Carlos Dafonte

A pesares do “empantanamento electoral” do PP, subiu respecto das anteriores eleccións autonómicas un cativo feixe de votos, o bipartito foi derrotado con contundencia polos seus propios electores que lle deran hai catro anos a posibilidade de constituírse como goberno. Agora lle fan perder en conxunto aproximadamente 120.000 votos e dous deputados; un na circunscrición onde se presentaba o Presidente e outro na do Vicepresidente. ¡¡¡Máis claro auga!!! Cos nosos votos e os nosos devezos non se xoga, dixeron posiblemente sectores da vangarda política dos asalariad@s, sectores da esquerda, que votaron ó PSOE e BNG no ano 2005, “co dedo no nariz”, para botar fora da Xunta a Fraga, diante da ausencia dunha forza política que os representara.

Pero estes catro anos de “bipartito” deixoulles claro, que fronte á crise e ás políticas neoliberais estaban indefensos, que @s traballador@s asalariados non tiñan voz no Parlamento galego nin nas institucións que PSOE e BNG xestionaban e seguen a xestionar. E non só iso, que as que levaron adiante desde a Xunta eran políticas continuístas das levadas a cabo polo “PP da boina” e ó servizo dos intereses da burguesía, a do despido libre e a desestruturación do mercado laboral, a dos ERES, a das inxentes ganancias nos pasados anos que agora se apresta a recibir fondos públicos sen que se lles pregunten onde están os beneficios, a que pide a redución dos salarios, cotizacións á seguridade social e rebaixas fiscais para empresas ; por iso milleiros de galeg@s ficaron na casa ou votaron branco e nulo.

Pero o 1 de marzo debe ser tamén o día no que se abra unha nova etapa para a sociedade galega, a da reconstrución da esquerda a cabalo da posición de importantes sectores sociais que dixeron ¡¡basta!! á chantaxe do chamado voto útil, que estes catro anos amosaron que era inútil, e a quen converten a acción política nunha constante farsa, abandona a rúa e os movementos sociais, non fai caso das reivindicacións populares e pensan que con esmolas e bailes de salón, poden gañar votos; en resumo dixeron basta a quen, viñamos denunciando xa hai tempo, pensan que favorece-los sectores burgueses da nosa sociedade é a única forma de crear emprego e conseguir riqueza. No fondo convertéronse en organización políticas da burguesía.

Nestes catro anos o bipartito, ensimesmado na xestión dunhas institucións que só serven ós intereses dunha clase social minoritaria, baleiradas de contidos por Bruxelas e enlamadas na herdanza do fraguismo, foi incapaz de rachar coa dinámica anterior e toda unha serie de proxectos demagóxicos e despilfarradores e dar un xiro, con outra política máis próxima ás necesidades reais do país. E apoiar eses proxectos se que é despilfarro, aínda que a extrema dereita se empeñe en sinalar a reforma duns despachos e a merca dun automóbil, como o exemplo máis salientable do “desmadre” da Xunta bifronte. É curioso ninguén fala nestes tempos de crise, dun gasto que aparece nos orzamentos aprobados en Madrid, “camuflado” entre varias partidas que representan 68 millóns de euros diarios: os gastos militares. Orzamentos que PSdeG e BNG aprobaron para conseguir esmolas con que continuar as políticas neoliberais en Galicia.

Para que queremos un AVE a Madrid, cando temos unha rede ferroviaria obsoleta, sen electrificar nunha grande parte, sen dobre vía, incompleta para a vertebración de Galicia e con tres aeroportos?. Repetimos os erros da Lei de Ferrocarrís de 1855; si, dixen ben 1855, no chamado Bienio Progresista, na que o tendido do camiño de ferro reflictía a estrutura dun estado centralista en que todo tiña que pasar por Madrid. Pero agora estamos nun proceso de descentralización do estado e ¿non sería máis eficaz, no caso de que houbera que construír un AVE, facelo cara Euskadi, a Rioxa, o val do Ebro, Cataluña e Francia, onde se atopa unha parte da economía máis activa do estado? ¿Como non paralizaron a “come cartos” da Cidade da Cultura? Ou ¿como con dous portos exteriores próximos en construción, Ferrol e Coruña, agora establécese Vigo como punto de almacenamento da autopista atlántica en dirección Francia? ¿E como se van sacar todas esas mercadorías coas deficiencias do noso ferrocarril?¿Por estrada cando o que se tenta con esta autopista do mar e libera-las estradas de camións?

Plan acuícola e eólico, canteiras no Courel, etc. Toda Galicia ó servizo dos intereses capitalistas. Carencia de planificación, falla de transparencia na xestión, privatización de numerosos servizos públicos, consolidación das Deputacións, tamén onde as gobernan, alonxamento do administrado, da veciñanza, son entre outros, elementos que axudan a comprende-lo voto do 1 de marzo.

Pero que ninguén se deixe enganar por este “novo PP”, o do “birrete”, segundo a denominación acuñada hai anos, para diferenciar o PP dos baróns provinciais, do “de Madrid”, do de Rajoy. Coñecémolo ben despois dos anos do fraguismo. Tra-la renovación das persoas, como non podía ser doutro xeito, seguen as mesmas ideas de facer paga-l@s traballador@s a crise do capitalismo, de recorta-las liberdades, de ataca-las singularidades dos pobos do estado, de privatizalos servizos, etc. Coñecémolos o suficiente para saber que non cambiaron.

Nunca se debe deixar de loitar por unha sociedade máis xusta. Nesta perspectiva hai que converte-lo voto de castigo ós farsantes, nun voto pola reconstrución da esquerda; sempre é o momento, pero agora o camiño se vai clarexando, de abrir un debate entre os que queremos transforma-la sociedade, poñerlle fin ó capitalismo depredador, para atopar estruturas organizativas comúns que pulen este devezo. E abandonade toda esperanza de rectificación do PSOE e BNG, da posibilidade dun “xiro a esquerda”.

En Galicia no mes de Marzo de 2009

RobertoLaxe

As eleccions do 1 de marzo ao que esta convocado o pobo traballador galego son um feito político importante, pois decidese cal vai ser o Xunta para os vindeiros 4 anos; mas a situacion atual de profunda crise econômica e póla experiência ata o de agora, o feito é que non van resolver os problemas fundamentais dos traballadores e as traballadoras, e do pobo galego no seu conxunto.

Mas, a voz das clases traballadoras non se escoitan nos parlamentos, o único que se escoitan son voces que dabaten sobre o AVE ou a Cidade da Cultura, sobre como resgatar empresas, financeiras, construtoras, automobilísticas ou gandeiras, sobre planos alleos ás necesidades sociais e obras faraônicas,

O mais parecido son as medidas asistenciais propostas por Touriño ou Quintana de garantir os salários dos traballadores e as traballadoras afetadas pólos EREs ou estabelecer um seguro asistencial ao desemprego. Mas, qué é unha “tirita” fronte os anos de sobre explotacion e de subsídios da administracion recibidos pólas empresas, para que agora veñan com que teñen que despedir?  

A crise, que so esta comezando a mostrar as súas fauces diante da clase traballadora, vai pór ao goberno que saia diante da disiuntiva: ou se vai á causa mais profunda da crise, o lucro das empresas e os bancos, que, segundo a CIG, na ultima década acadaron um incremento do 73%, ou se vai a gobernar para eles, mentras a xornada laboral real mantense nas 10 horas diarias, a precariedade supera o 30% e os salários perden poder adquistivo.

E hoxe non serven medidas intermédias, pois, goberne quen goberne vai ter que enfrentar unha crise que xá destruiu miles de postos de traballo, e ameaza outros miles a traves dos EREs e do goteo de despedimentos individuais; vai ter que enfrontar unha nova reforma laboral pedida póla patronal e o Banco de España, com dous eixos, um, abaratamiento do despido, dous, aumento da xornada laboral.

Em fin, a nova Xunta vai ter que elexir entre facer unha política para a patronal com ou sem “tiritas” -esta é a diferencia entre o PP e os do Bipartito- e fale o idioma que fale, ou para a clase traballadora.

Mas, a clase traballadora non precisa medidas asistenciais “mentras dure a crise”, ou planos de desenvolvimento mentras a patronal recupera os seus lucros co diñeiro de todos. Precisa um plan seu para sair da crise, que rexeite os EREs e os prohiba por lei, que garanta um reparto de traballo entre todos côa reduccion da xornada, e non a ampliacion da xornada, que garanta um salário digno para viver, que garanta a estabilidade no emprego e proíba a precariedade.

Tampouco precisa planos como o acuicola ou o eólico, pensados para que os capitalistas, os galegos como Jacinto Rey, Tojeiro, Feiraco, Pescanova, Isidro de la Cal, Amancio Ortega, Jove, Mendez ou Gaioso, ou os alleos, como Endesa/Enel, saian da crise sem grandes danos nas “súas” economias, e non para cubrir as necesidades sociais alimentarias ou de enerxia.

A clase traballadora e o pobo traballador precisa planes reais de desenvolvimento baseados nas súas necesidades, alen da construccion de hospitais e centros para terceira idade, xardins de infância e centros de ensino, um plan de transportes integrado en toda Galiza, todo elo embaixo control publico, das organizacions obreiras e sociais, e rexeitando esa falácia privatizadora dos servizos que é “a xestion privada dos servizos públicos”.

