Cambio de BLOG
CAMBIÁMONOS DE BLOG, A NOVA DIRECCION É esquerdalternativa.blogspot.com PEDIMOS DESCULPAS
CAMBIÁMONOS DE BLOG, A NOVA DIRECCION É esquerdalternativa.blogspot.com PEDIMOS DESCULPAS
Carlos Dafonte
Os sindicatos convocan á folga xeral para o 29 de setembro. Despois de moitas dúbidas e vacilacións e grazas a presión de milleiros e milleiros de taballador@s, dunha parte da súa base afiliada que esixen unha resposta contundente contra as políticas económicas e sociais do goberno, e a evidencia de que as reformas poñen en entredito a existencia dos propios sindicatos; convocan no contexto dunha xornada europea que ten aspectos positivos, unha resposta unitaria da clase traballadora á agresión dos gobernos e dos “mercados”, pero tamén negativos, difumina, en certa medida, o enfrontamento coas políticas do goberno burgués do PSOE.
É tal a magnitude do ataque contra os dereitos e as condicións sociais dos traballador@s asalariad@s, e tan brutal o asalto contra o cativo, dos máis febles da Unión Europea, “estado de benestar” do estado español, que os dous maiores sindicatos, a pesares da burocratización das súas direccións, non lles quedou máis saída que convocar unha mobilización xeral. ¿ten que ser unha folga xeral ou debía ter o carácter dunha xornada de loita antecedente dunha folga xeral? ¿Están os sindicatos actuais preparados para levar a bo porto esta folga? Nos últimos anos a transformación dos sindicatos foi moi importante, no sentido contrario ó que expresan os propagandistas e defensores do capitalismo; de ser instrumentos de loita e de defensa do conxunto dos traballador@s convertéronse en organismos de servizos, perderon o seu carácter sociopolítico. Polo tanto non teñen, en principio, os instrumentos apropiados para enfrontarse á tarefa que se teñen imposto para o día 29
Pero non podemos eludi-lo feito de que nos atopamos na proximidade dun dos actos máis importante da loita entre os traballador@s asalariad@s e os seus explotadores, a burguesía, neste caso representada polo goberno do estado, o principal partido da oposición e algúns dos partidos nacionalistas, Converxencia i Unió, Partido Nacionalista Vasco, etc.; e se ben os convocantes, os sindicatos maioritarios, posiblemente non teñan moito interese en que a convocatoria sexa un éxito, a maioría da sociedade, que somos os agredidos polas políticas do goberno, debemos ter conciencia do que nos xogamos, unha vez convocada a folga; ou somos capaces de para-lo ataque contra os nosos intereses, salarios, condicións de traballo, dereitos, pensións, etc, ou este ataque se vai facer aínda máis poderoso e nos vai retraer ás condicións sociais e laborais de hai máis de corenta anos. Porque o que esta en xogo é como se sae da crise xerada polo sistema capitalista e os máis poderosos economicamente da sociedade, nun marco desfavorable para @s asalariad@s, no marco que o propio capitalismo deseñou. Está en xogo se a crise se lle carga sobre as costas da maioría da sociedade, o modelo do goberno, ou facéndolle pagar a quen a xerou, unha parte da mesma, por exemplo non axudando a aqueles bancos e caixas de aforros que a padecen, levando a todos os seus dirixentes ante os tribunais e creando unha banca pública.
O que tenta a burguesía é que se sigan tomando medidas conducentes a que o máis axiña posible poda recupera- la taxa de ganancia na denominada economía produtiva.
Burguesía que se atopa asentada na banca, nas grandes construtoras, nas inmobiliarias, nas eléctricas, etc.,e a quen se lle entrega, coa aprobación hai poucos días da Lei de Caixas de Aforros, estas entidades, e se lle dan avales de miles de millóns de euros, como “premios”, despois do desbarate que crearon, para que saian da crise, mentres á grande maioría da sociedade, repetimos unha vez máis, para escarnio dun goberno do partido que se denomina socialista e obreiro, se nos rebaixan todo tipo de prestacións e dereitos e privatizan servizos que levantamos entre todos, co obxectivo máis arriba indicado.
Unha folga xeral, a paralización completa da produción, dos servizos, dos aparellos e institucións do estado, é un elemento clave como xa apuntei, no proceso de loita de clases; e ó marxe do éxito ou fracaso do mesmo, debe servir tamén para aumentar a conciencia e a cohesión da clase traballadora; debe ser un fito fundamental para crear alternativas ó sistema capitalista. Porque a folga ten “día despois” e temos a obriga de organizalo.
@s asalariad@s xa coñecemos a “folla de ruta” da burguesía, do noso inimigo, que se concreta entre outras nas seguintes medidas: REFORMA LABORAL, é dicir, perda de dereitos, despido máis barato, ataque á negociación colectiva; en definitiva entregar @s traballador@s atados de pes e mans á voracidade empresarial. REBAIXA DAS PENSIÓNS, que é o que queren conseguir aumentando a idade para xubilarse ós 67 anos e a 20 anos cotizados, os últimos de vida laboral, para o cómputo da mesma. PERDA DO PODER ADQUISITIVO DOS NOSOS SALARIOS e de dereitos laborais e de todo tipo, que a negociación colectiva sexa papel mollado, despido máis barato, novo pulo ás ETT’s, etc.
Nesta situación, no tempo de crise fonda que padecemos e a causa da ausencia no panorama estatal dunha forza de esquerdas, polo tanto anticapitalista, que tente supera-lo actual sistema, non se elaborou un “programa” que recolla e unifique criterios, cas reivindicacións e propostas acorde cos intereses da parte da poboación que representa máis do 70% do total da do estado, que somos @s traballador@s asalariad@s. @s únic@s que producen a riqueza. O único programa é o da burguesía, que se apropia desta riqueza, a despilfarra e leva a toda a sociedade á quebra.
Ó calor desta mobilización é preciso reflexionar sobre algúns aspectos que parecen esquecidos e que a fonda crise sitúa nun primeiro plano; aspectos sobre os que exercen o poder e a clase dominante, queren enterrar definitivamente.
En primeiro lugar, que seguen a existir clases sociais. Outra cousa é que dentro da clase explotada máis importante, se teña conciencia de pertencer á mesma e de se constitúa unha clase. Por unha banda a burguesía, os propietarios dos medios de produción, distribución e da banca; que no estado español non representan nin o 1% da poboación, pero é a clase dominante, o que quere dicir, que impón os seus criterios e o seu xeito de pensar e o seu xeito de interpretar a economía, e toda outra serie de elementos convértense no “sentido común”, o xeito correcto de entender e dar resposta a todos os acontecementos que ocorren ó noso redor. Este número reducido de persoas impoñen os seus criterios @s asalariados, @s campesiñ@s e a pequena burguesía.
Outro aspecto ou certeza que deixa en evidencia o desenvolvemento da crise, é que o estado, ese concepto que resume a actividade dun conxunto de aparellos e institucións, non é un instrumento neutral, que actúa por enriba dos intereses de clase buscando o ben de todos, senón que esta ó servizo da clase dominante e serve para impoñe-los seus criterios.
En terceiro lugar, que en situacións de crise como a actual, caen as caretas e o que chaman democracia aparece espida; nin os votos nin os intereses das maiorías importan e os chamados “mercados” impoñen os seus criterios coa complicidade das institucións do estado. E non nos levemos a engano , os “mercados” é a burguesía, e xa que se fala da ditadura dos mercados, mellor sería falar da ditadura da burguesía que é verdadeiramente a democracia que padecemos. Esta situación leva a algúns a substituir “estado de dereito” por “estado de mercado”, concepto máis axustado á realidade. Podemos votar pero non temos o control sobre os elixidos e un elemento importante como é a información, atopase en mans do inimigo de clase.
A folga do día 29, apesares das dificultades, debémola considerar como un chanzo que nos permita no futuro modifica-la correlación de forzas actual.
Polo tanto entendo, que non é hora de amosar unha actitude de boicot á mesma, inclinación que poidan ter determinados colectivos de traballador@s, ca fin de castigar ás direccións burocráticas dos sindicatos. É si a hora, de levantar un poderoso movemento popular fronte á burguesía, o seu goberno e os partidos burgueses que están dispostos a completa-la obra, cando lle corresponda substituir ó actual.
Galicia no mes de setembro de 2010.
Roberto Laxe
Despois de moito retraso, e afastado de moitas das grandes loitas obreiras que se deron nos últimos tempos, cós metalurxicos á cabeza ou côa ruptura dos servizos mínimos pólos traballadores e traballadoras do Metro de Madrid, CCOO e UXT, é dicer, os sindicatos maioritarios no Estado Español convocaron á folga xeral para o 29 setembro, com o obxetivo manifesto de pararlle os pés ao goberno,… para reconducir tudo ao dialogo social.
Tarde, mas ao fin unha folga xeral contra as políticas do goberno, no cadro dunha Xornada de Loita europea contra as políticas de Bruxelas de descargar os efectos da crise nas costas da clase traballadora. Xa esqueceron a “refundacion do capitalismo” do ano pasado, cando todo o sistema financeiro viña abaixo, e agora xá teñen a bruxula que perderan: planos de austeridade no gasto social, recorte de salários e das pensions, privatizacions a esgallo e Reformas Laborais para forzar aos traballadores e traballadoras a coller calquer traballo que se lles ofreza (e logo falan de liberdade), quitando o sustento, o seguro de desemprego, se negan a coller a “merda” que se ofrece.
Este é un dos elementos característicos desta folga, o seu caracter europeo. É a primeira vez que toda a clase traballadora da Union Europea, dos gregos e os portugueses, dos franceses e os alemans, dos italianos ou os belgas, vai respostar a tempo as políticas da Union, dos seus gobernos. Esto é un feito histórico na unidade da clase obreira para que a crise a pague o capital que pon aos internacionalistas e anticapitalistas diante de retos novidosos, avanzar na organizacion da nosa clase a escala continental. Para elo xá estan convocados cumios da esquerda sindical para os vindeiros meses em Roma e Grecia.
Mas esta Folga producese nun cadro no estado español, por seren suaves, “peculiar”. O rexime da transicion non esta nos seus mellores momentos: a enfermedade do Bonaparte Borbon, institucion fundalmental, garante da unidade de España e do seu caracter herdeiro do franquismo, xuntase ao desprestixio da xudicatura, do Tribunal Supremo trás o asunto Garzon, e do Tribunal Constitucional côa sentencia sobre o Estatut catalan.
Crise bioloxica e politica em institucions fundamentais do rexime do 78 como estas duas; mas non van moi atrás o desprestixio dos partidos chaves da restauracion monárquica do 78. A poboacion afastase cada vez mais dos dous partidos básicos, o PP e o PSOE. A direita extrema, como din alguns, ainda mantendose na disciplina do PP, cada vez mais fai o que lle peta (Aznar vai de por libre), e mantense nela porque hoxe o PP é unha franquicia que lles permite acceder a cargos públicos.
Pola sua banda o PSOE, no goberno, enfrentase á que ate o de agora foi a sua base social, a clase traballadora nos seus sectores mais estables. A Reforma Laboral é un atentado mais contra a estabilidade no emprego de aqueles, os traballadores e traballadoras das grandes empresas; o retraso na idade de xubilacion e mesmo a posiblidade de proibir as prexubilacions; o recorte nos salários dos funcionários, etc., cortan os amarres côa base social do PSOE, que lle conduciu a ruptura côas direccions sindicais, que teñen o seu apoio nestes sectores do asalariado.
As forzas da esquerda do PSOE, tanto nacionalistas como estatais, incluídas as direccions sindicais, estan atadas a un rexime que cada vez mais semella un queixo de Gruyere, e fan de flanco de esquerdas deste rexime, convertindose, diste xeito, em parte do problema e non da solucion.
Isto podemolo ver como enfrentan as loitas dos últimos meses: em todos os casos, a tendência é a instrumentalizar as mobilizacions sociais ao servizo dos reditos electorais, e non da victoria da loita a través da unidade e a mobilizacion masiva da clase traballadora. Isto, poren, explica o atraso na convocatória da Folga Xeral: as cúpulas de CCOO e UXT non sentiron em ningum momento a presion da sua esquerda para a convocatória. So em Euskadi fixeron convocatórias ao marxe da opinion de CCOO e UXT; na Galiza a direccion da CIG rexeitou a posibilidade, esquecendo o que fixera o 15 de xuño do 2001, cando convocara xunto côa UXT e contra a opinion de CCOO e de todos médios.
Neste cadro, côa direita forte pola debilidade da esquerda, oficial ou non, o rexime e o seu goberno, adopta as medidas de Reforma Laboral, de austeridade, etc. Mas non son uns planos coiunturais, para sair dunha pequena crise, se non que son políticas estructurais, que procuran mudar (ou manter) a estructura das relacions laborais.
A Union Europea impuxo ao goberno ZP unhas políticas de axuste e austeridade para manter a division do traballo na Europa, na que a clase traballadora española (e galega), como a grega ou a portuguesa, segue a ser man de obra barata e pouco cualificada. Para elo, non abondan planos coiunturais, e por isso, a patronal e o PP, ainda estando contentos com a Reforma aprobada, exixen mais.
E isto non o estan a dicer os dirixentes sindicais: o plan non é marxinal (ainda que a Toxo se lle escape, dun xeito publicitário sem explicar, que é a reforma laboral mais profunda da democracia), é parte dun profundo plan para sacar a capitalismo da pior crise desde, alo menos, os anos 70.
