretos na extension da loita, etc., o “dirixente” convirtese nun corcho na maré que esta provoca.

Esta folga demostra que para gañar nestas condicions, de crise na que a patronal e os seus gobernos estan xuramentados para resgatar ao capital da súa crise, de impor unha derrota exemplar á vangarda da clase, é imprescindible unha organizacion que, partindo do respeto absoluto aos métodos desenvolvidos pólos metalurxicos, de democracia obreira, de firmeza e combatividade, teña como eixo para a vitoria o desenvolvimento da mobilizacion obreira, da solidariedade no conxunto da clase.

A experiência demostra que isto non xurde da nada. As direccions de CCOO e UXT deixaron claro o que son, cando desde a CIG Ferrol convocan a mobilizacions de solidariedade nos estaleiros da cidade, é non dan o seu apoio “porque é um convenio da província de Pontevedra” que non lles afecta. O BNG e a UPG, direccions da CIG, non moveron um dedo e abertamente boicotearon a Marcha a Compostela, alen de que um sector do BNG, o alcalde em funcions de Vigo, desmarcouse dela. E o papel da extrema esquerda, os independentistas, limitouse a declaracions obreiristas, como moito ao apoio moral, mais sen nengunha atividade de solidariedade na rua que levara a loita fora das “fronteiras” da provincia de Pontevedra.

Esta é a principal leccion da folga do Metal: nas condicions actuais de ataque ás conquistas dos traballadores e as traballadoras baixo o manto da crise, só é posible gañar cunha organizacion politica, que conscientemente aposte póla loita obreira e social, pola extension solidaria da folga, pola organizacion da mesma em ctés de apoio, e a orientacion coerente fronte ás políticas dos gobernos e a patronal.

Resolver ista contradiccion tem que ser o nosso obxectivo no futuro. A folga puxo sobre a mesa a necesidade de reagruparse, organizarse. As duras batallas que veñen exixen a construccion do movimento social contra a crise, e o reagrupamento dunhas corrente sindicais de esquerdas.

20 de xullo de 2009-07-20