A clase traballadora e o pobo traballador galego precisam, tamen, a defensa dos seus direitos democráticos como nazon (língua, cultura, etc.), que se resumen no dereito a autodeterminacion. O fracaso da reforma do Estatuto non se pode achacar ás resistências do PP e á ambiguedade do PSOE.  

É pedirlles o que non son. Ningun dos dous esta interessado em defender os direitos nacionais da Galiza, por isso, só levantando com forza a exixencia do dereito á autodeterminacion, pode avanzarse na resolucion da opresion nacional da Galiza.

Por outra banda, algunhas forzas políticas incorporan alguns dos elementos centrais desta proposta, mais non teñen um aspecto determinante na loita de clase traballadora, a unidade da clase obreira do Estado Español contra o rexime do 78.

O rexime do 78 é a maneira que teñen as burguesias do Estado para garantir a acumulacion de capital. É um cadro xuridico e legal construído sobre a reforma do rexime franquista e a amnésia coletiva dos crimes da ditadura, garantindo à impunidade das súas principais institucions, a xefatura do estado, o exercito e a xudicatura. Por elo, a unidade da clase obreira do Estado é fundamental para súa derrota, e ista unidade só pode construirse sobre o recoñecemento da existência de nacions oprimidas no Estado Español.

Por todo elo, sexa o que fose o 1 de marzo, as ameazas contra os traballadores e as traballadoras van tomar corpo de lei, nunha nova “reforma laboral”, pactada ou non côas direccions de CC OO e UXT.

Ollamos que no conxunto de Europa, a clase traballadora xá comezou a respostar a os planes “anticrise” do seus gobernos e da EU, como foi a Folga Xeral em Grecia, os centos de miles em Roma ou a folga xeral Francesa, alen dos levantamentos obreiros e populares nos países do Leste Europeo (os ex comunistas), avanzando na unidade na resposta a crise capitalista.

Neste cadro, e a pesar da vontade das direccions de CC OO e UXT, esta crecendo a necesidade dunha folga xeral contra a crise, unha folga xeral no Estado Español que de um paso na necesidade dê xuntar forzas a nível europeo contra os acordos anticrise dos gobernos da Union Europea.

Mais o gran freo ao desenvolvimento da mobilizacion social contra a crise é político. É a inexistência dun referente político que aposte póla mobilizacion das masas traballadoras contra a crise, que rompa côa loxica burguesa da xestion do que há e da negociacion de esmolas co estado, dun bloque da esquerda anticapitalista e autodeterminista que situe no centro do debate a única saída á crise, a transformacion socialista da sociedade.

O 1 de marzo resolverase quen vai gobernar na crise social atual, e para CV a clase traballadora e o pobo, ao dia seguinte e goberne quen goberne, van ter que sair á loita para defender os seus dereitos a as súas condicions de vida e traballo, e contra os gobernos do capital. Para que ista loita avance é precisa que a súa voz sexa escoitada em todos os âmbitos, desde o centro de traballo, a fábrica, a facultade ou instituto, o barrio ou a vila, ata os parlamentos, e para isso é necesario a construccion do seu referente político, próprio e independente do aparello do estado e do goberno.

Por estes motivos, nestas eleccions o chamado voto “útil” é o voto máis “inutil”, pois ao dia seguinte, a realidade vaise impór ás ilusions, e a loita contra a crise, por umha saída obreira e popular, vai ser o central para a clase traballadora e o pobo.

Na Galiza, a 25 de febreiro de 2009

A Carta europea de 1983 define a ordenación do territorio como a expresión espacial da política económica, social, cultural e ecolóxica de toda sociedade; sobre ela construise a planificación do territorio e do litoral, do urbanismo e a vivenda, nas condicions concretas dunha sociedade, e tem unha importancia decisiva para o seu desenvolvimento e intregacion.

O caso galego é un exemplo de cómo unha ordenacion do territorio feita á medida da division social do traballo no Estado Español favoreceu a desintegracion social, a emigracion e a dependencia. De feito, este debate non existira –ou tería outros eixos- se Galiza tivera a poboacion que lle correspondería sen emigracion, perto dos 5 millons, e non os 2.7 millons atuais. Habéria problemas, mas non serían estos.

A aposta da atual Xunta segue os mesmo critérios do pasado, favorecendo as tendências centralizadoras do Estado Español e, poren, desintegradoras socialmente, côa pretension de concentrar a poboacion e tres grandes áreas (A Coruña, Vigo e Compostela), utilizando como ferramenta o polémico AVE - en realidade un Tren de Altas Prestacions, que esta a liquidar calquer posibilidade dun camiño de ferro integrado nas necesidades da sociedade galega-.

O que esta a acontecer non é máis que a continuidade dunha division do traballo imposto desde ha seculos, na que Galiza aparece como exportadora de man de obra e de materias primas. E ainda que nos últimos anos xurdiran empresas e multinacionais que semellan contradecir esta situacion, o feito é que para o Estado Español, Galiza é o que foi sempre: materias primas e man de obra.

Mais é evidente que a situacion obxectiva mudou, e hoxe ven atravesada por unha triple contradicion: unha economia que xa é urbana e industrial, sede de multinacionais como Inditex, Calvo, Pescanova, San Jose, etc., unhas estruturas alleas e construidas ao servizo dunha Galiza que só emigraba ou exportaba materias primas, e que agora exporta tamen manufacturas e capital, e un poder municipal e provincial que non quere perder a súa forza e capacidade de presion, e que é herdeira das vellas estruturas caciquis.

O plan da Xunta bipartita é a de aforrar os custes nas concesions de servizos, e em vez de partir da realidade actual, ainda que caótica pólos anos de retraso que levam em encarar a ordenacion do território axeitada, queren mudar a situacion, nunha crise economica moi profunda, na que os investimentos do estado em infra-estruturas destinase a resgatar ás grandes empresas da construccion.

Poren, a ordenacion do território como “a expresión espacial da política económica, social, cultural e ecolóxica de toda sociedade”, sobre a que planificar o desenvolvemento social non é unha das preocupacions, nin da burguesia galega, nin, por suposto, da Xunta: o conselleiro Mendez Romeu xá aprazou ata as calendas gregas a constitucion das áreas metropolitanas. De feito esta política coincide côa carreira de todos os partidos a ver que é maior defensor do AVE. Para eles o prioritário son as grandes obras infraestructurais como a Cidade da Cultura, onde enterrar centos de millons de euros, o TAV/AVE ao servizo das necesidades dos executivos das empresas e o turismo, ou o Porto Exterior da Coruña, para mellor beneficio da veciña Refineria de Repsol.

A orixe do problema administrativo

Na primeira metade do seculo XIX foi cando, desde o estado, instauro se a division territorial actual. Dividiuse Galiza en quatro provincias artificiais, que non respostaban a nengunha necesidade real  da sociedade, senon a imposicion do modelo central, unificador “das Españas”. De feito, esta medida provocou o primeiro levantamento armado na Galiza desde as revoltas irmandiñas, o “provincialismo”, que defendía a creacion dunha ùnica provincia, mantendo asi a unidade territorial galega.

Xa choveu desde aquela, e as “provincias” seguen a ser, a través das Diputacions, un elemento máis do que define a ordenacion do territorio, a superposicion de administracions. Galiza é un “reino” onde conviven ata cinco organismos: os concellos, as diputacions/provincias, a Xunta, o goberno central e a Unión Europea, ao marxe totalmente da maneira tradicional –que non por elo necesariamente mellor- de organizacion do territorio galego, as aldeas - moitas delas convertidas hoxe en barrios perifericos das cidades-, as parroquias –tamen barrios en moitas ocasions- e as bisbarras.

Nunha situacion surrealista onde estradas que percorren o centro de vilas e cidades cunha grande densidade de pobacion –a nacional VI na Coruña na Avda de Alfonso Molina é un dos exemplos máis claros- son competencia do Ministerio de Fomento central. Na ordenacion destas infraestruturas non teñen nada que ver nin os concellos nin a Xunta, tudo decidese na capital do estado, baixo outras necesidades e interese.

O mantemento da estrutura uniformadora do Estado conta coa colaboura de toda unha camada de politicos e xestores locais e provinciais, que teñen como seu medio de vida na existencia destos organismos administrativos, e constitúen un freo obxectivo a calquer desenvolvemento de tendencias simplificadoras da vida administrativa. Se desapareceran os seus postos politicos, desaparecerían con eles; por iso vailles a vida na defensa dunhas estruturas impostas.

Algunhas notas sobre a “cuestion nacional” no Estado Español

Para comprender os problemas que hoxe ten Galiza para unha ordenacion do territorio axeitada ás súas necesidades, é imprescindible botar unha ollada ao desenvolvimento que sofreu como formacion social, cal foi a maneira na que se formou o Estado Español, e para elo é necesario partir do fixo que Galiza teña a ordenacion que ten: a “cuestion nacional”, é dicer, a opresion nacional da Galiza.

Ha unha vella definicion marxista sobre a cuestion nacional que é que ligase á delimitacion dun mercado interior e, no concreto, á loita pola propriedade da terra.

Nas vellas revolucions burguesas, mesmo desde as proto revolucions que foron as revoltas campesiñas na baixa idade media, pasando pola revolucion irmandiña, o problema da propiedade da terra, é dicer, a loita contra a propiedade feudal e pola reforma agrária que abrise a porta o desenvolvemento da propiedade capitalista no agro, e paralelamente, a “liberacion” da forza de traballo atada á aristocracia para o traballo asalariado.