E as direccions políticas e sindicais actuais, atadas ao reximen que promociona estas políticas, non teñen nos seus obxectivos enfrentar estos retos que o capitalismo pon sobre a mesa. Chegalles com mesas de negociacion, co dialogo social onde “humanizar” o capitalismo.
Anos de despolitizacion fomentado desde as cúpulas sindicais e políticas oficiais, reducindo todo á xestion, xestion individual dos problemas laborais no caso sindical, xestion dos asuntos veciñais ou cidadans noutros casos, fan que hoxe os proxectos que desde a esquerda oficial erguense non vaian mais alo da discusion se a alternativa un capitalismo “brutal” ou un capitalismo “humano”.
Isto traducido a propostas programáticas na esquerda oficial desaparecen calquer referencia a medidas anticapitalistas: o “novo modelo social” defendido tanto por IU como polo BNG ou a CIG vai dirixido a “aumentar os investimentos productivos”, é dicer, a que un sector da burguesia melloren as suas condicions de explotacion.
Faise moi difícil achar propostas como reparto do traballo sem reduccion de salários, exixencia de devolucion do diñeiro prestado á banca baixo ameaza da sua expropiacion, xubilacion aos 60 e contrato de relevo, reduccion do salário dos cargos públicos ao nível dun obreiro médio, expropiacion e carcel para os empresários que pechan fraudulentamente (comezando por Diaz Ferran), renacionalizacion dos servizos públicos baixo control dos traballadores e os usuários, por un sistema fiscal progresivo, que pague máis quen máis tem, plan de obras publicas a partir das necesidades sociais (o caso Galego é paradigmatico, o BNG discutindo com o Ministro Blanco sobre as autoestradas ou o Eixo atlântico, e esquecendo o transporte ferroviario de proximidades, sem ir máis lonxe, é patético), etc.
Bem, pois son delegados sindicais, sindicalistas educados nesta despolitizacion, acostumados a un “sindicalismo” de xestion, de despacho, os que van dirixir a folga do 29. É evidente que existen moitos delegados e sindicalistas honestos, mas a maioria deles foron elixidos nun contexto moi distinto dos retos que tem diante de si a clase obreira galega.
Hoxe a burguesia, os capitalistas, rexeitan o despacho e a traves das políticas da Union Europea e os seus gobernos lle teñen declarada a guerra á clase traballadora. A batalla esta no tellado da politica e na rua, e non no despacho.
Por outra banda, as cúpulas sindicais estan cheas de ideoloxia burguesa, capitalista, de enfrentar a crise cós métodos do inimigo de clase: as súas medidas non pasan da humanizacion do que a direita exixe. E isto trasladarono ao sindicalismo que a cotio fixeron, admitindo EREs e privatizacions, reduccion de salários e despedimentos, rexeintando a unidade nas loitas que se deran, e retrasando a convocatória dunha folga xeral ate que xá, alguns –e non so entre os burgueses, senon mesmo na clase traballadora-, comezaron a pensar que os sindicatos non servian para nada.
Isto leva a un desprestixio cada vez maior das cúpulas, dun divorcio entre o “sindicalista” de despacho e a sua base traballadora, de tal xeito que hoxe a folga do 29S, ainda sendo necesaria, aparece diante de moitos como inútil para enfrentar o que temos que enfrentar, a crise do capitalismo.
Sensacion que xuntase a dous feitos: un, a convocatória, como dixen, fixeronna afastada das loitas obreiras concretas, das folgas dos metalurxicos, do metro, das loitas do Consorcio, da Escola de Idiomas, do idioma, dos EREs, etc., etc., como se fora un dia “feriado” e nada máis. Dada a gravidade do que esta a acontecer, isto soa a xustificacion.
O outro elemento é que a convocatória foi sem ser parte dun proceso de asembleas em centros de traballo e fábricas, onde se debatiran as medidas da Union Europea e do goberno, e que medidas de loita, non só un dia de folga, senon que PLAN DE LOITA aprobabase ate derrotar as polticas dos gobernos.
Todo isto xunto, fai da convocatória do 29 unha folga necesaria, que temos que garantir, mas non vai resolver o problema. So facendo un plan de continuidade é posible facer retroceder aos gobernos europeos.
O feito de que a folga sexa parte dunha xornada europea lle confire unha particularidade, relativizando o seu resultado. Se a folga non é un êxito, más a clase traballadora europea sae masivamente á rua, é posible facer retroceder a Union Europea e, derivado delo, ao gobernó ZP. Pola contra, se a folga sae bem, mas a clase traballadora europea non sae a rua, só clase obreira española non pode cuns plans que non só exclusivos de ZP, senon de toda Europa.
Por isso, esta folga tem un profundo caracter internacionalista, facendo interdependente a clase obreira do conxunto do continente. Parafraseando a Marx e Engels, “proletarios de toda Europa, unide-vos”, o que traducido a proposta concreta, avancemos nun plan de mobilizacions europeo, que non descarte a convocatória dunha folga xeral na UE, fortalecendo a unidade da clase traballadora Europea contra os plans de Bruxelas e os gobernos da Union.
Para chegar a ista estacion é preciso agruparmos os traballadores e traballadoras, os sindicalistas honestos que non cren nas palabras valeiras de contido dos actuais dirixentes, os estudantes e veciños em loita contra as privatizacions dos servizos, e constituir comitês de apoio e extension, plataformas, ou o como se queiran chamar, para levar aos centros de traballo e estudo, ás asembleas de traballadores e traballadoras, de estudantes, de Barrios, a proposta dun plan de mobilizacions para que a crise a pague quen a criou, os capitalistas.
O 29S tem que ser unha estacion neste camiño. Se fica nun dia “feriado” co desconto do salário correspondente, cumpliranse as piores expectativas e non servira para nada.
Galiza, setembro do 2010
COMO CARACTERIZAS A ACTUAL SITUAÇÃO POLÍTICA ESPANHOLA?
A situação política está marcada pela agudização progressiva de todos os problemas que não resolveram, nem a Transição, nem todos os governos que se seguiram. Dois grandes assuntos a caracterizam: as dimensões devastadoras da crise económica do capitalismo espanhol, dentro de uma crise sistémica, sem perspectivas de futuro, e a agudização sem precedentes dos conflitos pelos direitos nacionais dos povos, especialmente do conflito basco.
O capitalismo espanhol aprofundou as suas características de atraso científico e tecnológico, de subordinação aos imperialismos dos E.U.A. e da UE e de dependência do gasto público. A isso há que acrescentar a criação de grandes empresas que, quase sem excepção, são o resultado da venda a preços de saldo dos monopólios públicos da banca, das telecomunicações, da energia, da água, do transporte, etc., assim como da privatização do solo e de políticas de habitação ao serviço da especulação imobiliária. Com o apoio de políticas e manobras de pressão dos diferentes governos, muitas vezes mediante autênticas manobras de extorsão para forçar privatizações [1], produziu-se a enorme penetração da banca e das empresas espanholas sobretudo na América Latina. Essa espoliação de recursos, que lhes proporciona suculentos benefícios, é responsável por milhões de despedimentos e pelo empobrecimento das classes populares; origem por sua vez de migrações maciças que se encontram aqui com condições de trabalho semi-escravas, com ferozes leis de estrangeiros e com o desemprego e a desprotecção social mais absoluta como consequência da crise.
Esta liquidação do património público, eixo estrutural do capitalismo espanhol, levada a cabo no Estado pelo PSOE e continuada pelo PP, foi e é executada fielmente por todos os governos das Comunidades Autónomas e municipais com as únicas excepções dos municípios governados pela CUT, como o de Marinaleda, alguns como o de Oleiros na Galiza e aqueles em que tem maioria a Izquierda abertzale.
O rebentamento da crise capitalista derrubou um modo de crescimento económico com pés de barro, centrado no sector imobiliário (especulação urbanística, corrupção institucional e depredação do meio ambiente), turismo (muito sensível ao ciclo económico) e empresas automobilísticas filiais de multinacionais estrangeiras que enfrentam um grave problema de sobreprodução internacional.
Por outro lado, o espectacular crescimento económico dos últimos 15 anos produziu-se mediante uma vultuosa transferência dos rendimentos do trabalho para o capital, com incrementos sem precedentes da taxa de exploração e da precariedade, com reduções sucessivas dos impostos sobre grandes fortunas e benefícios empresariais e das quotizações patronais para a Segurança Social, com um enorme défice exterior intensificado após o ingresso no euro, um défice público gigantesco e um endividamento generalizado das famílias e empresas. Como exemplo deste último tenha-se em conta que só o endividamento do sector imobiliário ascende a 470.000 milhões de euros, equivalente a 50% do PIB. Perante estes dados pode-se avaliar o risco real de bancarrota da banca espanhola e, por conseguinte, os mais de 200.000 milhões postos á sua disposição pelo governo Zapatero são uma desesperada intenção de que esta não aconteça [2].
Neste quadro se produzem também as privatizações dos grandes serviços sociais públicos, a educação, a saúde e os serviços sociais, com a consequente transferência para o capital privado da parte do leão dos orçamentos públicos e com as consequentes degradações da qualidade que caminham rapidamente para a sua conversão em guetos de beneficência para as grandes maiorias, que vêem assim o seu “salário social” reduzido à miséria.
Por detrás destes dados oculta-se o drama quotidiano de mais de quatro milhões de desempregados, cerca de um milhão e meio de famílias sem nenhum rendimento, o esgotamento das raquíticas prestações por desemprego – fruto das sucessivas reformas laborais – os despejos de milhares de pessoas, as graves repercussões sobre a saúde e a vida de que dão conta o intenso incremento dos suicídios e de todo o tipo de doenças mentais e um largo conjunto de sofrimentos anónimos, agravados por carecerem de esperança razoável no futuro e de expressão colectiva.
O exemplo mais evidente do esgotamento do regime político da Transição é a sua absoluta incapacidade para servir de rumo á vontade de soberania dos povos do Estado espanhol, especialmente agudizada na Catalunha e na Euskal Herria.
No caso da Catalunha, a experiência de um Tripartido de “esquerdas” com políticas impossíveis de diferenciar de governos anteriores, privatizações, aceitação de EREs e deslocalizações, incluindo as de “ordem pública” dirigidas pela Iniciativa para Catalunha e que vê cair a sua expectativa de voto enquanto se vê envolta em gravíssimos casos de corrupção, é paradigmática do esgotamento de um modelo. Boa ideia disso dá a escalada de referendos em que o povo catalão está expressando os seus desejos de independência, exactamente no momento em que tudo indica que a próxima sentença do Tribunal Constitucional cortará gravemente uma reforma do Estatuto votada por 92% dos cidadãos. A clareza meridiana deste facto mostrará os intoleráveis limites do aparelho jurídico constitucional que pressagiam um cataclismo a que se referia o presidente Montilla aludindo á capacidade do Tribunal Constitucional de criar independentistas.
Mas é sem dúvida a brutal repressão da Izquierda Abertzale, exercida por uma repetida engrenagem que inclui: a acusação por parte da extrema direita contra pessoas e organizações de pertencer ao “âmbito da ETA”, a ordem de detenção e o processo de ilegalização orquestrado por um juiz da Audiência Nacional, e a execução da mesma pelo Ministério do Interior, a que mais claramente põe em evidência a continuidade do aparelho do Estado com o regime da Ditadura [3].
A recusa por parte de sectores muito importantes do povo basco da Constituição e do Estatuo de Guernica, o seu Não no Referendo da NATO, as dimensões da luta operária e popular e o alto grau de apoio eleitoral conseguido pela Izquierda abertzale, expressam – diferentemente do ocorrido com a esquerda política e sindical no Estado espanhol – a persistência da identidade nacional basca, a sua vontade de soberania e o desenvolvimento, ainda que nas condições mais difíceis, de uma densa estrutura política, social e cultural.
Contra isso esbarra uma vez e outra a rede da repressão, legislativa e policial, que articulada sobre a Lei dos Partidos, deve inventar progressivamente medidas mais sofisticadas e brutais para tentar dobrar a vontade do povo basco.
As declarações de Rubalcaba auto-qualificando-se de herdeiro de 50 anos de luta contra-terrorista e afirmando que a Izqueirda Abertzale (IA) não voltará ás instituições, ainda que condene a violência da ETA, revelam as verdadeiras razões da perseguição: acabar com a expressão política da vontade de independência e socialismo.
Tudo indica que, pese embora a dureza da repressão, essa estratégia, da qual faz parte destacada o governo do PSE apoiado pelo PP, pode estar tendo um efeito boomerang. As últimas detenções, as levadas a cabo na sede do LAB e as dos 34 jovens de SEGI, não puderam ocultar ante o povo basco que o que se queria abortar precisamente era a proposta exclusivamente política da Izquierda abertzale, desencadeando uma solidariedade de enormes dimensões expressada na rua. Estas importantes mobilizações, que tiveram precedente imediato na greve geral convocada a 21 de Maio passado, estão sendo acompanhadas por tomadas de posição por parte de outras forças políticas e sindicais bascas favoráveis a cenários como o que pretende abrir a Proposta de Altsasu e que se viu facilitada pela percepção destas forças de que o espantalho espanholista mais rançoso é a única alternativa à liquidação da IA.
QUE CENÁRIO PODE DEFINIR-SE PARA O PAÍS, COM UMA PROFUNDA CRISE MAS COM UMA ESQUERDA QUANTITATIVAMENTE MUITO DÉBIL? PODERÁ O GOVERNO E O PARTIDO QUE O APOIA CONTINUAR ENGANANDO MILHÕES DE TRABALHADORES AO DIZER QUE SÃO DE “ESQUERDAS”? QUAL É O PAPEL DAS C.O. E UGT?