A burguesía, coa defensa da reforma agrária, situose ó fronte do campesiñado, e dirixiu a loita contra os señores feudais, a aristocracia e o Antigo Rexime, tal e como fixo na Gran Bretaña o exercito puritano de Cronwell ou os xacobinos franceses. Nos dous casos, abriuse de par e par o libre desenvolvemento do capitalismo, sen ataduras nen cortapisas.

Noutros casos, a unidade nacional é froito dun proceso de negociacion entre unha aristocracia en decadencia, pero forte, e unha burguesía incapaz dunha política indepedente. Foron proxectos misturados que mantiveron o longo do tempo moitas das lacras do feudalismo.

Este é o caso máis que evidente do Estado Español. A incapacidade da burguesía para se constituir en nacion, trala constitucion do estado centralista dos borbóns, combinouse coa febleza das burguesías e as clases dominantes das periferias para, tamen, desenvolver como nacions indepedentes. Deste xeito, ficaron como tarefas “pendentes” a distribucion da terra en Andalucia ou Extremadura coa reforma agraria, ou a chamada “cuestion nacional”.

Nesta contradiccion situase o feito nacional no Estado Español. Os intentos de resolvelo pola forza, o facerse no seculo XX, xa coa decadencia da burguesía como clase revolucionaria, resultaron no seu contrario, no afortalamento das identidades nacionais vasca, catalana ou galega.

As mudanzas na estrutura da propiedade e a ordenacion do territorio

O longo dos anos, o capitalismo entrou a fondo no agro galego. Ainda que ate comezos do seculo XX, o contrato foral mantiverase como unha forma de relacion coa terra, combinada cos novos proxectos abertamente capitalistas e formas rudimentarias de cooperativismo; só despois da guera civil, o franquismo resolve o problema coa represion e o criterio de manter o atraso secular ao que estivo condeada Galiza en xeral, e o campo no concreto.

As modificacions na propiedade da terra –desaparicion do contrato foral- non foron consecuencia dunha revolucion burguesa que as lexitimara como parte de dixolucion do rexime feudal, senon do desenvolvemento do capitalismo con as armas da represion máis brutal, rompendo as relacions precapitalistas. As relacions pré-capitalistas non disoltas no seculo XIX, desapareceron o longo do XX, E nos albores do seculo XXI o capitalismo domina o rural galego. A economia de subsistencia desapareceu para non regresar.

Os anos de autonomia e restauracion monárquica foron os anos das reconversion da economia española e galega. Nos 80 reconvirtiuse a indústria o servizo da entrada na Comunidade Economica Europea (a UE), e da mesma maneira, fixeron a reconversion do agro, coa desaparicion dos restos das vellas estruturas da economia do autoconsumo, e a rentabilizacion capitalista da produccion agricola e gandeira, cunha orientacion moi forte cara o monocultivo e a especializacion na produccion leiteira ou forestal (eucaliptos).

Para elo, o primeiro goberno da Xunta de Fraga definiu os seus obxectivos, cando afirmou que en “Galiza sobraban 300 mil campesiños”. E así foi hoxe na Galiza a poboacion activa no rural esta xa por baixo das 100 mil persoas, e é superado pola indústria e os servizos.

Mais, esta mudanza na estrutura levou aparellada a aparicion dunha nova clase pequeno e mediano burguesa, baseada na produccion do leite para as grandes empresas produtoras e distribuidoras multinacionais e nacionais.

Deste xeito, o que foi unha sociedade no que o rural tiña un peso máis social e cultural que economico, deixou paso a unha sociedade urbana e industrial, onde o rural ten máis peso no economico que no pasado, mais veu como a poboacion agricola e gandeira disminue, nun proceso ben capitalista de concentracion da producion en poucas mans.

Este proceso vai paralelo o crescimento do que se coñece como as áreas periurbanas, onde concentrase, hoxe, o 70% da poboacion galega, en cidades ou áreas metropolitanas constituídas legalmente ou non, e nas vilas intermedias, que na realidade son pequenas cidades. A propiedade da terra xa non esta maioritariamente ao servizo da produccion agricola ou gandeira, senon como zonas de crecemento urbanístico onde a construccion de vivendas e infraestruturas é o dominante.

A renda da terra xa non ven só da relacion coa produccion agricola ou gandeira, senon da especulacion co chan para a construccion. Há todo un sector da poboacion, que eran propietarios de predios en todas as comarcas e áreas urbanas da Galiza que ven na especulación unha maneira de se lucrar rapidamente.

Estas mudanzas son as que estan no fondo dos problemas que a cotío percorren Galiza, xerando conflitos sociais cuase permanentes diante de cada obra, de cada proxecto de infraestrutura. Os servizos de transporte, a planificacion da vivenda e os servizos sociais en xeral dependen dunha correcta ordenacion do territorio, e para elo é imprescindible ser conscente da combinacion entre as estruturas “naturais” galegas e as mudanzas na estrutura social.

A situacion atual, côa combinacion entre as estruturas administrativas resultado da imposicion dunha ordenacion imposta pólo estado, os concellos e ás diputacions, alen das administracions representacions do estado, delegacions do goberno, ministérios, etc., e por outra, a estruturas adminsitrativas próprias como a Xunta ou as proto áreas metropolitanas dan como resultado unha hiperinflacion de organismos administrativos, dunha burocracia política que non quere perder os resortes do seu poder.

Podem as clases dominantes mudar a situacion

Como dicia ao comezo, a constitucion do Estado capitalista Español como o coñecemos hoxe é o resultado de dous fracasos, em primeiro lugar, o da burguesia central para constituir España como nazon, da mesma maneira que a burguesia francesa na súa revolucion fixa em 1789, ou mesmo a italiana, nun proceso de revolucions parciais vitoriosas e fracasos de conxunto, mais neste camiño constituiu a nazon italiana. A burguesia, cumprindo o seu papel revolucionário, lexitimou estados burgueses centrales e as institucions nas que se apoiaba, os concellos, as universidades, os parlamentos, fronte ás institucions da aristocracia, a igrexa, a monarquia, etc.

Mas o Estado Español é consecuencia de outro fracaso, o das burguesias “periféricas”, para se converter em nazons com estado próprio. Nin a burguesia basca nin a catalana, nin moito menos a feble burguesia intermediaria galega, foron quen de conquistar a súa independência nacional.

E hoxe, douscentos anos depois das grandes revolucions burguesas, a burguesia non tem nin a vontade nin a posibilidade de resolver as tarefas que tiña cando era o referente fronte ao feudalismo e a aristocracia, nin garante um mercado nacional homoxeneo. Hoxe manda o mercado global, o mundo xá esa repartido entre as grandes potencias imperialistas, que como moito, só podem aspirar a novos repartos. Os mercados nacionais son determinados pólos intereses das grandes multinacionais.

A independência nacional que non vaia ligada a um proceso de liberacion social só conduz a caer na dependência dunha ou doutra potencia imperialista.

Pois bem, neste cadro, ás burguesias “nacionais”, ás que na “teoria” devem defender a independência nacional non teñen máis interes que o de ligarse as grandes multinacionais, como a única maneira de mellorar as suas relacions e o seu poder. 

Esta é a esencia da burguesia galega, mesmo a que xurdeu nos derradeiros anos. A burguesia galega pasou de intermediaria a imperialista sem nengun paso intermédio. Non há moito, a burguesia galega limitabase a vexetar sobre as esmolas que lle caian da mesa do estado. Agora, ainda sendo que em certos sectores unha burguesia imperialista de primeiro orde, como o têxtil ou a indústria ligada o mar, o seu papel dentro da estrutura do estado español non mudou. Mas, sobre vive na sociedade galega resto da antiga burguesia comercial intermediaria - a coruñesa, sem ir máis lonxe-, apoiada nas estruturas administrativas, que viven dos subsídios e o “amiguismo”.

Por motivos diversos, mas o final é o mesmo, a ningunha das duas burguesias interesalles calquera mudanza na ordenacion do território. Aos primeiros chegalles côas infraestruturas necesarias para levar a súa produccion aos mercados estatais e internacionais. Aos outros, chegalles côa subsidio que lles permite viver com tranqüilidade. Como calquer pequeno burguês, tem medo às mudanzas, aos conflitos, as crises.

Os dous sectores da burguesia galega, a grande multinacional como Inditex, Pescanova ou Finsa, e o mediano e pequeno burguês, son inimigos mortais da mudanza revolucionaria que suporia romper côa estrutura administrativa e a ordenacion do território na que basease.

Comarcalizar Galiza, estabelecer as áreas metropolitanas, planificar democraticamente os servizos a partir das novas estruturas,… subpon unha “limpeza” profunda  de burocracia política e de toda a estrutura caciquil instalada ao seu redor, ligada a existência do reximen herdado do franquismo.

Ordenacion do território e soberania nacional

O exercício do direito a autodeterminacion dunha nacion é o exercício da súa soberania nacional, é dicer, a capacidade para decidir cales son os eixos do seu desenvolvemento e as relacions que quer manter co resto dos pobos. É claro que este capacidade liga se diretamente a posibilidade de definir cales son as formas nas que a poboacion se organiza para planificar “a expresión espacial da política económica, social, cultural e ecolóxica de toda sociedade”.

Sem soberania, as políticas definiranse nos centros de poder “tradicionais” alleas, baixo os alicerces definidos pólo donos dos médios de produccion e distribucion. As necesidades ás que respostaran estas políticas non serán as da poboacion traballadora autoctona, senon as que teñan empresários e capitalistas.

A política de vivenda, de servizos ou de transporte son algunhas das políticas sociais que dependen de unha ordenacion do territorio axeitada as necesidades da sociedade. As grandes obras em infra-estruturas viran determinadas pólas necesidades econômicas dos poderosos, de achegar o mais rapidamente posible as súas mercadorias aos mercados, de facilitar a mobilidade da man de obra.

Evidentemente Galiza chega con retraso a establecer unha ordenacion do territorio axeitada as súa estrutura, tal e como fixeran outras nacions. A burguesía galega, o seren unha burguesía “cipaia”, intermediaria co poder estatal, non ten, nin tivo, a menor intencion de artellar unha organizacion social que permitira un desenvolvemento axeitado. Con cobrar os subsidios e as migallas do comercio, a exportacion de materias primas e man de obra, chegaballe. A súa incapacidade para defender a soberania nacional do pobo galego é a súa incapacidade para loitar polo dereito a auteterminacion.

Na decadencia do capitalismo o direito dos pobos á autodeterminacion cobra novamente actualidade. É a maneira que teñen as clases populares, o pobo traballador, de defender os seus intereses fronte aos intereses das grandes empresas.

O control da planificacion que supon unha ordenacion do territorio axeitada ás suas necesidades é un resultado do exercicio da soberanía nacional. Non é concebible unha sen a outra. E por elo é necesario definir quén pode establecer unha planificacion racional dun territorio concreto.

Um ponto de vista de clase

A burguesia de sempre estivo á procura dunha ordenacion do territorio axeitada ás súas necesidades de desenvolvimento, de concentracion en centros fabriles dumha masa de proletarios expulsos das súas terras e traballo.

O seculo XIX foi o seculo da aparicion das grandes cidades. Esto non quere dicer que noutras sociedades non houbera grandes cidades como Roma, mas a súa riqueza non procedía do traballo na urbe, senon da explotacion dos esclavos nas facendas e na terra. O capitalismo establece a relacion inversa, a produccion da riqueza trasladase as cidades, o eixo da sociedade é urbano; e o campo só avanza nun camiño de aumento da produccion mas de perda de poboacion sistematica

A comezos do seculo XXI o capital manten a mesma loxica de desenvolvimento. A concentracion e centralizacion do capital levam aparellado a concentración da poboacion en grandes centros urbanos, e este eixo são o que determina a ordenacion do territorio. A concentracion en grandes centros e á sua conexion por grandes obras infra-estruturais, co loxico beneficio das grandes constructoras e inxenierias.

Se ben, no XIX esta aparicion permitiu unha mellora evidente nas condicions de vida da clase traballadora e pobo en xeral –non sen grandes loitas, a burguesía nunca fixo nengun agasallo, nin nas condicions de vida nin nos dereitos como voto universal ou dereito a folga-. Mas, o crecemento e a expansion do capital permitiu certas concesions para evitar males maiores; concedian unha man para evitar perder o brazo. De feito, as sociedades máis “desenvolvidas” son aquelas nas que a poboacion rural é unha minoria na sociedade sobre a base do capitalismo no agro.

No seculo XXI, a decadencia do capital impide calquer concesion. O que o longo de anos, e tras as loitas do pobo traballador, foron conquistas sociais, hoxe estan ameazadas de fondos retrocesos.

O capital ten que facer rendible cada euro que inviste… non pode facer nengunha concesion social, aos recortes nas condicions dos traballadores e as traballadoras (xornada, salarios, etc.) xuntanse ás limitacions á “expresión espacial da política económica, social, cultural e ecolóxica de toda sociedade”.

Poden facer todas as declaracions xerais que queiran, podem falar de “resolver os problemas sociais mais que urxentes”, mas a súa concrecion estara en funcion dos beneficios do gran capital, e non das necesidades sociais.

A sociedade a que se refiren, hoxe, ten no seu seo unico suxeito social que pode planificar racionalmente esa “expresion espacial”.

A clase traballadora, os asalariados/as, constitúen o máis do 70% da poboacion activa. Son eles os que construen as auto-estradas ou conducen os trens, fabrican as vigas ou traballan nos hospitais,… son eles os que educan ou venden alimentos. A clase traballadora, ainda que non sexa visible, é o centro da sociedade, e é a que ten a necesidade de que esa “expresion espacial” sexa axeitada ás suas necesidades.

Por este motivo, só a clase traballadora pode planificar unha ordenacion do territorio que resposte ás inquedanzas de todos os sectores populares.

Nin a pequena burguesía comerciante, non preocupada polos problemas sociais de conxunto senon pola rendabilidade do seu negocio, nin a pequena burguesía rural, a que so interesalle a venda nas mellores condicions posibles da súa mercadoria, poden ser un referente ao conxunto da sociedade.

A forza da burguesía como clase, mesmo na súa crise, ten que ver coa inexistencia subxectiva de un referente os seus proxectos sociais, á ordenacion do territorio o servizo dos seus interese.

A forza dunha clase social expresase no proxecto social que encarna, e hoxe a clase obreira, polo desastre do estalinismo, asociado ao “socialismo” e ao “marxismo”, subxectivamente non oferece esa alternativa. Cada sector social esta á procura da sua alternativa fronte a decadencia do capitalismo, e isto, que fortalece á burguesía, debilita a alternativa social. E o desastre na Galiza da ordenacion do territorio, e poren, a desestructuracion do pobo traballador, insirése nesta falta dunha alternativa de clase aos proxectos das burguesias galega e española.

E necesario reconstruir o “socialismo” no seu sentido revolucionario, de reintegracion do ser humano na súa esencia ser social, rompendo coa suma de individualidades na que se basan as relacions sociais capitalistas, que son unha suma en loitas permanentes entre elas: “o home é un lobo para o home”, dixo Hobbes, e definía o “home capitalista”. Sobre esta filosofia construese unha ordenacion do territorio, é dicer, unha “expresion espacial da política…” agresiva, competitiva e alienante, allea ás necesidades sociais das relacions humanas.

Unha perspectiva socialista, de clase, da ordenacion do territorio parte destas necesidades, más non as deixa nas máns “oscuras do mercado”, senon que esta á procura da planificacion democrática como unica ferramenta para unha resposta real as necesidades sociais.

Escapar da “man oscura do mercado” só pode facerse rompendo co caos que supon o mercado, é dicer, a propiedade privada dos medios de produccion e distribucion. Baixo o capitalismo, os servizos concibense como mercadorias; o transporte, a educacion, a saude ou a vivenda son mercadorias, e cubrir as necesidades sociais –e polo tanto a ordenacion do territorio para desenvolvelas- faise desde a perspectiva da rendabilidade economica: se algo non é rendibel, pechase e punto. Tanto ten o número de persoas afetadas.

O punto de vista da clase obreira é o oposto. Un exemplo sinxelo, o transporte colectivo e publico. A entrada nos postos de traballo exixe un horario moi preciso de entrada, a xornada laboral pode comezar ás 7, ás 8, etc., da mañan, e o empresario exixe puntualidade, se é ás 7 é as 7; en tanto lle ten como faga o traballador para chegar á hora, se vai andando, en coche ou coletivo; a cuestion é que este no posto de traballo. Tamen tanto lle ten o que lle custe ao traballador, el xa lle paga o salario.

Obxectivamente o conxunto da clase obreira ten o interse, primeiro, chegar puntualmente, pois a impuntualidade é causa de despidimento, en segundo lugar, unha maneira barata de chegar o seu posto, de non detraer do seu salario o custe de ir à traballar, e terceiro, de chegar o máis comodo é rápido posible, pois supon un descanso maior.

O conxunto destas medidas exixen unha planificacion do transporte colectivo e publico que parta das realidades e as necesidades sociais, e para iso a ordenacion do territorio é determinante.

A burguesía, como vimos, tanto lle ten como chega o traballador o seu posto, mais si interesalle como fai chegar às mercadorias aos mercados. Os traballadores e as traballadoras, na planifacion da ordenación partiran das súas necesidades, que son as do 70% da poboacion; mentras que os segundos só miraran para a rendabilidade dos seus envios. E por iso son contradictorios polo vértice, non son conciliables; ou planificas para o ser human, ou fas politicas economicas ao servizo das mercadorias.

Esto é o que significa planificación socialista da economia; romper a loxica competitiva e alienante das relacions de produccion capitalistas e dos aparellos institucionais que as defenden, e construir a sociedade á medida do ser humano.

Soberania nacional e planificacion socialista

Para o pobo traballador galego a conquista da sua soberania nacional é una precondicion para axeitar a ordenacion do territorio e a planificacion dos servizos a súa “medida”. É un paso inexcusable que ligase a ruptura do modelo de acumulacion de capital acordado polas burguesias do Estado Español, o rexime da monarquia, e que so redundou em atraso e emigracion.

Mas a sobernia nacional non implica necesariamente a planificacion socialista da sociedade; pois no conceito “pobo traballador” ha moitos interese contrapostos, e, sobre todo, perspectivas sociais contradictorios.