Por agora, a estratégia das classes dominantes e das forças políticas que as representam, de forma especialmente útil o PSOE, avança sem obstáculos graças ao impagável labor de contenção das C.O. e da UGT que, no meio do desastre em que vivem milhões de trabalhadores, continuam apregoando a paz social como solução. A última demonstração é a convocatória de manifestação estatal em Madrid para o próximo dia 12 de Dezembro “Pelo diálogo social”, na qual não denunciam medidas nem responsabilidade alguma do Governo, a ponto de o PSOE anunciar o seu apoio á citada manifestação.
Como analisa o sindicato CO.BAS no seu excelente comunicado, sobram razões para sair á rua contra a crise, contra o Plano da CEOE e contra um governo que fala em proteger os pobres e governa para os ricos, mas não há uma única razão para se manifestar a favor de um diálogo social que tem sido a ruína da classe operária, porque é evidente que o 12 D é uma manifestação de apoio a uma nova contra-reforma laboral [4].
A cadeia que aperta a classe operária, as classes populares, é uma esquerda institucional dobrada perante o governo PSOE e que não ousa desgrudar-se nem um milímetro, como repetem os dirigentes da IU e do PCE, das “centrais sindicais de classe”, quando há muito tempo que as mesmas servem de forma privilegiada os seus inimigos de classe.
Os dados reflectidos no citado comunicado das CO:BAS são arrasadores:
Crescimento real dos salários 1995 – 2005, segundo a OCDE… – 0.30%
Crescimento real dos benefícios empresariais 1995 – 2005, segundo a OCDE…+73%
Trabalho temporal em Espanha (33,3%), na UE (14,2%)
ERE,s que segundo o Mº do Trabalho chegam aprovados com assinatura de sindicatos…. 85%
Indemnização por despedimento. 1980: 60 d/ano, agora……….. 19 d/ano
Subvenções a sindicatos:
C.O.: 6,4 M euros,
UGT: 6,1M euros
Para Formação: 28M euros
A situação geral que se vive em cada empresa e em cada sector em luta, é uma mescla de indignação e impotência face á actuação por parte das burocracias correspondentes, ás vezes subtil e ás vezes violenta. Os exemplos são incontáveis: SINTEL, SEAT, TELEFÓNICA, a recente greve do metal em Sevilha, a greve estatal da administração de Justiça, a privatização da saúde em Madrid, a enorme quantidade de EREs com benefícios empresariais.
Nem tudo são derrotas. A luta dos metalúrgicos galegos, da TMB barcelonesa, os protestos dos jornaleiros andaluzes, as assembleias e marchas dos desempregados, ou a última greve geral em Euskadi mostram que há onde se apoiar para lutar e impedir que a crise não acabe por fazer-nos retroceder ás condições de há mais de um século, porque essa é a única “saída” concreta para a crise que nos preparam.
Apoiar cada luta, – que ninguém se sinta só no combate – construir a unidade na acção com todas as organizações que se opõem á burocracia sindical e recusam a nova reforma laboral que se prepara, no sentido de reorganizar o sindicalismo de classe, combativo e democrático, é a única salda.
Só na realidade e na acção se pode destruir esse enorme poder económico e político, cultural e mediático, que se erige precisamente sobre o claudicar e a cumplicidade dos supostos representantes dos interesses da classe operária e dos povos. Para isso não há atalhos, só o trabalho organizado em cada centro de trabalho, em cada bairro e em cada localidade, para mostrar o desastre a que nos leva o entreguismo das burocracias sindicais, de apoio ás lutas concretas, de reforço de organizações independentes dos governos e da entidade patronal e de busca da unidade, conseguirá que a brutal guerra social que se prepara para destruir qualquer resistência e impor o que em outras épocas conseguiu o capital em crise mediante guerras, não se imponha.
A LUTA PELA III REPÚBLICA É ESTRATÉGICA PARA A ACUMULAÇÃO DE FORÇAS DA ESQUERDA?
A luta para acabar com o regime monárquico imposto pela Transição e com toda a trama das classes dominantes que sobre ele se sustenta é efectivamente estratégico porque este se fez para consumar uma dupla derrota: a dos povos do Estado espanhol após a guerra civil e a do potente movimento operário e popular construído na luta contra a Ditadura.
Quero abrir aqui um debate que me parece necessário.
A traição mais forte aos povos do Estado espanhol perpetrada na Transição foi a imposição da monarquia. Por um triplo motivo:
• porque o rei designado por Franco encarnava, e encarna, a perpetuação do domínio das classes dominantes vencedoras da guerra civil, e dos seus instrumentos de Estado;
• porque a sua aceitação implicava a ruptura com a indispensável continuidade das lutas emancipadoras e muito especialmente com o tesouro de dignidade que nos legaram aqueles que perderam a vida e a juventude na luta contra o fascismo, no campo de batalha, aqui e ao lado, de outros povos europeus, no exílio, nos cárceres, nas valetas em execuções extrajudiciais e nos assassinatos perpetrados por forças repressivas e grupos fascistas;
• porque o seu papel constitucional de chefe das forças armadas, estas por sua vez garantes da unidade de Espanha, erigem o rei como símbolo máximo do nacionalismo espanhol mais arcaico e por isso, máximo baluarte frente aos direitos nacionais dos povos do Estado espanhol.
A consequência de tudo isso é que a luta pela República é efectivamente estratégica e que, sem a força da memória dos que nos precederam, que com tanta fúria como inteligência pretenderam e pretendem retirar-nos, não seremos capazes de reconstruir nossas organizações de classe e de povos soberanos.
O assunto que quero apresentar é se a luta pela III República, quer dizer, por uma República do Estado espanhol, federal ou confederal e continuadora da II, é a formulação adequada.
Que assumamos a enorme legitimidade histórica da II República não quer dizer que ignoremos erros ou assuntos inconclusivos. Por exemplo, a insensibilidade do Governo do Frente Popular frente á legítima luta anti-imperialista dos povos das colónias africanas foi um caldo de cultura que Franco aproveitou bem. São factos reais as dificuldades para a aprovação dos Estatutos catalão, basco e galego, não chegando a consumar-se os dois últimos, fruto de enormes tensões entre o nacionalismo espanhol republicano e os desejos de auto-governo das nacionalidades históricas dos que participavam amplamente nas organizações operárias, incluindo de forma destacada os comunistas.
Para lá da história da II República, há um facto inegável. A identidade nacional e a reivindicação do Direito de Autodeterminação têm servido nas nacionalidades históricas, incluindo a Andaluzia com o exemplo do SOC-SAT, como elemento de resistência e dique de contenção frente á derrocada política, sindical e dos movimentos populares no resto do Estado espanhol. Este facto toma proporções muito maiores em Euskal Herria, onde o repúdio ao regime de Transição e a reivindicação de Independência e Socialismo têm servido para manter a continuidade histórica da luta e das suas organizações.
Estes factos, em minha opinião incontestáveis, aos quais se deveria acrescentar realidades que desconheço, como a do povo canário, cantábrico, asturiano, etc, não pressupõem que se possam criar artificialmente “identidades nacionais” em outros lugares do Estado.
Remeto-me à análise realizada anteriormente pelo que se conclui que um dos elementos chaves que mostra a insustentabilidade do quadro constitucional de 1978, sem dúvida agudizado pela crise económica e pelas forças centrífugas que alimenta em sectores da burguesia, é a sua incapacidade para dar resposta á vontade de soberania e auto-governo dos povos.
A tese que coloco tem duas vertentes que são inseparáveis:
A análise objectiva da realidade e o pânico desatado no aparelho do Estado pela Iniciativa Internacionalista mostrou com clareza meridiana que não é possível construir uma alternativa política real que não coloque como duas faces da mesma moeda a emancipação da classe operária e os direitos nacionais dos povos do Estado espanhol, frente ao regime surgido da Transição e ao seu aparelho de Estado como instrumentos de dominação em ambas as frentes.
A luta pela República, que para além da sua legitimidade histórica, transporta elementos de identidade popular e de memória indispensáveis para a continuidade na resistência e na luta emancipadora, não pode esconder a realidade, nem a legitimidade da luta pela independência dos povos do Estado espanhol, nem o seu valor para quebrar a identidade espanholista, chave no aparelho ideológico das classes dominantes. Outra coisa serão as condições concretas em que as lutas nacionais e de classe se manifestam e a adequação ás mesmas que nos exijam.
Como consequência, falar de III República, e não da República simplesmente, pressupõe negar ou subordinar o direito dos povos do Estado espanhol aos seus legítimos objectivos de independência. Além disso introduz uma discussão que qualificaria de absurda por extemporânea, acerca do que será primeiro, se o exercício concreto do Direito de Autodeterminação ou a República, se não fosse porque essa mesma discussão nos afasta do objectivo central comum: acabar com o regime da Transição monárquica.
As conclusões, entretanto, são claras:
Que a situação de crise política e económica mostra que as classes dominantes e os seus representantes políticos estão ante uma situação extrema, na qual as almofadas de legitimidade desaparecem e a sua única possibilidade é acentuar a repressão e a exploração.
Que na Euskal Herria a sua incapacidade para a proposta política se resolve obstinando-se na única coisa que são capazes de oferecer, a repressão.
Que a impunidade com que actuam é apenas possível pelo êxito conseguido em levantar um muro entre a luta do povo basco e as lutas operárias e populares no resto do Estado.
Que em outros povos do Estado, o exemplo de resistência do povo basco pode servir de pilar para a reconstrução de nossa memória colectiva e de nossas organizações operárias e populares, que devem levar no seu código genético o respeito pelos direitos nacionais dos povos do Estado espanhol.
Que a partir do compromisso real com o direito a independência dos povos do Estado espanhol é preciso construir, passo a passo, encontro a encontro, solidariedade a solidariedade, elementos de luta conjunta frente ao inimigo comum: o Estado que oprime os povos, o mesmo Estado que representa as classes dominantes.
Tudo isso sem pressupor ou antecipar quadros que espartilhem os projectos políticos nacionais de cada povo, que legitimamente actuem nos tempos e nos conteúdos, de acordo com os caminhos que abra a luta popular.
[1] Como exemplo recordo a imprescindível película do argentino Fernando Solanas “Memoria do saqueo” http://video.google.es/videoplay?docid=-7470743912986095493&ei=ObkaS5STJ9WC-AbMgvH8Ag&q=memoria+do+saqueo&client=firefox-a#
[2] Uma análise detalhada da crise do capitalismo espanhol pode encontrar-se em http://www.corrienteroja.net/spip.php?article456
[3] Ver comunicados de Corriente Roja perante as últimas detenções http://www.corrienteroja.net/spip.php?article466 y
http://www.corrienteroja.net/spip.php?article497
[4] http://www.cobas.es/spip.php?article283
Angeles Maestro é dirigente da Corriente Roja e amiga e colaboradora de odiario.info
Tradução: Guilherme Coelho
Roberto Laxe
Non é un descubrimento que este 25 de xullo producese baixo unha das piores crises do sistema capitalista, com perdas masivas de postos de traballo, rebaixas directas dos salários, privatizacions de servizos a esgallo e ameazas aos sistemas de pensions, etc., nunha historia que vem de repetirse desde Grecia ate Portugal, desde a Grande Bretaña ate Italia.
Nesta situacion todos os gobernos e institucions como a Union Europea comezan a delimitar o terreo de xogo na procura de salvar o capitalismo e recuperar os beneficios dos empresários, com planos de austeridade impulsionados desde a Union Europea e aplicados em todos os estados, e no concreto polo goberno de Zapatero, com reformas laborais e medidas que decargan os custes da crise sobre as costas dos traballadores e traballadoras e dos pobos oprimidos.
Queren devolver á clase traballadora europea á situacion do século XIX, com xornadas de 10 e 12 horas, com a metade dos salários actuais, sem seguridade social, privatizada, co ensino publico convertido nun gueto mentres é subvencionada a privada e a concertada, cós servizos sociais públicos desaparecidos a maior gloria da “caridade” privada, etc. Isto é o que supon as medidas dos gobernos, tanto o de ZP como o da Xunta.
A Xunta do PP ven de engadir a estas políticas o seu grão de área: o saqueo puro e simple do pobo traballador galego. Desde a súa chegada á Xunta, o PP desmantelou o pouco que tiña feito a Xunta bipartida e profundizou nas políticas antiobreiras e antipopulares. A privatizacion progresiva das Escolas de Idiomas, dos Servizos Sociais, do Sergas, do ensino, do Santiago Apostolo, as ameazas ás Caixas de Aforros, nun longo etcetera, fai desta Xunta un goberno que tem un so obxectivo, o saqueo. Cunha orxia privatizadora, a Xunta do PP fai de flanco de direitas do goberno central, xá empeñado nunha campaña de recurtes aos direitos dos traballadores e das traballadoras.
Para conseguir isto teñen que mudar as regras de xogo, e sentencias como a do TC sobre o Estatut Catalan, mais alo do que este non recollera às aspiracions do pobo catalan, demostran que uns xuices interinos teñen mais poder que a decision dun pobo em referendo, e avanzan no camiño do recurte das liberdades individuais e colectivas. Xa non chega unha antidemocrática lei de partidos, xá non que a constitucion proíba o direito á autodeterminación, agora nin tan siquer admitese o termo nacion fora dunha referencia “sentimental”.
Alem mais, desde a Union Europea e o goberno central estan aprobando medidas autoritárias, de criminalizacion do “pensamento”, que lles permita frear a resposta social aos seus planes pro capitalistas. Porque son conscentes que isto non o conseguiran pólas boas, senon que van ter que enfrentar fortes mobilizacions sociais como as do metalurxicos do ano pasado, as do Idioma, a manifestacion catalan contra a sentencia do TC, a convocatória da folga xeral do 29 setembro ou mobilizacions a nível europeo.
Neste sentido, os traballadores e traballadoras gregos côas suas 5 folgas xerais contra uns planos semellantes aos do Estado Español, demonstran cal é o camiño, a unidade na mobilizacion contra unhas politicas que teñen un caracter europeo; e em coerência com elo, desde as organizacions da esquerda sindical grega estan facendo chamamentos ás do resto dos estados europeos, para xuntar forzas contra os planes da UE.
No estado español, fronte a unidade entre todas as forzas do capital, do PP e o PSOE, de CiU e o PNB, xuntos no fondo da cuestion, como cambiar as condicions econômicas e sociais para que aumenten os lucros empresariais, é preciso ter propostas que apunten nun camiño diferente, no camiño do anticapitalismo.
Non é unha crise dun sector do capital, o chamado financeiro ou especulativo, é a crise do capitalismo, de todos os capitalistas, xá especuladores ou “productivos”, financeiros ou comerciais, pois todos eles son o mesmo: os donos dos bancos son donos de industrias e comércios, e viceversa. Por isso, os chamados “novos modelos sociais” que só enfrentan un sector dos empresários non sirven frente ao calado da crise, atan aos traballadores e as traballadoras ás propostas do goberno central de “cambio de modelo productivo”, de enfrentar só a un dos inimigos, o PP.
A clase traballadora e os pobos oprimidos teñen que levantar as súas propostas, que realmente apunten á solucion das necesidades sociais e os seus problemas concretos, “goberne quen goberne”.
- Frente aos despedimentos masivos, os EREs e perdas de postos de traballo, é dicer o desemprego masivo, so é posible defender a reduccion da xornada sem reduccion de salários, o “traballar menos para traballar todos”.
- Frente aos recortes nos salários dos funcionários, os recortes sociais e nas pensions, é preciso exixir á banca a devolucion de todo o diñeiro prestado para o seu resgate, baixo ameaza da expropiacion, no camiño da construccion dunha banca publica, xestionada póla clase traballadora a través das súas organizacions.
- Frente os plans de austeridade que, din, recortan o déficit, exixamos a retirada inmediata de todas as tropas no Afaganistan, no Libano, etc., etc., que supon un gasto supérfluo, ademais, dun ataque aos pobos do mundo.
- Frente a mentira que non há diñeiro para manter o sistema de pensions, exixamos unha política fiscal progresiva, que pague máis quen mais tem, especialmente o imposto sobre patrimônio e as SICAV, onde agochase as fortunas dos mais ricos.
- Frente ás privatizacions de servicios públicos, pola súa renacionalizacion baixo control dos traballadores e traballadoras, e dos usuários, a través das organizacions sindicais e sociais.
- Frente à negociacion dun Estatuto de Autonomia que recolla conceptos abstractos e investimentos ao servizo dos intereses do empresariado, so cabe o recoñecemento do Direito a Autodeterminacion que garanta os direitos democráticos elementais do pobo traballador galego.
Exixencias diste tipo non collen nos estreitos marcos da constitucion do 78, poren imponse a ruptura com ela e levantar a necesidade de loita por outra sociedade, pola union libre dos pobos e o socialismo.
Mas, isto temos que facelo desde a mobilizacion social, obreira e popular, prolongada no tempo e constante, sem ficar atados a datas que son comezo e fin desa mobilizacion, dandolle á resposta un caracter meramente simbólico, cando a crise non tem nada de simbólico.
O 29 de setembro esta convocada unha Folga Xeral no Estado Español contra a reforma laboral, no cadro dunha xornada de mobilizacions europeas contra as políticas de axuste e austeridade, apoiala é unha necesidade de todos e todas; mas, hoxe, non chega com unha data de protesta, é preciso darlle unha continuidade á que non estan dispostas as organizacions sindicais convocantes.
A mobilizacion do 29 tem que facer parte dun plan de mobilizacions, decidido desde as asembleas em centros de traballo, de estudo e Barrios, ate derrotar os planes da Union Europea e dos gobernos.
Para avanzar neste camiño todos aqueles traballadores e traballadoras, estudantes ou activistas sociais que non confiemos nas actuais direccions, temos que agruparnos em comitês, etc., para levar á clase traballadora a idea de que só côa loita sostida é posible enfrentar a crise capitalista.
Sigamos o chamamento dos traballadores e traballadoras gregos desde a Acropolis, pobos de Europa, alzade-vos.
20 de xullo de 2010
Roberto Laxe
O mundo das caixas de aforros no estado español esta convulso, vivindo un profundo proceso de reestruturación, con fusións entre entidades, intervencións estatais sobre aquelas nas que a crise se cebou (Caixa Castela a Mancha, Caixa Sur), plans de viabilidade e pelexas internas polo poder, como se deu en Caixa Madrid o pasado ano. O Banco de España anunciou que só poden quedar unha ducia de Caixas, cando hoxe existen 41.
Neste ambiente volátil e complexo é que hai que entender a fusión entre Caixa Galicia e Caixanova, que durante máis de medio ano supuxo unha “historia para non durmir”, con enfrontamentos locais, manifestacións na rúa e rozamentos entre políticos do mesmo partido (o PSOE). Ao final, parece que hai acordo para impulsar unha nova Caixa en Galicia, e xa todos contentos….
Pero todos non… Porque agora, ademais dos flocos sobre as sedes operativas e as sociais, o que se vai a negociar é a nai do cordeiro, o persoal que vai resultar da fusión.
A reestruturación do sistema bancario e financeiro español
Nos 80 produciuse a reestruturación da banca privada, coa concentración das chamadas “7 irmás”, que deu orixe ao tres grandes grupos actualmente existentes. Da fusión entre o Banco Santander, o Central e o Hispano, que logo se comeron ao Banesto, xurdiu o grupo bancario máis grande do Estado Español, o BSCH. Da confluencia entre o Banco Bilbao, o Biscaia e o Banco Exterior/Argentaria (que era un banco estatal, privatizado nos 90) saíu o BBVA. O terceiro gran grupo é o ligado ao OPUS, o Banco Popular Español.
A porta que abriu esa reestruturación foi a derrota da folga dos bancarios a mediados dos 80 contra a liberalización da xornada laboral. A traizón de CCOO, asinando o convenio coa patronal de madrugada, cando os piquetes aínda estaban a pechar oficinas, permitiu os procesos antes descritos.
Neste sentido o proceso é distinto, pois a reestruturación se cimento sobre a base dunha derrota previa dos traballadores e as traballadoras. Existe ademais, outra diferenza. Os bancos eran privados, non institucións públicas como as caixas, onde hai un peso importante das Comunidades Autonomas, concellos e mesmo sindicatos. Pero o obxectivo é o mesmo, “racionalizar” o sistema financeiro para enfrontar a crise; daquela a crise dos 70 -a mal chamada do “petróleo”-, agora a que provocou o estalido da burbulla inmobiliaria.
Porque non o esquezamos, o diñeiro que ten que fluír para que o sistema funcione está en mans do sistema financeiro, sexan bancos privados sexan institucións públicas. Por iso, a pelexa polo control e polas fusións das caixas é un asunto estratéxico para a burguesía española: practicamente o 50% do aforro do pobo traballador español está en mans das caixas.
E é moito diñeiro para deixalo en mans de políticos e institucións; por iso, iniciouse un profundo proceso de reestruturación que vai atopar o seu marco na lei acordada entre ZP e Rajoy para “despolitizar” as caixas, é dicer, para desde o control dos “técnicos”, estas ábranse ao investimento privado, á súa venda por accións.
Da bancarización á privatización
As Caixas de Aforro españolas, aínda sendo institucións públicas “sen ánimo de lucro”, están tremendamente bancarizadas, nun proceso que comezou cando nos 80 permitíuselles abrir oficinas fóra dos seus ámbitos de influencia; despois, coas fusións dos 80 e 90, que reduciu o seu numero (no caso galego de seis ou sete caixas só quedaron as dous actuais), e cando no 94 comezaron a entrar no negocio da banca privada a través da compra de accións de bancos pequenos (e non tan pequenos como o Banco Pastor), até converterse, nalgúns casos, en accionistas maioritarios: o Banco Etcheverria/Caixa Galicia, o Banco Galego/Caixanova. Un proceso non alleo ao resto do estado: case todas as caixas teñen a súa “marca” na banca comercial.
A bancarización non só fíxose dunha maneira indirecta, como a descrita, senón que tamén o fixeron de maneira directa, entrando en competencia coa banca comercial, con produtos financeiros similares e captando préstamos e créditos.
Pero isto pon ás caixas en condicións de debilidade fronte aos seus competidores privados, pois ao carecer dun capital social que apoie as súas actividades de risco en épocas de crises, a súa estabilidade financeira depende da captación de recursos, préstamos e créditos á conta do que sexa. Ademais, ao estar ligadas a unha “clase política” municipal e autonomica profundamente imbricada na burbulla inmobiliaria, as caixas de aforro convertéronse, tamén, nunha fonte de financiamento das “aventuras” especulativas que están hoxe en crises e estaas arrastrando en moitas ocasións á intervención do estado.
Esta implicación nestas “aventuras” permiten toda a demagoxia dos sectores da burguesía que buscan facerse co “botin” das caixas, sobre a superioridade do privado sobre o publíco: os “políticos” son acusados de manirrotos, coma se os construtores e inmobiliarias fosen unhas hermanitas da Caridade.
No camiño da reestruturación: o FROB
O goberno, para facilitar unha saída “digna” para moitos dirixentes de caixas corruptos, para concentrar as mesmas e, sobre todo, para sentar as bases da súa privatización aprobou o ano pasado o FROB (Fondo para a Reordenacion Ordenada Bancaria) para con diñeiro público – inicialmente 9 mil millóns de euros-, engrasar ese proceso de reestruturación e unificación; sexa sobre a base que sexa. Tanto dá que se inter territorial como interna a cada comunidade, iso déixano á vontade dos políticos e empresarios da zona. O Banco de España, e o goberno, ao que realmente apreman é a concentrar e fundamentalmente “racionalizar”, como din eles, os cadros de persoal.
Os plans laborais de viabilidade fanse en función dun dobre criterio, que nada teñen que ver cos principios orixinais das caixas de aforro (os establecidos no século XVIII de favorecer o aforro das clases traballadoras, para garantir uns ingresos dignos, seguros de vellez, etc.), un, preparalas para ser vendidas a anacos – para iso preparan a lei de caixas, a través da cal van dar entrada á posibilidade de véndaa de accións coma se dunha sociedade mercantil calquera se trate-, e a súa posterior privatización, dúas, que para iso os cadros de persoal deben estar axustadas ás necesidades dos futuros compradores, a banca comercial privada; e estes non compran empresas con persoais “sobredimensionadas”.
Para iso, o goberno, a través do FROB, vai pór o diñeiro necesario para que este axuste e reestruturación prodúzase coas menores tensións sociais posibles, favorecendo as prexubilacións e as baixas incentivadas, nunha actitude cando menos paradoxal, posto que na reforma laboral están a negociar xusto o contrario, a proibición das prexubilacións e o atraso da idade de xubilación.
A consecuencia fundamental: a perdida de postos de traballo
Disto é do que se trata cando se abre un proceso de fusión como o de Caixa Galicia e Caixanova, como o de Caixa España e Caixa Douro en Castela Leon, ou o que sexa. Mais alá de discusións localistas sobre onde se vai a situar a sede operativa ou a sede social, as consecuencias da concentración son fundamentalmente a destrución de miles de postos de traballo directos e indirectos.
Os directos, porque se escondan tras prexubilacións ou baixas incentivadas, o que é evidente é que eses postos de traballo desaparecen, posto que non se establece nin esta en a negociación algo que se esta, mesmo, no Estatuto dos Traballadores, un contrato de substitución que supoña a substitución por mozas nas mesmas condicións que os que se van.
Pero tamén supón a destrución de postos indirectos: subcontratas de limpeza, de seguridade (os antigos conserxes), de subministracións, etc. Os negociadores da patronal, das caixas, fan estas contas: non son só o mil ou dous mil directos, senón tamén os indirectos, os que van a “racionalizar”. E isto só pódese responder desde a unidade de todos contra uns plans que afectan a todos.
Neste sentido é moi progresivo o punto 9 do comunicado conxunto das Seccións Sindicais de Caixanova e Caixa Galicia, reivindicando o compromiso co mantemento das condicións laborais de todas as persoas que traballan en empresas vinculadas a ambas as Caixas, algo que non sucede, por exemplo, no Plan de Viabilidade acordado en Castela Leon, onde se desentienden de todas aquelas que non sexan ao 100% das caixas.
Pero, e esta é outra falacia do Banco de España, do goberno e a patronal: porqué hai que pechar unha oficina que esta enfronte doutra, se cando eran empresas separadas, as dúas daban beneficios. O único que sucederá, se se admite esa lóxica, é que o persoal resultante ollaría como o seu traballo multiplícase por dous, pois terá de atender nunha oficina o que antes se atendía en dúas.
Por isto, entrar no debate de que ten que haber recortes de persoal, é aceptar o mecanismo do mercadeo dos postos de traballo e nestas condicións a batalla esta perda: a lóxica do capital é sempre a mesma, para ser rendibles hai que reducir persoal. Se nunha empresa privada esta lóxica é máis que discutible, nunha institución que se supón ?sen ánimo de lucro? é inadmisible: a rendibilidade dunha Caixa de Aforros débese medir pola súa obra social, polos seus servizos, non pola repartición de dividendos.