O pequeno empresario, o pequeno comerciante, o autonomo, etc., por moito que teña unha renda igual ou en casos inferior ao asalariado, non deixa de ser “propietario” do seu medio de produccion ou distribucion; do taller, do camion ou da terra - ou a ten en aluguer, mas é propietario das maquinas, as vacas, etc. - que vende o fruto do seu traballo, a mercadoria, non a forza de traballo para outro.

Os mecanismos para mellorar a súa situacion son opostos aos dos asalariados. Mentras a mellora nas condicións laborais dos asalariados pasa pola suba dos salarios, pola rebaixa dos prezos dos combustibles ou dos servizos, pola reduccion da xornada laboral, etc., que para un pequeno empresário non é máis que unha suba nos custes de produccion; para este, a mellora nas súas condicions de vida pasan, xusto polo contrario, por un recurte de costes de produccion, pola suba dos prezos das suas mercadorias (a mercadoria que vende é o producto que logo vai consumir o asalariado a partir do prezo da súa mercadoria, a forza de traballo e o salario).

Que dunha maneira coiuntural o pequeno burgués choque coas grandes empresas, será polos mesmos motivos: reducir os costes de produccion e suba dos prezos das mercadorias. Nesta loita desigual, a tendencia é á proletarizacion dos sectores máis pobres da pequena burguesía.

Ben, pois ista relación contradictoria extendese a ordenacion do territorio e a planificacion dos servizos - en moitas ocasions, a privatizacion do servizos publicos basease na existencia dunha estructura de pequenos empresarios concesionarios dos servizos da administracion-. Para o pequeno empresario o obxectivo é o mesmo que gran capitalista: facilitar a venda das súas mercadorias, e as infraestruturas que exixe van nese sentido. Todo o demáis é secundario.

Na Galiza, polo peso do nacionalismo e da sua concepcion interclasista, a perspectiva da clase obreira perdese nunha morea de intereses pequeno burgueses, baixo a definicion xenerica de “pobo traballador”. Baixo esta definicion atopanse desde os sectores coa renda mais alta, con interese e posibilidades economicas similares aos profesionais liberais ou a mediana burguesía.

Mas, ha un amplo sector social, non asalariado, verdadeiro “pobo traballador”, é dicer, persoas qeu viven do seu traballo, ainda que non en rexime asalariado, que teñen necesidades similares aos da clase obreira. Pola súa renda non poden acceder á saúde ou o ensino privado, mas pola súa situacion social non teñen unha homoxeneidade social como para ofrecer unha alternativa social de conxunto, que supere ás propostas da burguesía.

O unico sector da sociedad que ten interese comunes, obxectivamente comprobable, é a clase asalariada, a que vive da venda da súa forza de traballo, do salario. Da mesma maneira que á burguesia, a grande, a mediana ou a pequena, a industrial ou a comercial, a bancaria ou a da distribucion, esta unida por algo moi forte: a procura do beneficio; aos asalariados lles une algo tan forte, a súa cualidade de vida depende do posto de traballo e o salario.

A conquista da sobernia nacional é un paso, mais esta non pode perderse no laberinto do pobo traballador abstracto, só unha perspectiva coerente da clase obreira, pode levantar unha alternativa aos proxectos ao servizo das necesidades da burguesia, baseada na planificacion democrática da economia e desta maneira os planos de vivenda, transportes publico, educacion e mesmo o desenvolvimento industrial, que dependen dunha correta ordenacion do território respostaran ás necesidades do conxunto da sociedade.

Oleiros, 25 de novembro do 2008

Roberto Laxe 

O debate da financiacion autonomica é un dos puntos onde se pon de manifesto a debacle da esquerda, xa nacionalista, xa estatal, ao centrar o debate no “reparto” da torta fiscal, como pode facer calquer neoliberal do PP ou do PSOE, sen cuestionar o fondo da inxustiza dun sistema fiscal baseado nos impostos indirectos, no IVE, nos impostos o consumo das gasoliñas ou o que sexa, que veñen a sustituir as reabaixas no IRPF, trasladando a financiacion pública dos petos dos que máis teñen aos que menos teñen.

Alen diso, non se discute o carácter regresivo do sistema fiscal español, de maneira, por exemplo, que os desempregados teñen que pagar o fisco.

Fica claro cal é o verdadeiro contido da discusion. Non é unha discusion a favor do pobo traballador galego, senon unha discusion sobre cantos diñeiros imos consequir, para logo, ademáis, facer uns investimentos que pouco o nada teñen que ver coas necesidades sociais.

En vez de falar do transporte publico, do tren de proximidades, faise o AVE, que van utilizar os catro executivos para chegar a Madrid.

En vez de falar da contratacion MASIVA na saúde de persoal sanitario e non sanitario que resolva dunha vez as listas de espera, gastanse 600 millons no Mausoleo Fraga Iribarne, chamado Cidade da Cultura de Gaiás.

En vez de facer investimentos no ensino, mellorando a calidade e ampliando o servizo, seguimos financiando a Igrexa pola vía dos conciertos e demáis.

En vez de facer un plan publico de construccion de vivendas para aluguer, e un control de prezos, subvencionase aos consumidores, para que os propietarios poda subir os prezos e teñan máis lucro.

Este debate, en fin, pon de manifesto o verdadeiro caracter do debate, todos fillos da mesma ideoloxia, o neoliberalismo.

Pois ten no esquecemento a reivindicacion historica da esquerda, “que pague, quen máis ten”, e de oposicion a imposicion indirecta, pois grava igual as rendas máis altas e as máis baixas.

Demostrase nos feitos que, hoxe, non ha unha verdadeira esquerda, que temos que construila.

Galiza no mes de maio de 2008

As eleccions do 9 de marzo foron a confirmacion dun fenomeno que non é só galego ou español; senon europeo e mundial: a “via parlamentaria” da esquerda tradicional desaparece eleccions tras eleccions.  Foi nas francesas, foi nas españolas (que tiveron a súa expresion na Galiza, coa perda do voto urbano do BNG), e, hai uns días, nas italianas, coa desaparcion de Refundacione Comunista e outros partidos, que como IU no Estado Español, foron o apoio dos gobernos “progresistas” de Zapatero e Prodi.

Mentras, o mundo vai de cabeza cara unha crise economica, que esta a xerar unha resposta na rúa dos traballadores e os pobos. Poucos días despois das eleccions francesas, onde a esquerda parlamentaria retrocedera, miles de traballadores saíron a loita. A derrota da “esquerda” italiana foi precedida de folgas e mobilizacions. O retroceso urbano do BNG e a queda de EU veu precedido dunha importante manifestacion o 17 de febreiro, Galiza Non se Vende, e dous anos de folgas obreiras como a dos metalúrxicos vigueses ou o telemarketing coruñes.

Calquer analisis das perspectivas para a reconstruccion dunha esquerda anticapitalista, non parlamentaria, sexa galega, española ou internacional, ten que partir dunha caracterización o máis precisa posible do que é o signo da situacion actual: a crise economica, e as súas consecuencias para as condicions de vida dos traballadores, a carestía e a inflacion, alen da ameaza de desemprego.

Dende os economistas burgueses e os gobernos, tentase de responsabilizar, como fai sempre que o capitalismo entra en crisis, a un sector da burguesía, aos “maos” do capitalismo, para salvar o conxunto do sistema. Asi foi no 72 cando a chamada “crise do petroleo” desmontou o crecemento economico da posguerra mundial: a culpa foi dos produtores do petroleo, dixeron, non dun sistema que ciclicamente ten crise. Na crise dos 80, foron os “bonos lixo”, os especuladores na bolsa os que tiñan a culpa, non o sistema.

Nos 90, despois da suposta victoria do capitalismo sobre o comunismo coa queda do muro de Berlin, foron os que se fixeron ricos coas famosas “.com”, é dicer, as empresas de internet. Mais ista crise levouse por diante unha das grandes da electricidade mundial, a ianqui EnRon. Tampouco foi o sistema quen estivo en crise, só os que quixeron lucrarse coa especulacion das “.com”; como se os propagandistas do sistema non fixeran campaña de publicidade sobre os beneficios de internet e as “.com” para o mundo.

E agora, coa nova crise detonada pola queda das hipotecas “subprime” (lixo, como os bonos dos 80 ou as especulacions a redor das “.com” de comezos de seculo), a culpa non a ten o sistema, senon que é dos que quixeorn lucrarse coa burbulla inmobiliaria.

Os especuladores levan sempre a culpa,…. mais nas costas dun especulador sempre ha un banco, e os bancos son a columna vertebral do sistema capitalista. Por iso, ista crise afecta non ás extremidades, como foi noutros casos (a crise mexicana, a rusa ou a arxentina), senon o corazón financieiro do sistema, nunha das dúas grandes potencias económicas do mundo, os USA.

Mas, porqué se os especuladores son os que teñen a culpa da crise, as medidas dos gobernos van contra os traballadores e os pobos?

A especulación ten unha lóxica que non é allea a estructura do sistema capitalista, senon que é unha consecuencia natural dele, polo que Marx descubriu hai xa máis de 150 anos, a lei da tendencia decreciente da taxa de lucro. Dunha maneira simple -e polo tanto perdendo os matices que haberia que profundizar-, co nivel de desenvolvemento das forzas productivas (tanto na capacidade productiva do ser humano como na maquinaria e tecnoloxía necesaria para pór en funcionamento unha empresa), é ingente a cantidade de capital necesario para manter a taxa media de lucro que lle compense ao capitalista facer o investimento. Por iso, vaíse ó diñeiro facil, á especulación, sexa os “bonos lixo” dos 80, as “.com” dos 90 ou as hipotecas do 2000.