Hai unha outra alternativa
O drama da situación é que as mesmas direccións sindicais están imbuídas desa lóxica da “rendibilidade” capitalista, e por iso mesmo encaran a batalla con conciencia de derrota. Fronte a esta lóxica, hai outra alternativa, que pasa, primeiro, por non admitir nin un só recorte de persoal, é dicir, polo mantemento de todos os postos de traballo.
Os sindicatos deberían ter como centro explicar que tras o plan de viabilidade escóndese a privatización das Caixas (o soño dourado dos Botin e cia), e que isto supón un retroceso de anos nas conquistas dos traballadores e traballadoras en salarios, xornada e dereitos sociais.
Isto supón que a resposta á pregunta formulada por un economista, de que a xestión privada das caixas sería mellor que a publica debido ao sistema de incentivos que se deriva da existencia de propietarios?, É un ROTUNDO NON. Significa explicar aos traballadores e traballadoras que o sistema de incentivos dos propietarios non ten como base a resolución de necesidades sociais, senón a da repartición de beneficios, e como din os bombeiros nas súas mobilizacións “publico é servizo, privado é beneficio”.
Para construír esta alternativa os sindicatos deberían romper coa vella táctica do “divide e vencerás”. Mentres “eles”, a patronal, coordinan as súas accións; desde a Confederacion Española de Caixas de Aforro (o seu novo presidente xa anuncio a súa intención de avanzar a privatización das caixas) até o Banco de España, pasando polo goberno, achegando diñeiro, técnicos e tertulianos ao seu proxecto, os traballadores e traballadoras negocian parcialmente con cada entidade nunha nova versión do “sálvese quen poida”.
Neste sentido, hai que avanzar en plans de asembleas e mobilizacións, antes do 14 de xuño, data de presentación de borradores dos Plans de Viabilidade das caixas en fusión, culminando nunha xornada de loita de todas as caixas afectadas (as galegas e as non galegas), para esixir do Banco de España o mantemento de todos os postos de traballo e o compromiso escrito, por lei, que garanta o carácter público das Caixas de Aforro.
Para que as Caixas cumpran os seus fins sociais hai que sacar dos seus consellos aos políticos corruptos e aos empresarios e banqueiros que, coa súa lóxica do beneficio privado, son a orixe da corrupción, e pór baixo control da clase traballadores a través das organizacións sociais, sindicais e asociacións veciñais.
A privatización das Caixas de Aforro ou o que algúns entenden por “refundar” o capitalismo
O pasado ano, cando os gobernos das potencias imperialistas e as potencias “emerxentes”, viron que o sistema financeiro mundial estaba ao bordo do precipicio, lanzáronse ao resgate con nacionalizacións encubertas de bancos (Lehmann Brothers, North Rock Scotland) en países tan “liberais” como a EE UU ou Gran Bretaña, e cando no resto do mundo lanzar unha operación “humanitária” de resgate dos “pobres” bancos e banqueiros, afundidos baixo o peso da súa propia crise; pois ben, cando sucedeu todo isto, desde Sarkozy até Brown, desde Obama até ZP, todos lanzaron consígnaa de “refundar o capitalismo” baixo outras paradigmas: control do desenfreo das entidades financeiras, control dos mercados, nacionalización se era preciso de institucións financeiras, etc.
Non pasou un ano desde aquel “aquelarre” refudandor, a conferencia de Londres, e as augas volveron á súa canle: o peor da crise, para eles, parece pasar, a situación, polo menos no que fai ás grandes potencias como os USA, Alemaña, Francia ou Japon, esta máis ou menos controlada (a expensas de sorpresas desagradables como a grega), agora toca prepararse para a saída da crise, para iniciar un novo proceso de acumulación de capital, interrompido abruptamente polo estalido das subprime e de todas as burbullas especulativas que, case mes a mes, sucédense desde hai dous anos (especulación co euro, cos déficits e as débedas dos estados, cos produtos agroalimentarios, co petróleo, etc.).
A produción industrial, base da riqueza no sistema capitalista, precisa do diñeiro par volver crecer de novo, diñeiro que hoxe este oculto en paraísos fiscais, en mans de institucións estatais, ou pululando nas bolsas ao servizo do que hoxe é rendible, a especulación pola especulación (D-D´). Este é o eixo que explica a obsesion actual dos economistas co deficit, xa non se trata de refundar o capitalismo, pois a estes sres impórtalles un comiño que un estado se afunda baixo o peso do déficit, a cuestión é transferir de novo diñeiro das rendas salariais ao capital – non só a súa extracción directa por via da explotación da clase obreira-, e para iso hai que reducir salarios, servizos sociais, etc., de maneira que o Estado teña de novo diñeiro contante e sonante para financiar a recuperación de empresas e bancos.
Para a recuperación deste proceso, sobre a base dunha taxa de ganancia que recupere o seu atractivo para os investidores, non só é preciso que o diñeiro saque a cabeza dos seus buracos e volva aceitar o proceso produtivo, senón tamén hai que incorporar novos sectores á produción de mercadorías. A crise ten a súa raíz en que sectores tradicionais da produción de mercadorías chegaron ou ao seu teito como xeradores de plusvalía (construción, automóbil) ou están a atopar a súa limite nas súas fontes de materias primas (petróleo); o capital, para recomenzar o proceso de acumulación de capital e recuperar a taxa de ganancia necesita de novos sectores produtivos, cunha taxa de explotación suficientemente atractiva, que recupere a de ganancias. De aquí as orxías privatizadoras de todos os gobernos do mundo na sanidade, a terra, a auga, o aire (enerxía eólica), etc., etc.
O terceiro aspecto para esta recuperación, e o máis importante, é o aumento da taxa de plusvalía que se lle extrae á clase traballadora, aumentando a produtividade do traballo asalariado, xa polo aumento dos ritmos de produción xa pola redución pura e simple das condicións de traballo (salarios, aumento da xornada).
E as caixas de Aforro cumpren o tres requisitos para que este proceso se de: captan unha parte decisiva do aforro das familias e as pequenas empresas, son institucións publicas que até agora escapan ao mercado e a redución dos seus persoais permitiría aos grandes bancos facerse, dunha maneira rendible, cunha cota importante do mercado financeiro. Para que queremos máis?
Galiza, 8 de maio de 2010
Carlos Dafonte
O goberno presentou en sede parlamentaria e actuando como voceiro o presidente Rodriguez, as medidas para atalla-lo deficit público; dúas son as que destacan sobre as demais, a conxelación das pensións e a rebaixa dun 5% de media dos salarios dos funcionarios públicos e a súa conxelación para o ano 2011; conxelación que quere dicir como no caso das pensións, unha nova perda de poder adquisitivo, xa que o índice de prezos o consumo vai subir para o 2011, xa o esta a facer este 2010 e a partires de xullo, vaise aumenta-lo IVE en dous puntos. Este goberno que se considera “tan social”, sinala claramente quen son os culpables do déficit, os xubilados e os funcionarios, e nesta lóxica, deben ser quen paguen as súas consecuencias.
Aínda que poden estar relacionados, déficit público e a crise tan fonda que padece a economía, son dúas cousas distintas. En momentos en que gran número de “analistas económicos” e sesudos economistas aseveraban que nos atopábamos nun momento de expansión económica, había un importante déficit público. Economías con grandes déficit son consideradas moitas veces como a “locomotora da economía” mundial. O problema é cando hai déficit en momentos de contracción da economía e se tenta soluciona-lo primeiro con medidas neoliberais, características dos sectores máis conservadores. Os resultados son demoledores para a propia economía.
As consecuencias da crise no estado son moi nidias, máis de catro millóns e medio de traballador@s no paro, peches constantes no pequeno comercio, dificultades na pequena empresa, falla de creto, desaloxo de decenas de miles de familias que perden a súa vivenda por non poder facer fronte ás hipotecas, e un longo etc de situacións que golpean @s asalariad@s preferentemente. E nesta perspectiva de crise fonda, que vai continuar durante un tempo, medidas como as anunciadas por Rodriguez, non axudan a paliar en parte as secuelas da crise, pois vai, entre outras consecuencias, retrae-la demanda agregada. Se a isto lle engadimos a queda da inversión pública, podemos dicir que entre poñer algúns parches ás consecuencias da crise e cumprir coas esixencias da U.E. relativas ó déficit público, o goberno escolle o segundo. Pero, a U.E. non lle esixe un tipo de medidas, as que se anuncian son responsabilidade absoluta do goberno e de quen o apoia, o PSOE.
Pode haber algún/a estúpid@, e emprego este termo na afección de confuso, persoa que non ten moitas luces para analizar unha determinada situación, que lle este agradecid@ ó goberno por aguantar os embates do principal partido da oposición e numerosos medios de comunicación, sen tomar antes estas medidas. Pensar así quere dicir que se consideran as únicas que se podían haber tomado, o cal aumenta esa situación de estupidez. O goberno tivo un marxe de varios anos para tomar medidas verdadeiramente eficaces para corrixir o déficit e facer cargar co peso fundamental da crise a aqueles que a promoveron, á parte máis poderosa da sociedade, especuladores, banqueiros, negociantes e axiotistas. Pero non, o que fixo nestes anos foi facerlles regalo tras regalo, con medidas fiscais que adelgazaban os orzamentos, como facer desaparece-lo imposto de patrimonio, rebaixando a contribución das grandes fortunas no IRPF, mantendo as SICAV, un xeito de evadir impostos e non participar no esforzo común dun país, sen combati-lo fraude fiscal a fondo, que os propios inspectores de facenda cifran en 280.000 millóns de euros, nin a economía somerxida, nin “entrar a saco” nas contratacións de obra pública, nin poñendo freo ós gastos clientelares de moitas autonomías, mentres aumentaban o gasto militar en numerosas aventuras bélicas de carácter imperialista para, parece, ser perdoados polos EEUU, da retirada das nosos tropas de Iraq.
A cuestión estaba clara, se non tomou medidas contra os poderosos, culpables da actual situación, para tentar saír da crise, tampouco o vai facer para combate-lo déficit.
Pódese loitar contra da crise económica sen combati-lo déficit público?. Pódese e fíxose por exemplo, nos EEUU para capea-la crise dos anos 30 do século pasado, cando o presidente Roosvelt levou adiante a política do New Deal, de fortes inversións públicas e aumento dos impostos ós máis poderosos. E iso e o que se lle debe esixir a un goberno que se di de esquerdas e progresista
Aínda que nas circunstancias actuais, considero que esa política tampouco é eficaz, pero menos eficaz é a neoliberal, a da dereita, que facendo cargar ca solución do déficit a funcionarios e xubilados, vai a agravar e atrasar a posible saída desta crise, ata que entremos na seguinte, que como teño repetido moitas veces, vai ser máis fonda que a anterior, e con períodos de recuperación máis curtos.
Xa antes do inicio desta longa e fonda crise económica que asola ós principais países capitalistas, o tema das pensións era obxecto de numerosos comentarios e debates no estado español.
Varios millóns de cotizantes son un bocado moi substancioso para o montón de especuladores e banqueiros que están dispostos a sacar beneficios aínda que sexa correndo o risco, non para eles, de deixar sen futuro estable, que non digno, ós millóns de persoas que finalizaron a súa vida laboral.
Estes e os seus voceiros, que se atopan en todas partes, tamén no goberno actual, ó calor da crise están a premer para que se modifique o actual sistema, que ten o seu inicio no chamado Pacto de Toledo, con argumentos de que é insostible, e que no horizonte de 20 anos, atoparase na creba.
Algúns intelectuais orgánicos da oligarquía tamén, falan de rebaixalas, ou que pasemos máis anos traballando para poder cobrala. Os defensores de formulacións máis extremas, falan de que non debían existir pensións públicas, que o que queira cobrar despois de fina-la súa vida laboral, que subscriba un fondo privado. Estes últimos son unha pequena minoría, pero haber, como as meigas, hailos.
Quen chegue a idade de xubilación se convirte en pensionista, para acadar este obxectivo, retíransenos determinadas cantidades da nómina, e dicir do noso salario, mentres tes vida laboral Pero nos últimos anos os capitalistas e quen están o seu servizo, transformaron este dereito inalienable nun concepto distinto; pagamos hoxe, nos din, para que os pensionistas actuais podan cobra-la súa pensión, do mesmo xeito que cando nos xubilemos, pagarán a nosa pensión os que traballen naquel intre.
Este razoamento, implícito no Pacto de Toledo e aceptado acriticamente pola sociedade civil no seu momento, é un arma moi poderosa ó servizo das clases dominantes, pois introduce ós explotados nun horizonte de temores e deixa o seu futuro como xubilados en mans dos explotadores do traballo alleo. NINGUÉN TEN GARANTIDA A SÚA PENSIÓN. Esta dependerá da situación do mercado laboral e este, das necesidades dos capitalistas, da variación da taxa de ganancia dos mesmos.
Polo tanto mentres @s asalariad@s, que somos a grande maioría da sociedade, non sexamos capaces de dar a batalla, de loitar pola modificación deste alicerce fundamental da nosa explotación, os “donos do sistema” téñennos no seu puño e xa coñecemos como se comportan ó longo da historia.
Cal debe se-lo obxectivo desta loita? Que a Seguridade Social por ser tamén estado, se financie pola vía dos Orzamentos Xerais e non por un sistema de cotas.
A actual rebaixa das pensión, o presidente Rodriguez chamoulle conxelación, ten dous obxectivos fundamentais. En primeiro lugar facer recaer sobre a parte máis feble da sociedade a loita contra o déficit do estado, pero tamén ten un labor pedagóxico, é unha volta máis de parafusa, para ir creando na conciencia dos asalariados a necesidade, como diciamos antes, de aceptar un sistema de pensións moi parecido ó de Chile, posto en práctica na época da ditadura de Pinochet; un modelo sometido ós vaivéns da especulación financeira internacional e incontrolable por parte de quen é o seu dono: os traballador@s. Ademais, como dicía hai xa máis de sete anos o Financial Times, o “guru” da burguesía mundial, referíndose ós fondos de pensións privados británicos, “Os fondos de pensións privados non están máis protexidos que a xubilación prometida polo estado. Esto é así tanto para os esquemas de contribución definida, como para os “planos de ouro” de contribucións definidas ocupacionais” e di máis adiante neste mesmo informe do mes de marzo de 2003, “que os xubilados privados ingleses se están quedando sen xubilación e que xa é moi tarde para que Inglaterra poda impedir os problemas creados por esta clase de sistema xubilatorio”. A perda das xubilacións é unha parte do problema xa que tamén están indo a creba as empresas que tiñan planos de xubilación asociados; os aportes dos traballadores foron investidos en accións, bonos, e outros “produtos”que “perderon gran parte do seu valor”, polo que “cada ano faise maior a brecha entre o que se lle debe pagar ós xubilados e pensionistas e o valor das inversións dos fondos de pensións”. Máis claro auga. Con estas experiencias, máis as dos EEUU ou Chile, non se entende que se siga tentando avanzar cara a privatización do sistema.
O que parece unha broma, se é que algo do que estamos a falar o parece, é que desde o goberno, vicepresidentas, ministros e ata o fiscal xeral do estado, alertánnos estes días ata a saciedade, da existencia de especuladores que poñen en perigo as economías de determinados países e a estabilidade do euro. Parece que “caen do guindo” e descobren, que o capitalismo é especulación, como si a de hoxe fora unha situación excepcional, cando no sistema capitalista é o habitual. Non teñen máis que estudar as ultimas crises, desde a chamada do tequila en México, ata a dos antano “tigres asiáticos”, pasando polo crash das bolsas de 1987, a de Rusia e Brasil de finais da década dos 90 do século pasado.
E chámanlles a estes grupos de especuladores eufemisticamente “os mercados”; en realidade son grupos de inversión que xestionan enormes cantidades de capital ficticio, sen respaldo en algún proceso produtivo, utilizando as modernas tecnoloxías da comunicación, procedente nalgúns casos da economía produtiva, empresas que pechan a consecuencia da queda da taxa de lucro, en outros das grandes fortunas “refuxiadas” nos paraísos fiscais, ou ben do narcotráfico e venda ilegal de armamento, ou de fondos de pensións de países imperialistas. Estes capitais percorren o mundo, todos os días máis dun billón de dólares o fai, buscando aqueles lugares onde podan acada-la maior rendibilidade. Mercan accións, débeda soberana e foxen en tempos de crise dos eslabóns máis febles da cadea imperialista; na actualidade de Grecia, España, Irlanda, Portugal, curiosamente os catro países da U.E.-15 que teñen un menor gasto público por habitante.
Estes especuladores poñen condicións draconianas para merca-la débeda que emite un país para pagar o seu déficit, intereses máis altos, por exemplo. Buscan, a cambio de menos seguridade, pensan que o país ten dificultade para pagar as súas débedas, maior beneficio para os seus investimentos. E esíxenlle os gobernos que tomen medidas internas, como as que tomou o goberno do estado español, que lles garantan o cobro do seu investimento máis os intereses. Se non, non invisten. O normal no sistema capitalista.
O que había que esixirlle ó goberno do PSOE e a oposición do PP, que entre os dous levan gobernando este país os últimos 28 anos, son responsabilidades porque, a pesares do enorme esforzo e a inxente cantidade de riqueza creada en este país pol@s traballador@ asalariad@s, nos atopemos na cola da Unión Europea a 15 en canto a servizos, e teñan aceptado unha construción da mesma, que permite a libre circulación dos capitais sen que paguen algún tipo de imposto e que a actividade destes especuladores, protexida polos estados e organismos supranacionais, que pertencen a asociacións secretas que gobernan o mundo, sen ser elixidos, como o Club Bilderberg ou a Comisión Trilateral, determinen as políticas económicas que sufrimos os habitantes do planeta.
A ofensiva contra dos asalariad@s non fixo máis que comezar neste país. Se a loita contra o déficit público se carga sobre unha parte dos mesmos, a chamada “saída da crise” que o goberno anuncia, ten como peza fundamental unha nova reforma laboral que tenta rebaixar dereitos e entregar ós traballador@s “atados de pes e mans”á CEOE; do que se trata é de que se recupere a taxa de lucro, e isto se consigue, como xa deixou moi claro Marx no libro terceiro do Capital, aumentando o grao de explotación do traballo, reducindo o salario por debaixo do seu valor, por medio da superpoboación relativa, o comercio exterior ou o aumento do capital en accións.
Dúas breves consideracións finais. A primeira, o fracaso da U.E. No xeito de enfrontarse á crise e “os mercados”. Este tema merece unha fonda reflexión sobre o que é verdadeiramente esta UE capitalista, ultraliberal, que crea unha moeda única sen unha política fiscal adecuada, etc. En segundo lugar, Grecia marca o camiño para facer avanzar unha proposta popular alternativa que só sairá da loita. Unha enquisa realizada nese país en estes días de forte mobilización indicaba que o 60% dos entrevistad@s consideraban prioritaria a existencia dun “partido xenuíno da esquerda”
Todo o que esta a pasar esta inmerso na loita de clases, e forma parte do trasvasamento das rendas do traballo ás do capital. Expresouno con moita claridade no ano 2006, o que se di é o home máis rico do mundo, no The New York Times do día 26 de novembro, o chamado “oráculo de Omaha”, Warren Buffet, cando dixo: “Hai loita de clases, de acordo, pero é a miña clase, a dos ricos, a que esta facendo a guerra, e estamos a gañar”. Nas mans d@s asalariad@s, na súa loita, esta que este grupo que non chega ó 1% da poboación do planeta acade os seus obxectivos.
En Galicia no mes de Maio de 2010
Roberto Laxe
Existe un aforismo que é preciso ter en conta para calquer analise dunha realidade onde misturase feitos con propaganda, declaracions cara a galeria con politicas reais, e é que toda gran mentira ten un chisco de verdade; senon a mentira seria incredible.
O chisco de verdade en todo isto, na crise grega, na española ou na irlandesa… é que xunto cos datos da realidade (elevado deficit e debeda, taxas de desemprego desbocadas, etc.) o sector máis especulativo do capital esta a “xogar” cos riscos e os tipos de xuro dos países que teñen mais problemas na Union Europea. Iso é totalmente certo, os rumores fan parte das decisions nas bolsas, e os fabricantes de rumores estan moi interesados nese xogo.
Este é o elemento que utiliza o goberno para defender as suas políticas, e para defenderse dos ataques, reais ou ficticios, contra a estabilidade monetaria española.
Mas, tras ista verdade o que se agocha é algo moito máis profundo: porqué os especuladores podem xogar ao xogo de presionar a istos paises co gallo do seu deficit ou a súa debeda. E porque tanto as burguesías como os gobernos asustanse tanto, aceptan facer plans de choque que levan aos paises cara a recesion: en Grecia é o plan da UE quen esta abocando ao país a entrar en recesion. É a burguesia imperialista europea quen vai provocar un retroceso dun 3% no PIB grego, porqué?.
E non so iso, ameazan a estados mais grandes que Grecia ou Portugal, os especuladores apuntan tamen ao Estado Español e mesmo Italia. Cuestionan diste xeito, partes centrais da Union Europea, ainda que non o seu corazon, a Alemaña e a Francia. Qué gañan con este debilitamento de partes importantes da Union Europea, e da sua moeda, o euro.
Dicia Conan Doyle no seu persoaxe Sherlock Holmes, que se queres saber quén é o responsable dun crime, busca quen sae beneficiado do mesmo.
Do debilitamento do euro, o primeiro beneficiario é a burguesia aleman, que ate ha poucos meses era a primeira potencia exportadora do mundo (agora é China), e que cun euro forte as suas exportacions debilitabanse. Mas existe outro beneficiario, os EE UU, pois nos ultimos anos via como a sua capacidade de endebedamento baixaba a mesmo ritmo que o dólar perdia control de sectores do mercado mundial. Agora mesmo o 25% do comercio mundial xa se fai en euros, e moitos paises estan pasando parte das suas reservas de divisas á moeda europea (China á cabeza); e isto é un desastre para a economia com máis debeda do mundo, a ianqui.
Mentras o mundo ía sobre rodas coa taxa de ganancia ou os lucros pola especulacion, daba para todos, non existia problema irresolubel. Competian, si, mas, sen que a sangue chegara o rio.
Mas estoupou a crise, a taxa de ganancia caeu por baixo da rendabilidade dos investimentos, a especulacion deixou de ser o balon de oxixeno, pois baseabase nunha capacidade de creto e compra que xa non existe, é dicer, a tarta xa non chega para todos; enton desatase a guerra comercial, financieria, monetaria,… (a guerra por outros medios non esta na orde do día, polo momento). É o salvese quen poda, e cada un salvar os seus investimentos.
A burguesia aleman, principalmente, sendo como é a mais poderosa da Union Europea, impon as súas condicions, que non son outras que as aprobadas no Tratado de Maastricht: o limite do 3% no deficit publico, a debeda publica inferior ao 60% do PIB…. da taxa de inflacion non se preocupan, pois o risco nesta crise é a deflacion. Tanto lle ten que estos limites sexan os criterios para o xogo especulativo: os especuladores son xogadores de casino, os limites de Maastricht (o seu cumplimento ou incumplimento) é o risco que asumen coa xogada, e as axencias de cualificacion, os crupiers.
Os limites impostos ás economias no Tratado fundacional da Union Europea foron acordados nunhas condicions economicas moi diferentes ás de agora: restauracion capitalista no leste, recolonizacion, expansion da “revolucion” tecnoloxica (internet, Pcs á esgallo, informatizacion masiva da economia, etc.), neoliberalismo e privatizacions masivas nos 80 e sobre todo nos 90, destruccion das conquistas da clase traballadora.
Hoxe, a restauracion xa rematou e o unico que existe no mundo é capitalismo, a recolonizacion bate contra procesos como o venezuelano ou o ALBA, a revolucion tecnoloxica chegou o seu teito (a crise das .com a comezos de seculos foi o aviso), e xa non queda que privatizar salvo nalguns países da “vella” Europa. As conquistas dos 60 da clase traballadora xa non existen mais, salvo algunhas na “vella” Europa.
Este é o problema. O Tratado de Maastricht que sirviu para construir unha Union Europea neoliberal, serve agora para rematar o traballo privatizando o pouco que queda no Estado -ista é a esencia da campaña contra o deficit, por iso o limite do 3% sirvelles para ameazar ás poboacions: ou admites a privatizacion, é dicer a conversion en negocio o que ate ao de agora é servizo, ou pecho-, e atacando as conquistas da clase traballadora.
A loxica dun sector da burguesia de toda Europa, a que vai quedar fora de xogo se desde os poderes centrais da Union, presionase moito é a de saírse da UE.
Para todos, ate o de agora, a UE éra a taboa de salvacion, o balon de oxixeno, que, mal que ven, permitialles facer parte da acumulacion de capital dun bloque imperialista. Mas, agora que non ha para todos, van comezar a rexurdir as tendencias “separatistas”, ultranacionalistas: a culpa ou é da Union Europea, do euro (co que todos eles estaban moi contentos, non fai tanto tempo), ou dos imigrantes; ou dos dous ao mesmo tempo, como unha maneira de desviar o obxectivo: o problema esta nun tipo de union europea feita baixo os criterios de Maastricht, a Union Capitalista Europea.
E digo isto, porque hoxe, co capitalismo que hoxe temos, é impensable outra union burguesa que non sexa a de Maastricht. Maastricht non é neoliberal, é a expresion “xuridica” do capitalismo deste tempo que tocounos viver. Por iso, gobernos aparentemente non neoliberais como o de ZP asustanse coas manobras especulativas, e admiten a sua presion; se ate un dirixente “sindical” como Toxo, no 1º de maio, fixo eixo no creto. Nas suas palabras a saída crise pasa por que “haxa creto”; é dicer, que a xente, que xa debe ata a camisa, colla máis debeda, que a pequena e mediana empresa, que o gandeiro ou o labrego, pidan diñeiro aos bancos. A receita de Toxo é a receita dun neoliberal con titulo de sindicalista.
Para todos os representantes do sistema, politicos progresistas, sindicalistas de salon, etc., as fronteiras estan nos limites impostos en Maastricht. Fora del non ha vida.
A crise grega en realidade é a crise dun modelo de union europea que non ten que ver coa verdadeira unidade que precisa Europa.
Os gregos colgaron o outro día unha faixa na Acropolis baixo o lema: pobos de Europa, alzade-vos. E situan perfectamente o problema.
As folgas xerais gregas contra os plans da UE baten directamente contra a aplicación dos limites impostos polo Tratado de Maastricht: reducir o deficit ao 3% e a debeda ao 60%, e para iso se teñen que vender illas do Exeo, que as vendan; mas que comecen privatizando, conxelando…
Grecia é o que lle reservan a todos paises de Europa (e que non se pensen os alemans o franceses que non lles vai tocar), é o campo de probas. A especulacion como xustificacion deu resultado, agora estan probando co Estado Español. Asustan aos gobernos con datos para xerar na poboacion a sensacion de que os limites de Maastricht son leis da vida, leis da natureza, contra as que non se pode loitar.