Mais, a sociedade capitalista é unha sociedade de produccion de mercadorías, e se istas baixan o seu valor -que non é o mesmo que prezo, con iste podese especular, co valor, é dicer, o seu custe de produccion, non, pois o custe de produccion fundamental é o salario do traballador e a máis-valia do empresario, e isto é a loita de clases-, é dicer, sufren unha deflacion, deixan de ser rentabéis, agudizando a tendencia a especulacion. Ao final, producese un “fenomeno de tixolas”, onde o diñeiro ficticio non se corresponde co xerado pola explotacion dos traballadores, polo que devalúase, e rompe a economia, detonando a crise.

O ano pasado, a ruptura deuse nas hipotecas “subprime”, mais, como a crise é do sistema, de queda da taxa de lucro, o que só foi o detonante, esta extendendose polo mundo pola vía da queda da bolsa, da inflacion, da crise das inmobiliarias, etc.

Na Union Europea onde o control dos estados sobre os bancos é un pouco maior que nos USA (ista é unha economia absolutamente desrgulada), a crise estase manifestando coa inflacion, pois é a maneira que os capitalistas europeos queren recuperar a taxa de lucro. Neste sentido son “vulgarizacions” interesadas as que responsibilizan da crisis á queda no consumo; se realmente fora así, non despedirían, non baixarían os salarios, non precarizarían o emprego…. senon todo o contrario.

Tampouco podemos crer nas versions que din que a inflacion xurde en abstracto, como se ninguen decidira a suba dos prezos; a “man obscura do mercado” de Adam Smith ten ollos e cara, son os burgueses, os capitalistas, as súas organizacions patronais e os gobernos que suben as tarifas electricas, telefonicas, etc., ou ollan para outro lado mentras iso acontece. Tampouco son os salarios os que xeran a inflacion -iste é un argumento que asumen as direccions sindicais para manter a súa politica de pactos sociais e contencion salarial-, senon a ambicion do lucro polas empresas e os empresarios; é unha manifestacion da queda da taxa de lucro.

O Estado Español é unha mistura das consecuencias da crisis “á europea”, a inflacion, cos efectos da especulacion hipotecaria como nos USA, e estan ameazados miles de postos de traballo na construccion. O novo goberno do PSOE ten como unha das súas prioridades facer o que lle pediu a patronal o longo das eleccions: un plan de choque para recupera a economía. E xa coñecemos que cando a patronal exixe un plan de choque, quen pagan son os traballadores.

O caso galego ten a súas caracteristicas

Evidentemente non escapa a crise mundial, directamente, pois é parte da economia capitalista con multinacionais como Inditex, Pescanova, Bluesens, Televes, Calvo, etc., como pola súa dependencia da construccion, como acontece en xeral no Estado Español. Así, a inflacion bate nuns salarios de media máis baixos que os do conxunto do estado, ou a ameaza de desemprego na construccion é un feito ao que temos que sumarlles aqueles que emigraron, e agora teñen que voltar.

Mais, pola súa condicion de nacion “periferica” a especulacion urbanística que permitiu o desenvolvemento da España mediterranea e madrileña non afecta tanto. De feito, no PIB galego a construcción, a diferenza do resto do estado, esta despois dos sectores industrias como o metal (estaleiros e automovil), o textil e a conserva, e mesmo dos sector servizos (o comercio, especialmente). Mentras no estado é (era) o primeiro xerador de emprego, na Galiza non o é. Alen máis, na conxuntura xerada polo Prestige, estase a xerar unha expansion na industria da construccion naval, con Vigo e Ferrol construindo barcos como nos mellores tempos dos 70 (a ría de Vigo é hoxe a primeira potencia de construccion naval civil de Europa e unha das máis grandes do mundo).

Tal e como recoñece a prensa portuguesa, o “efecto Nunca Máis” tivo, e ten, un efecto expansivo, liberandoa do corse do caciquismo fraguista. Os investimentos da Xunta xa non van par o asfaltado dos puticlubs dos amigos dos alcaldes ou para subvencions de redes caciquiles; senon que estan o servizo do desenvolvemento burgués, tanto no rural como no urbano.

De feito, ha anos qaue asistimos a desaparicion do vello labrego e gandeiro galego, e no 2007, por primeira vez na historia, os empregos dependentes do agro e o mar baixaron dos 100 mil; o cal non significa unha queda na produccion do leite o do peixe. As empresas galegas no mar son unha das potencias mundiais, tanto pola pesca directa como no acuicola, establecendo “factorias coloniais” en Namibia, El Salvador, Arxentina, Islas Salomon, etc., ou desenvolvendo a tecnoloxia acuícola dende Pescanova ou Isidro de la Cal.

O caso do leite é máis complexo, pois a politica de Fraga de liquidar o sector, deixouno baixo minimos no que fai a transformacion, mais o gandeiro galego, hoxe, ten unha capacidade productiva cualitativamente superior ao que era a vella produccion gandeira; así, só unha empresa gandeira, Usgama de Boimorto, produce 2.5 millons de litros ó ano con 250 ou 300 vacas, e tiñan un plan de expansion para chegar aos 3 millons, que teñen paralizado pola queda dos prezos do leite.

Os conflitos coas grandes empresas envasadoras e distribuidoras é un conflito entre o pequeno e mediano burgués, o gandeiro, que exixe prezo rentable para a súa mercadoría e polo tanto máis lucro, dandolle o mesmo o prezo ao que chega ao consumidor (é dicer, ó conxunto dos asalariados), e os burgueses das envasadoras e distribuidoras, que queren baixar os custes de produccion, e así incrementar o seu lucro. O resultado deste conflito, como calquera conflito interburgués, é da concentracion da produccion en menos máns, coa desaparicion das explotacions que non esten preparadas para entrar na liberalización do mercado e o fin do sistema de cotas.

Porén, dende un punto de vista de clase, aos traballadores tanto nos ten que suban ou baixen o prezo do leite en orixe (casi mellor que non o suban), pois o que chega ó mercado non se corresponde coa suba dos salarios.

Como sempre dixemos, a Galiza de hoxe é unha Galiza asalariada e urbana. Mais é unha nacion oprimida no centro do capital imperialista, a UE, cunha contradiccion de ferro entre o seu papel imperialista a traves das grandes empresas galegas e a súa relacion de opresion co estado español, o que sen lugar a dubidas vai xerar enfrontamentos, mesmo da pequena e mediana burguesía como os gandeiros, ou outros sectores populares, co goberno central e a Xunta. O BNG apuntase a ser o seu representante politico, mais quen vai representar politicamente os intereses e as condicios da maioria asalariada da poboacion galega?.

A perspectiva da reconstruccion

Nese cadro de crise economica, e polarizacion social, os gobernos demostran o que son, xestores das necesidades dos capitalistas, para os que fan todas as politica; e atopamosnos co feito ineludible da desaparicion da esquerda institucional tradicional, como a demostracion do fin de calquer posibilidade de “reformas” cara un capitalismo de rostro humano. Non ha “xiro social” nos gobernos, diante da crise non son posibles concesions á maioria da poboacion traballadora, só politicas que abertamente defendan os lucros dos capitalistas.

Mais, tamén é un feito que os traballadores e os pobos non fican calados; respostan e loitan, fan folgas e mobilizacións contra as consecuencias da crisis, nunha perspectiva de que, coa agudizacion da crise, imos ter máis loitas e convulsións sociais.

O que esta a acontecer na America Latina, que esta a cristalizar en procesos de reagrupamentos internacionais e nacionais de organizacions politicas e sindicais. A situacion italiana, incapaces de estabilizar un goberno que leve adiante os planos da burguesía; as folgas en Grecia contra a inflacion, etc. Mesmo o que acontece nos USA, onde o “exito” de Obama só é a punta do iceberg do que esta a pasar na sociedade ianqui, con folgas obreiras contra a guerra, etc. Lembremos á pasada que Obama foi o unico representante que no Congreso dos USA votou en contra da guerra de Iraq, e no seu pasado esta a súa ligazon cos sectores radicais dos negros norteamericanos, polo que un sector da burguesía ianqui, asustada polo que pode pasar con outro Bush, aposta claramente por unha saída “popular”, polo Zapatero ianqui. E a Galiza non é “periferica” nesto; o contrario.

Fronte a crise capitalista, a maioria da poboacion traballadora faise máis receptiva aos mensaxes de loita contra as súas consecuencias. A loita polo socialismo comeza a non ser alleo á resolucion das necesidades das masas traballadoras e, mesmo, das súas aspiracions, senon que aparece como algo ligado á unha saída á crise capitalista. O problema é que isto non se corresponde co nivel de organización da esquerda, e se non se resolve ista contradiccion, todo pode ficar nun fogo de artificio e nunha nova derrota do pobo traballador. 

Por que, ha masa critica para a reconstruccion da esquerda. As consecuencias de Nunca Máis, a experiencia de loita que foi para miles de xovenes e traballadores galegos esta gravado a fogo nas conciencias; e o bloco social da manifestacion do 17 de febreiro demostrouno.

Para elo é necesario que organismos politicos como Causa Galiza, ou os foros sociais -cada  ún a súa maneira, reflicten a necesidade da reconstruccion da esquerda anticapitalista- partan das necesidades e inquedanzas da clase traballadora e o pobo, da loita contra a carestía da via e a crise, contra a privatizacion do ensino e a universidade (a LOU, a Lei de Calidade e o seu orixe, o proceso de Bolonia), a loita polos dereito democráticos (autodeterminacion, aborto, etc.), a solidariedade internacionalista cos traballadores e os pobos do mundo en loita; e sitúen no centro a denuncia e a mobilizacion social contra os gobernos do capital

Isto é, recuperen a politica como o que é, a ferramenta para a resolucion dos problemas do ser humano nunha sociedade de clases, rompendo coa “politica” da esquerda institucional, preocupada polo seu posto e o salario oficial. A crise capitalista non se vai resolver cun novo reformismo institucional, o capital non ten marxe de manobra para facer concesions, como foi na posguerra mundial; hoxe a crise do capitalismo só ten unha saída, bater duro sobre as condicions de vida dos traballadores e os pobos. Poren, a reconstruccion da esquerda anticapitalista convirtese no nú Gordiano da situacion.

Galiza, 20 de abril de 2008

Roberto Laxe

Hai, entre outros, tres procesos sobre os que é necesario reflexionar: a mobilización levada a cabo por milleiros de galeg@s o 17 de febreiro, a constitución e perspectivas de Causa Galiza e os resultados electorais do 9 de marzo.

A mobilización efectuada o día 17 en Compostela baixo o lema GALIZA NON SE VENDE, abre un proceso político-social novo, complexo, que é necesario analizar a fondo, pois de non ser así, pode ocorrer que non sexamos capaces de atinar cos novos elementos do mesmo.

O primeiro obxectivo político de quen apoiou a mobilización, debe ser poñerlle nome ó que se criticou, as políticas neoliberais, e os beneficiarios das mesmas, os emporios capitalistas galegos en primeiro lugar, foráneos en segundo e quen perde e esta a ser enganado pola Xunta bipartita nestes anos que culminan na mobilización GALICIA NON SE VENDE, os traballadores e traballadoras asalariados e sectores da pequena burguesía galega.

Pódese afirmar, sen medo a trabucarse, que foi unha mobilización interclasista, na que participaron traballadores industriais e de servizos, traballadores autónomos do mar e labregos, empregados públicos, profesións liberais, etc., é dicir sectores estes últimos que podemos identificar como pequena burguesía. Estaban presente os compoñentes básicos do que debe se-lo bloque social de avance cara ó socialismo.

A mobilización expresa un elemento central da situación de Galicia, a frustración, despois de tantos anos de goberno do PP, do entusiasmo de numerosos galegos e galegas pola chegada á Xunta do PSOE e BNG; frustración coas políticas, coas actitudes destas dúas formacións políticas e non dunha elite, dunha vangarda, senón dunha parte importante da poboación, que se decata que as políticas neoliberais seguen a dominar e o aguzamento da crise económica vailles endurecer as condicións de vida, sen que os que gobernan tomen medida algunha.

As declaracións de Paco Rodríguez nun diario ourensán, tentan desvia-los obxectivos da mobilización, reconvertela; de ser unha protesta contra da Xunta do bipartito, transformala nunha protesta contra as políticas das Consellerías do PSOE, cousa que non é verdade; o BNG recibiu o día 17, unha dura crítica pola súa actuación na Xunta e dende sectores moi próximos. A mobilización pon de manifesto as contradicións existentes no seo do sector maioritario do nacionalismo, que por primeira vez fanse explícitas na rúa. Contradicións que deben aumentar despois da campaña electoral última, e a renuncia expresa a presentar un programa, substituído pola proposta de liga-lo futuro do BNG no Congreso á vitoria do PSOE e a necesidade que poda ter dos seus votos.

Esta manobra “dialéctica” do dirixente nacionalista, indica o dano que produce a mobilización nas fileiras do BNG e o papel que tenta xogar Paco Rodríguez coa súa volta a Galicia. Disciplinar á UPG e adecuala á nova situación de controlar algunhas institucións do “poder galego”, para poñelas ó servizo de articular unha burguesía nacional. A miña opinión é que non volve para tentar cambia-lo rumbo á política do BNG e da Xunta, senón para cohesionar a organización da que é secretario, para poñer atrancos á crítica interna.

Pero esta mobilización é moi difícil que se traduza, transforme, en conciencia política que relance o proceso de loita de clases por causa da incapacidade da esquerda tradicional conectada a nivel estatal, para levar adiante este labor; sen dirección política o seu destino é o de ser unha expresión máis de cabreo, das moitas que se dan en Galicia, para finar diluíndose.

Por iso penso que Causa Galiza, como colectivo de forzas políticas galegas, onde concorren numerosos activistas, unha especie de vangarda política, ten unha enorme responsabilidade no momento de analiza-las contradicións que percorren a sociedade galega e establece-los obxectivos estratéxicos.

Hai que estudar o seu papel hoxe en Galicia, se acepta o reto de encabeza-lo movemento de frustración e darlle contido político e perspectiva, tamén orgánica, ou se mantén ó marxe do mesmo con posicións políticas que a maioría da cidadanía non comprende, que están lonxe das súas necesidades inmediatas, e nin lle levan, como colectivo de activistas, a participar nos conflitos sociais, nin axudan a facer avanzar a conciencia política.

Causa Galicia ten o risco de consolidar o que cada un dos seus compoñentes é: formacións grupusculares en moitos casos sectarias, homoxeneizadas por unha ideoloxía determinada, pero incapaces de ter influenza social; naceu con ese risco e hai que facer esforzos para que non aconteza. Como recorda sempre alguén, en política non hai ocos, non hai espazos baleiros, axiña son ocupados, por outras forzas políticas. Se Causa Galicia perde a oportunidade, de darlle a todo este movemento dirección política e estrutura orgánica é dificil que se poda atopar cunha conxuntura parecida en tempo.

Por iso creo que a determinación de constituír Causa Galiza ó redor do dereito de autodeterminación, pode chegar a ser un erro. A loita por este dereito, debe estar ligada ás necesidades da loita de clases. Introducilo coma se fixo, sen unha conciencia social, produto da loita, ligado á mesma é facelo dun xeito ó marxe da cidadanía. Ademais hoxe, nas situación de crise económica, nas que se manifestan máis descarnadamente as contradicións interburguesas, a loita polo dereito de autodeterminación, para que teña un senso proletario, debe ir ligado á loita pola superación do capitalismo e o avance cara o socialismo. De non ser así pode ser utilizado por sectores burgueses como expresión das devanditas contradicións. A loita polo control do mercado interno.

A loita polo dereito de autodeterminación hoxe é, en Galicia, un obxectivo estratéxico, a longo prazo; pero é necesario expoñer con claridade os obxectivos tácticos, a curto prazo, que nos van permitir avanzar.

Gústenos ou non, a xente entende a necesidade dun Estatuto, forma parte da súa cultura política e a pouco que se traballe politicamente, explíquese, se espalle un contido alternativo, que recolla as necesidades do pobo asalariado, que recolla o que se denunciaba o día 17, pódense abrir perspectivas de traballo político moi ligado ós devezos da maioría da poboación ca bandeira dun Estatuto para o pobo traballador. Que sería un avance incuestionable.

¿Pero enténdese do mesmo xeito a loita polo dereito de autodeterminación, entre os sectores populares? ¿Por que os traballadores asalariados galegos, os labregos, etc., precisan deste dereito hoxe e se teñen que mobilizar ata acadalo?. Sexamos realistas, na situación actual é moi dificil que os traballadores da industria, da construción, servizos, mariscadores, labregos, etc., entendan como obxectivo fundamental, central, da súa loita o dereito de autodeterminación, cando en Galicia non hai un proceso de loita de clases, só loitas espontáneas.

Por iso, o xeito como Causa Galiza fai a proposta pola autodeterminación paréceme vangardista e que a sitúa ó marxe das loitas, das inquedas e devezos do pobo traballador.

Dende o meu punto de vista Causa Galiza non debe ser unha forza autodeterminista que antepón os intereses da construción da nación ós intereses de clase; debe ser unha opción da clase traballadora asalariada. O seu obxectivo non debe ser “facer xirar á Xunta cara a esquerda”, senón construír unha forza de esquerdas. Polo tanto Causa Galiza non debe se-lo lugar de encontro de todas as forzas que loitan pola autodeterminación, senón onde conflúan todos os que loitan contra as políticas neoliberais e loiten contra do capitalismo e polo socialismo. Loitar polo socialismo é loitar polo dereito de autodeterminación dos pobos. Pero loitar polo dereito de autodeterminación, non leva indefectiblemente á superación do capitalismo e a loita polo socialismo.

E aínda que non sexa determinante, a loita dos traballadores galegos polo dereito de autodeterminación, para trunfar, debe contar co apoio das traballadoras e traballadores do estado español.

AS ELECCIÓNS DO 9-M EN GALICIA.

Se fora periodista e tivera que facer un titular co acontecido o 9 de Marzo, probablemente sería “O PSOE avanza, o PP baixa pero segue a ser maioría, o BNG mantense respecto as anteriores e EU-IU segue a perder votos”. Pero despois de contrastado o que pasou é necesario analiza-las causas e as consecuencias das devanditas afirmacións, aínda que o faga dun xeito resumido.