E teñen que asustar a gobernos como o español, o grego ou o portugués, porque son gobernos que din representar á clase traballadora, “socialistas”, que prometen non tocar as conquistas sociais, que a sua base electoral e social esta xusto na clase traballadora (a un Sarkozi, un Berlusconi, ou Aznar/Rajoy non lle tremaria a man porque a sua base social é outra ben distinta, a que pide man dura, disciplina -Aznar dixit-, despido libre e gratuito-nin 33 dias quere a CEOE-); mentras baixo man van facendo a mesma politica que os outros. Mas precisa “xustificarse”: non podemos facer outra cousa, senon os “mercados” van por nós.
Hoxe, a crise, e a loita contra a crise esta no campo de xogo de Europa, da Union Europea. Foron eles coas suas manobras especulativas, cos seus plans de resgate, cos seus plans de choque, os que sacaron a necesidade da resposta das fronteiras estatais. E asi temolo que asumir.
Os limites de Maastricht, a Union Europea é o inimigo a batir. A palabra de orde dos gregos, “pobos de Europa, alzade-vos”, ten que marcar as axendas da esquerda europea. Fronte a os plans da Union Europea, por unha saída obreira e popular da crise a nivel Europeo.
Os gregos non so enfrentan o seu goberno, enfrentan o noso, o aleman, o francés, … á Union Europea. Por iso, a crise non é a crise de Grecia, senon a crise da Union Capitalista Europea, e os gregos sós non van derrotar uns planos economicos e politicos que desbordan as súas fronteiras, precisan da unidade da clase traballadora europea.
Roberto Laxe
O Tribunal Supremo do Estado Español ten abertos tres procesos contra o que fose o xuíz “estrela” da Audiencia Nacional, Baltasar Garzón. Dous deles son basicamente unha cortina de fume, pero hai un terceiro que ten un calado distinto, é a denuncia por prevaricación presentada, por incrible que pareza, por Falanxe Española, e dúas organizacións satélites da extrema dereita. A esencia da denuncia apresentada é que o xuíz Garzón prevarica ao investigar os desaparecidos da ditadura, porque eses delitos están amnistiados desde o 1977.
A caixa de Pandora
Garzón, ao investigar os crimes do franquismo, abriu a caixa de Pandora do réxime, e como na lenda, dela saíron todos os males que había tapados baixo a alfombra da Transición. En concreto, o pacto de amnistía dos partidos da esquerda oficial (o PCE e o PSOE) co réxime franquista. Grazas a ese Pacto, saíron do cárcere os presos políticos antifranquistas -non todos, pois os que tiñan “delitos de sangue” non o fixeron-, pero ao mesmo tempo, se amnistiaba aos responsables da ditadura -incluídos os que tiñan delitos de sangue-. Nesa Lei equiparáronse victimas con verdugos e converteuse nunha verdadeira Lei de Punto Final como as aprobadas en Chile ou Arxentina.
Esa lei de Punto Final é un acordo político xuridicamente ilegal. Os delitos contra a humanidade non son amnistiables nin prescriptibles, segundo declaración da propia ONU. Un organismo que considerou ao franquismo como responsable de delitos contra a humanidade. Por iso, a lei de amnistía contradi todo o dereito internacional que serviu, e serve, para procesar ditadores en América Latina, para perseguir genocidas na ex Iugoslavia ou de África. Ese mesmo dereito que se invoca para declarar a “guerra contra o terrorismo”, non serve para perseguir aos responsables dunha ditadura que provoco unha guerra civil e 40 anos de represión.
Este é o pecado de Garzón, abrir esa caixa, e con iso, querendo ou non, cuestionar toda a andamiaxe dun réxime que basease, xusto, no esquecemento de corenta anos da súa historia. Un réxime que, a partir deste “esquecemento”, transfórmase nunha “democracia vixiada”, da que os seus administradores son, na súa esencia, os “perdoados” pola lei de amnistía e un Rei designado polo mismísimo Franco.
“Os mortos que vos matades gozan de excelente saúde”
A lei de Punto Final/Amnistia do 77 non só cinguiuse a responsables públicos do réxime franquista, e a institucións craves como a xefatura de Estado ou o exército; senón que unha terceira institución viuse favorecida pola Lei: a xudicatura.
Eran xuíces os que ditaban sentenzas desde o Tribunal de Orde Publico, eran xuíces os que presidian xuízos sumarísimos onde as mínimas garantías democráticas de defensa eran inexistentes; eran xuíces os que negaban as denuncias de tortura e morte nas comisarías. E todos eles foron tamén amnistiados.
Esta amnistía permitiu a transformación de institucións xudiciais da Ditadura (Tribunal de Orde Pública e Magistraturas de Traballo), en reconvertidas institucións “democráticas” (Audiencia Nacional e os Xulgados do Social).
Ao final, “os mortos” políticos que dirixiron o estado español a longo de corenta anos, “gozan” de excelente saúde. Tan boa debe ser que se atreven a procesar ao xuíz “estrela”. Así resulta que os xuíces e o aparello xudicial son en esencia os herdeiros do franquismo e moitos deles xuraron fidelidade aos franquistas “Principios do Movemento”. Este é o “Estado de dereito” do que nos falan.
“Roma non paga a traidores”
Ao chamado “bunker” nos anos da Transición (que expresaba aos sectores máis ligados ao aparello do estado franquista, ao Sindicato Vertical, ao Exercito, etc.) non lle importa que Garzón cumprise un papel fundamental na loita contra o pobo vasco, aplicando a Lei Partidos, pechando diarios e radios, encarcerando activistas; iso é “pecata minuta” ante o que se xogan: a estabilidade das institucións do réxime en plena crise económica e política. As institucións do réxime teñen que estar ben engrasadas, as ferramentas legais xa as teñen (lei de partidos, lei de folga con imposición de Servizos Mínimos, multas administrativas impostas polas delegacións do goberno, etc.); sóbranlles xuíces que, aínda que sexa por un instante, poidan ter un mínimo de independencia política.
O goberno parte do problema
O mesmo Garzón, e o inefable ministro Rubalcaba xa saíron ao paso da crise que se pode abrir, afirmando que a culpa de todo tena o PP. Como é habitual no goberno ZP, tras unha media verdade, esconde unha gran mentira.
É certo que o PP atiza os procesos contra Garzón, ben polo interese dos seus propios procesados en procesos de corrupción, ben como cortina de fume; pero o PP o que está a facer é remocicar de novo as fronteiras do réxime fronte ás debilidades outro dos seus administradores, o PSOE. Fíxoo cando freou a Lei da Memoria Histórica, dicíndolle ao sumiso goberno de ZP os límites do que se podían tocar, e faino agora, empurrando ao CSPX e o Tribunal Supremo a xulgar a quen “extralimitouse” pretendendo actuar en forma “independente” nun réxime que non tolera sequera a independencia xudicial relativa de calquera réxime democrático burgués.
Os procesos a Garzón teñen a súa raíz na crise aberta no réxime cando se comezou a discutir a Lei da Memoria Histórica, que non era máis que as consecuencias do ascenso de mobilizacións obreiras e populares que botaron ao goberno de Aznar. E isto abriu verdadeiras gretas no mesmo réxime, por iso Aznar falou de que era necesaria unha nova Transición.
Agora, en plena crise, cando todos os sectores da burguesía acordan que é preciso impor un Plan de Austeridade – o que discuten é o calado do mesmo e os eixos-, e que esa política alenta o crecente descontento obreiro e popular e pode provocar explosións sociais, esta unidade estratéxica de recorte das liberdades fáiselles máis imprescindible.
Por isto, á cortina de fume levantada polo PP para ocultar o fondo real do ataque, un retroceso nas liberdades democráticas, únese a política do Goberno de acusar ao PP… pola trama Gurtell, ocultando que o proceso de máis calado é o que cuestiona a Lei de Amnistía do 77.
Porque, se realmente o goberno non fose parte do problema, derrogaría a Lei de amnistía do 77, aprobaría unha verdadeira Lei da Memoria Histórica que restaurase os dereitos das vítimas do franquismo e esixido responsabilidades aos herdeiros da ditadura. Ese foi o camiño que impuxo a loita dos traballadores e o pobo arxentino e por iso alí foi derrogada a Lei de punto final e moitos dos militares da Ditadura acabaron presos. Pero este goberno é o goberno do réxime monárquico herdeiro do franquismo e ten un alicerce esencial nesa Lei de Amnistía que Garzón cuestionou obxectivamente, máis aló da súa vontade coas súas investigacións.
A defensa das liberdades democráticas
A defensa das liberdades democráticas é para a clase traballadora tan importante como a defensa do salario ou o posto de traballo. As liberdades, os dereitos de asociación, folga, manifestación ou reunión, son ferramentas conquistadas tras decenios de loita da clase obreira, que permiten encarar en mellores condicións a loita contra os plans de austeridade e polos dereitos nacionais dos pobos. Calquera límite ou recorte deses dereitos pon aos traballadores e aos pobos en peores condicións.
A esquerda oficial (EU, ERC, BNG,…), as organizacións sindicais (CC OO – UXT) e así como os intelectuais, artistas e profesionais que encabezan a campaña “en defensa de Garzón” capitulan, unha vez máis, ao Goberno, enganchándose ao reclamo de apuntar ao PP, salvando ao Goberno de Zapatero coma se este non fose parte do problema, de fraudes ás liberdades democráticas como a Lei de Amnistía ou de recortes vergoñentos ás liberdades como a Lei de Partidos. Fraco favor fan así á causa das liberdades democráticas.
Non cabe por tanto ningún apoio ao Goberno, nin defensa incondicional de Garzón. As organizacións da clase traballadora, as organizacións democráticas, a intelectualidade progresista, deberían adoptar unha posición oposta: queren de verdade defender as liberdades democráticas dos ataques da reacción? Queren de verdade defender ao xuíz Garzón da ultradereita? organicemos entón xuntos unha campaña esixindo a derrogación da lei de Amnistía e da Lei de Partidos. Esa sería a única defensa real e lexitima á vez que axudaría a retomar o camiño que truncou a Transición, o do procesamiento e castigo aos responsables de 40 anos de ditadura, o da consecución das plenas liberdades democráticas.
Galiza, Abril 2010
Roberto Laxe
As crises si teñen unha virtude é que rompen as rutinas, quitan as telarañas, obrigan a precisar moito as caracterizaciones, as análises…; ante unha crise non valen os trazos grosos, os conceptos repetidos como unha cantilena, pois a realidade que cambia rapidamente, ponnos na obriga da súa profundización.
Neste sentido, é o momento no que o marxismo ten que demostrar a súa superioridade sobre a metodoloxía burguesa, abstracta por definición, pois é a ferramenta intelectual para a transformación social.
Esta introdución “filosófica” ven, pois máis aló do acordo conxuntural entre a esquerda, de que o goberno lanzou o seu primeiro plan de choque contra a clase traballadora, e busca un acordo estatal que signifique un novo retroceso nas condicions laborais, non podemos pasar superficialmente sobre moitos aspectos que en realidade teñen un gran calado para a construción dun programa de transformación social: as causas reais da crise económica e contradicións interburguesas que ela xera, a crises de réxime, etc.
Neste sentido, debemos apoiarnos nas ferramentas do marxismo, non en declaracións dos propagandistas do neoliberalismo (os Krugman, Financial Times, Walt Street Xornal), interesados até a medula en seguir demostrando que “a sua” forma de entender o capitalismo é a que vai sacarnos da crise, propagandistas de que o Deficit é o problema de problemas, e que só o mercado non sacase do lio no que nos meteu o mesmo mercado. Son os mesmos que acusan a Obama de “socialista”.
Tampouco serven os de outros sectores da burguesía que defenden que o déficit é grave, moi grave, pero que as políticas para saír da crise pasan, xusto, polo seu aumento, para incrementar o poder de consumo das masas, e así saír da crise. Algúns deles, como Vicenc Navarro, mesmo chegan a propor un plan de obras públicas que xere emprego e aumente o consumo.
Ambos os dous sectores están de acordo cun plan de estabilización para sacar ao capitalismo da crise, só que uns, os primeiros, apuntan ao desmantelamento do Estado no pouco que queda, atacando brutalmente aos traballadores e as traballadoras, e os outros por unha especie de “estado do Ben estar”, sobre a base de leis que xeren emprego (lei de Dependencia, lei de economía sustentable, Peit, etc.,), desenvolvendo outros sectores distintos aos que sostiveron a económica até agora: como di un economista da Universidade de Vigo, a sociedade “postindustrial” foi un engano anglosajon -que creron todos, por certo, incluída toda a esquerda-, e que agora hai que volver á economía produtiva.
É o que teñen as crises, todos creen ter a solución, só que ao carecer dos instrumentos obxectivos do marxismo, só expresan as ilusións, as metas e as aspiracións dos sectores da burguesía á que representan.
Os FT, os WSJ, os neoliberais, seguen representando a esa burguesía ligada profundamente á especulación (aos hedge founds, aos Soros, que xa hai anos provocou coas súas manobras especulativas a caída de líbraa, como agora fixeron co euro), á industria petroleira, as inmobiliarias, etc., que teñen na súa biblia a frase de Adolfo Dominguez: “o que ten diñeiro, ten dereitos”.
A outra fracción está ligada a novos e vellos sectores produtivos (desde a nanotecnoloxía e a biotecnoloxía até o téxtil ou a alimentacion), enfrontados directamente ao problema central: a caída da taxa de ganancia. Son o automóbil, o téxtil, a industria agroalimentaria, químicas e farmacéuticas, e os bancos que están detrás deles. O seu obxectivo é a recuperación da taxa de ganancia, incrementando a explotación da clase obreira de maneira directa, aumentando a taxa de plusvalía polo aumento produtividade, é dicir, o desenvolvemento das forzas produtivas.
E esa é outra das cousas que ten a crise. Todos non van saír da crise. O goberno ZP, e este é un dos seus primeiros elementos do seu desprestixio -non ante a clase obreira que lle importa ben pouco, senón ante o seu propria clase- pretende que todos (menos as inmobiliarias, ás que deixou cair sen botarlles nin unha man) saian da crise, os especuladores como Florentino Pérez e os industriais como Ortega, os banqueiros como Botin, e os desfalcadores como Diaz Ferran (ao que non meten no cárcere por estafa, porque o goberno non quere).
Porque aínda que o que lles une é algo moi profundo, ante o risco de convulsións sociais pertencen á mesma clase social, un dos elementos centrais da situación do réxime é xusto leste, que a burguesía está dividida ante a saída da crise.
Non é que o PP non queira, por meros motivos electorais ou como pretenden os medios por unha oposición “radical”, apoiar ao goberno. Iso é dun simplismo que mata. O PP non apoia ao goberno porque tem trás de si o sector da burguesía que ten o vello proxecto que se basea na baixa produtividade e a superexplotacion dos traballadores.
É o máis ligado á construción (no PSOE tamén existe este sector, pero o seu eixo é outro), á especulación en torno ao aparello do estado (concellos, comunidades, etc.), herdeiro do franquismo como eles – que ven aos do PSOE como advenedizos, salvo que se fagan do OPUS como o ex alcalde de Coruña, Paco Vázquez-, etc. Que o sangue non chegue ao río, e nos aspectos centrais que o PP apoie ao goberno, non quere dicir que as contradicións non sexan agudas: o xuízo a Garzon non é ningunha broma, e esta atizado por quen esta atizado.
Por iso e porque algo comeza a moverse no movemento de masas, o Bonaparte tivo que baixar a terra e preventivamente reuniu ás direccións políticas da esquerda oficial, dos sindicatos, para chamar a todos “á orde”, é dicer, a un pacto social contra a crise.
A perspectiva non esta posta nunha simple crise de goberno. A institución central deste réxime é, xusto, o borbon. E si esta institución abandona o seu papel “bonapartista”, supostamente alleo á realidade, para baixar a terra, é que algo moi importante está a fraguarse.
A situación non esta marcada porque o PSOE e o PP non se poñan de acordo na Lei de Economia Sustentable ou na lei de aborto…; senon que vén porque a burguesía como clase está dividida ante a situación económica, e non ten unha política homoxénea, non ten receitas homoxéneas. Cada burgués ten unha saída distinta. Esta é a base material dos choques entre o PSOE e o PP, con CiU e PNV no medio, e este é o motivo de que o rei baixara á terra.
Cada un quere saír como poida, e iso supon crise de réxime. O Bonaparte ten que abandoar o seu papel por cima das clases, para facer politica concreta.
É o que teñen as crises; da mesma maneira que a clase obreira actúa ás veces co “salvese quen poida”, o mesmo a burguesía. Cada burgués busca “a sua” saída, e iso move toda a superestructura política. Este é un concepto básico no marxismo.
O plan do goberno
Os plans, porque até a data é máis preciso falar de “os plans”, porque non ten un plan (salvo que alguén lle queira chamar plan ás 137 leis contra a crise que o goberno aprobou desde o seu comezo) teñen un só obxectivo: recuperar a taxa de ganancia, e situar á burguesía española neste camiño.
E, novamente, recorramos á análise marxista.
A crise, que é mundial, ten como alicerce a caída da taxa de ganancia, que se expresa, un, na sobre produción en case todos os sectores industriais (exprésase como sobre produción, non é unha crise de sobre produción, porque a mercadoría non vendida e almacenada é capital morto, coa plusvalía contida sen realizar), dúas, nas manobras especulativas constantes, o foi a burbulla inmobiliaria, o é agora todas as manobras coa débeda dos estados e o mesmo euro, etc.; tres, a deflación (máis ben a tendencia á deflación, que é a caída dos prezos dos produtos por baixo do seu valor real).
A queda da taxa de ganancia, que afectou ao capital financeiro (no concepto leninista de fusión do capital bancario co industrial e o comercial en grandes truts ou corporacións), provocou que todos os estados, e o español á cabeza, saísen en apoio de bancos e empresas (non todas, no Estado Español deixaron caer de maneira ignominiosa ás inmobiliarias), que, aproveitando a gran precarización do mercado laboral, despediran masivamente. O aumento do déficit público era inevitable, pois é a primeira reacción lóxica dun estado: tirar das súas arcas, para aguantar as contas de resultados das empresas.
No estado español a feble taxa de mais valía que soportaba unha taxa de ganancia inferior á dos seus competidores europeos víase incrementada artificialmente por un endebedamento brutal dos consumidores (entre 1996 e 2002 aumentou un 70%, aprox, e entre 2002 e o 2007 un 243%), e do mesmo estado; ademais dos fondos europeos para o desenvolvemento, que aos poucos se han ir retirando.
Partir nas análises dos panfletos neoliberais sobre o déficit público para levantar unha politica que as enfronte, abre as portas a propor saídas socialdemócratas. Situar o eixo no déficit lévanos de cabeza a que o centro das preocupacións son as privatizacións: uns empresarios alemáns levaron ao extremo como combater o déficit en Grecia, propondo que vendera illas do Exeo. Lóxico, se tes déficit ou débedas, vendes as túas propiedades, conxelas as pagas que lles dás aos teus “fillos” (funcionarios do estado), etc., e xa tes liquidez. Pero isto non máis unha parte, importante sen dúbida (en Galiza é un dos eixos de Feijoo, privatizar todo), pero non a central, do problema, pois non afecta á taxa de ganancia, senón ás contas do estado.
O plan do goberno, aparentemente máis superficial que o do PP e a extrema dereita anglosaxoa, vai á raíz do problema do Estado Español: a taxa de ganancia non pode depender de subvencións europeas ou estatais, nin de apoios externos, senón do incremento da produtividade dos traballadores e traballadoras, do investimento “produtivo” que resolva o fondo do problema, a crise só superásese no Estado Español e no mundo cun novo desenvolvemento das forzas produtivas.
PERO. Si, pero hai un obstáculo central, histórico, o capitalismo na súa fase de decadencia só pode saír da crise, é dicir, recuperar a taxa de ganancia destruíndo forzas produtivas, ou avanzando no desenvolvemento das forzas destrutivas, a industria do armamento, no sentido que Marx dáballe a este termo, a produción de mercadorías cuxo valor de uso non aumenta a riqueza social ou resolve necesidades sociais, senón que é a/a súa destrución. Este é un dos aspectos.
E existe un problema concreto, español, a esta saída: o Plan de Estabilizacion.
O plan de Estabilizacion
É obvio que a campaña dalgúns sacando a relucir o Plan de Estabilizacion do 59 era interesada; dalgunha maneira prometen facer o que fixo despois do 1959, aguantemos os sacrificios, que despois viran os anos sesenta, o seiscentos, as vacacións pagas e a industrialización.
É necesario polemizar cos vendedores de soños, porque o futuro que nos ofrecen non se parece nin en “soños” a ese que nos venderon nos 60. As condicións son as opostas: o plan de estabilización do 59 foi o plan dunha burguesía que viña dunha acumulación primitiva de capital brutal, sobre a base da derrota da guerra civil e a superexplotacion dos traballadores e traballadoras, do estraperlo e o saqueo puro e simple de riquezas e bens.
Unha burguesía que quixo subirse ao carro do desenvolvemento económico provocado pola destrución da II Guerra Mundial.
Aos dous eixos do Plan de estabilización hai que sumarlle outro que ao silencialo, fai perder de vista todo o que sucedeu nos 80 e 90, e a aparición dunha burguesía industrial poderosa e cun marcado carácter imperialista: o INI, é dicir, o Instituto Nacional de Industria. Un organismo creado en 1941, pero que encontrou todo o seu sentido como apoio estrutural, central de todo o Plan de Estabilización.
Todo o plan do franquismo apoiábase en que a industria pesada, o aceiro, o tte ferroviario, a telefonía, o petróleo, o cemento, o aluminio,… é dicir, o 60% da industria española estaba en mans directas do estado.
As reconversións industriais dos 80, nas que pecharon aquelas industrias do INI non rendibles (estaleiros, altos fornos e siderurxia, as químicas, etc.), e a privatización posterior de todas as rendibles polos gobernos de Gonzalez e Aznar, permitiu a aparición de sector industrial poderoso con grandes implicacións imperialistas. Evidentemente non todas ficaron nas mans do capital español, algunhas como Aluminios, Endesa ou Tabacalera, foron a mans europeas ou norteamericanas. Pero iso non impediu a aparición dese sector, que a burguesía española non tiña; porque o Plan de Estabilización fixo eixo conscientemente en sectores industriais cunha baixa composición orgánica do capital, baseado na baixa produtividade dos traballadores e as traballadoras.
A burguesía partía da posición “cómoda” do que “inventen eles”, pois a clase obreira española, derrotada como estaba, non tiña a menor condición subxectiva de enfrontar o plan. Era máis fácil acumular capital sobre a base dunha industria que supuña un baixo investimento de capital, e con pouco risco, que un investimento de capital como a que supón pór en marcha acerías, altos fornos, ferrocarrís ou refinarías. Para iso estaba o estado franquista.
Esta é a lóxica do Plan de Estabilización do 59, e esta lóxica foi, e é, a que anima a un amplo sector da burguesía española, fundamentalmente apoiada no PP.
O capital español, até agora, foi saíndo das crises aumentando ese carácter especulativo, do que “inventen eles”…. Até a data, cando esta crise, a que supostamente provocan as subprime, pon branco sobre negro que a taxa de ganancia só pódese recuperar sobre a base dun salto cualitativo no desenvolvemento da produtividade do traballo.
O Plan de Estabilizacion chegou ao seu fin, e agora a burguesía española busca outro plan de “estabilización”. Por iso, hai tantas referencias aos dous grandes plans españois, o do 59 e os pactos da Moncloa.
Comezo do fin?
Os cambios que significaron na estrutura económica do Estado Español o plan de estabilizacion, tiveron a súa expresión no réxime franquista e a mesma reorganización do movemento obreiro.
O franquismo saíu do que se deu en chamar “autarquía”, réxime pechado baixo sete chaves do exterior, dirixido pola Falanxe e profundamente “ideológico”, nacional catolico, que foi substituído por unha apertura ao exterior, e a suba ao poder do réxime dos chamados “tecnócratas”, ligados fundamentalmente ao OPUS Dei. Pero non só foi a burguesía quen se reorganizou, a clase obreira xurdida nese cambio xerou o que logo sería a súa gran organización de loita contra o franquismo, as Comisións Obreiras.
O plan de estabilización tivo como unha das súas consecuencias directas, a apertura do franquismo aos investimentos estranxeiros, fundamentalmente norteamericanas (“Benvido Míster Marshall”), alemá e francesa, co proxecto estratéxico de ligarse á nacente Comunidade Económica Europea, que só se lograse nos anos 80.
Da mesma maneira que a crise do 72/73, a chamada do “petróleo”, que non é outra cousa que o fin da era do boom da posguerra, esta no fondo da necesidade do réxime de auto reformarse, cousa que logrou na Transición, a crise actual esta movendo toda a superestructura construída tras eses dous plans de anticrisis.
A baixada a terra do Borbón para chamar á unidade, a corrupción galopante dos dous grandes partidos do réxime, as pelexas no aparello xudicial, cos procesos ao Xuíz Garzón, a crise permanente do que foi o “representante” do movemento obreiro, hoxe case marxinal, o PCE, marcan un cadro de crise do réxime que vai máis aló dos rozamentos entre o PSOE e o PP.
As dificultades para atopar unha saída da crise que poña á burguesía nun novo ciclo de acumulación que recupere a taxa de ganancia, exprésase na incapacidade dos grandes partidos para levar adiante un plan real anticrisis, e esta movendo todo o aparello do estado. A crise leva a pór por diante de todo os intereses da fracción da burguesía á que representan.
Neste cadro, o movemento obreiro tamén ten que atopar as súas propias vías de reorganización. As organizacións sindicais maioritarias fan parte da crise do réxime, posto que as CCOO foron un dos seus puntais. Nos últimos anos xurdiu unha nova clase obreira que terá que atopar os seus camiños e experiencias para organizarse tanto no político como no sindical.
Unha clase obreira que ven con moitos “traumas”, como son as campañas sobre a “morte do socialismo”, froito da dexeneracion dos estados do “socialismo real”, da defeccion das suas organizacions politicas, o mencionado PCE ou as CCOO, ou na Galiza o BNG, integrados de cheo no rexime monarquico.
Mas a clase obreira demostra a cotío, como fan os metalurxicos, que existen, que estan vivos e dispostos á mobilizacion… mas para a súa victoria faise imprescindible a construccion dunha organización politica que teña como eixo central a loita contra o rexime do que se dotaron todos os sectores da burguesia para manter a explotacion da clase traballadora no Estado Español, o rexime do 78.