Unha primeira conclusión é que a esquerda, como forza que tenta un cambio de estruturas e avanzar cara a un novo tipo de sociedade superando a capitalista, ten desaparecido do panorama político galego. Os seus restos, EU-IU, non foi quen de aproveitar unha conxuntura favorable como é que o BNG deixe grandes espazos pola súa esquerda, mergullado no proceso de fabricación polo sistema da esquerda que precisa, tamén nas nacionalidades, para reafirma-lo consenso ó redor do estado capitalista, a monarquía e a “electocracia”, que non democracia, existente.

A perda de votos de EU-IU, nunha etapa sen crise interna e nunha deriva cara a dereita do BNG só se explica pola falla de dirección política que organice o traballo na sociedade, nas organizacións de base, carencia que leva a un proceso acelerado de seitarización, de pecharse sobre se mesmo.

O único traballo visible é o que se leva a cabo nos poucos concellos nos que se ten presenza. Algunhas veces preferindo gobernar, aínda que as políticas dende os equipos de goberno sexan moi dereitizadas, emprégase o argumento xustificatorio de “forzar un xiro á esquerda”, que facer unha oposición ligada ós problemas da sociedade, percorrendo os barrios, dando alternativas, facendo propostas, recollendo os problemas da maioría, forzando a participación cidadá, amosando “que hai políticas municipais de esquerda”.

Un segundo aspecto é que non se discute sobre os problemas de Galicia, que sitúe os intereses dos traballadores no centro do debate político, que chegue a conclusións e homoxenice a toda a organización.

A impresión é dunha perda de soberanía, séguense as directrices de Madrid e cando o que destila a dirección federal é seguidismo respecto á política do goberno central, en Galicia non hai política de oposición, como non sexa co tema de pedir que se abra a man para participar nas institucións; unha democracia burguesa nunca vai favorecer a presenza das forzas de esquerda nas súas institucións, só se lles permitirá participar dun xeito restrinxido, para que non se diga. E cando favoreza esta presenza dun xeito proporcional ós votos acadados, será por non representar un perigo para o sistema; indicará que esa forza política forma xa parte do propio sistema.

O BNG fixo unha aposta perigosa; centrar a súa proposta política na vitoria do PSOE sen maioría absoluta e converterse nunha “organización conseguidora” de fondos a cambio dos seus votos no Congreso. Unha proposta que lle deu en tempos, certa preponderancia a CiU de Cataluña durante uns anos. Pero conseguidora de fondos ¿para que políticas?. O autogoberno galego non permite ser impermeable ás políticas implementadas dende o centro e en segundo lugar é o partido minoritario dunha coalición no que o máximo poder o ten o mesmo partido que goberna en Madrid. Non ten nada que ver coa situación de CiU que gobernaba con maioría absoluta e a necesitaban tanto PSOE como PP, para darlle estabilidade ó goberno do estado, cando non acadaban maioría absoluta. Se o PSOE prescinde dos seus “servizos” e vai cara a un pacto que lle de maior estabilidade, co PNV por exemplo, vaise apreciar a falsidade do planteamento.

Pódese afirmar que aínda que o BNG conseguiu non perder representatividade e votos, entrou definitivamente nunha nova etapa do seu quefacer político que é a culminación dun proceso iniciado por Beiras, de abandono do campo da esquerda alternativa e aceptar ser unha “esquerda dentro do sistema”; se o diagnóstico non esta errado, nos próximos tempos, aínda que o poder homoxeneiza, veremos que as contradicións internas fanse máis evidentes.

Outro aspecto a subliñar é a perda de votos nas zonas urbanas, a ruralización da súa base electoral, continuando o proceso constatado nas eleccións municipais.

O PSOE non conseguiu despraza-lo PP do primeiro posto a pesares da perda importante de votos e da mingua constante nas áreas urbanas. Iso pon en evidencia a dificultade para derrotar un bloque de poder como o configurado nos anos en que o PP dominou a Xunta e a maior parte das institucións galegas, con fortes alicerces sociais, institucionais, culturais e orgánicos. Se a isto engadímoslle que non hai unha política alternativa, só perspectivas de alternancia, que sectores populares non atopan na actual Xunta solución ós seus problemas, a cuestión de votar PSOE ou PP, para unha grande parte dos electores, aínda non esta tanto en función do programa político como no costume, fidelidades personais, a amizade, a dependencia da rede caciquil, etc. Para derrota-lo PP é condición necesaria a súa derrota electoral, pero non é suficiente; é preciso derrota-las políticas que o PP asentou en Galicia nos anos en que controlou as institucións e para iso é imprescindible a reconstrución da esquerda galega.

Galicia marzo 2008

Carlos Dafonte

Causa Galiza é un reagrupamiento de forzas sociais e políticas, tanto colectivas como individuais, da esquerda soberanista galega, baixo tres obxectivos: a esixencia do dereito á autodeterminación desde unha óptica de esquerdas, o rexeitamento do marco constitucional actual e a oposición a unha reforma estatutaria que supón, de novo, o furto do dereito do pobo galego a decidir o seu futuro.

Cgz nace dunha necesidade: a maioría da esquerda estatal fai anos que renunciou á defensa do dereito á autodeterminación, facendo parte da “esquerda” do réxime do 78. O BNG, pola súa banda, foi o representante e refuxio do fundamental da esquerda anticapitalista e antiréxime galega durante un decenio, e agora esta en un acelerado proceso de integración; o que supón o abandono dos acenos de identidade dunha forza de esquerdas, a loita contra o capitalismo e o imperialismo, e as dunha forza nacionalista, o dereito á autodeterminación, máis aló de declaracións para a galería.

A crise do réxime

É un feito indiscutible que o réxime xurdido no 78 esta en crise. Ademais da parálise do poder xudicial, como o Tribunal Constitucional, as dúas institucións fundamentais, o rei e o exército, están véndose sacudidas por conflitos e contradicións.

As aventuras imperialistas en Líbano ou Afganistán, unido ás ligazons de militares con elementos fascistas, pon de manifesto o seu verdadeiro carácter reaccionario. Pola súa banda, o rei, logo do enfrontamento verbal no Cume de Chile cos dirixentes latinoamericanos, evidenciou o papel da monarquía á fronte dos intereses imperialistas españois.

E aínda que non hai unha resposta do movemento de masas, esta claro que estas crises están provocando un estrechamento das fronteiras do réxime, que incrementa as súas características represivas.

Neste cadro xorde Cgz, expresando en Galiza o que é unha necesidade do conxunto do estado, a reconstrución da esquerda revolucionaria que enfronte o sistema capitalista, o réxime monárquico e os gobernos social liberais.

Uns gobernos que, ademais, contan co apoio ou a participación da esquerda “oficial”, de EU, do BNG, de ERC, e das direccións sindicais de CCOO e UXT. Esta “absorción” da esquerda “oficial” por pactos co PSOE a nivel estatal e nacional, fixo que en Galiza unha organización sindical, a CIG, cubrise o papel de oposición de esquerdas ás políticas do goberno e a Xunta

Os limites de Cgz e o futuro

Cgz é un acordo de mínimos que permite o reagrupamiento de forzas para impulsar a loita polo dereito á autodeterminación. Isto ten que seguir así.

Pero a súa forza é xusto o que lle xera crise, posto que ao abrir unha vía de solución á dispersión da esquerda anticapitalista e sentando as bases para resolver unha necesidade de fondo: construír unha verdadeira oposición de esquerdas ao goberno e á Xunta, gañouse moitos inimigos, que non queren ver como xorde un reagrupamiento da esquerda anticapitalista. Por este motivo, desde dentro e desde fóra, buscan o seu descarrilamento freando todas as súas potencialidades.

A pervivencia de Cgz esta ligado a que sexa capaz de desenvolver políticas como a preparación desde a base dunha iniciativa lexislativa popular polo dereito a decidir en Galiza, que profunden no que é a súa esencia, un acordo amplo de todos aqueles que desde a esquerda -nacionalista ou non- defenden o dereito democrático á autodeterminación.

Roberto Laxe

Temos pouca sorte os que vivimos no estado español, levamos máis de tres anos de campaña electoral e todo indica que estas circunstancias van a arreciar ata que se produza a votación no próximo mes de marzo. Pero estar en campaña non e malo, se a política ocupara o centro do debate, e dicir se os problemas de tod@s foran o centro da controversia. Pero a realidade non é esa. Para amosalo bastan dous feitos.

Desde o titular dun diario madrileño o presidente Rodriguez “ameazaba” a tod@s cun explícito “Busco una mayoría suficiente para la modernización definitiva de España”. Polo que se ve con catro anos máis de mandato de Rodriguez, entramos no que Francis Fukuyama chamou “a fin da historia” e xa nunca máis imos necesitar modernización algunha.¿Que nos quere dicir con iso da modernización? ¿pero sabe verdadeiramente do que fala? Nas abondosas páxinas da entrevista non explica como o vai facer, nin as liñas mestres da mesma.

Pola outra banda do engranaxe bipartidista, desde variadas tribunas Rajoy ven facendo o mesmo desde hai meses, con ideas tan extraordinarias como a de afirmar hai pouco que de conseguir o seu partido a maioría, “España tendrá un goberno como dios manda”. ¿Terá Rajoy, como o seu compadre Bush, a quen deus lle recomendou, así mesmo o dixo, invadir Iraq, tanta confianza como para coñecer de primeira man os seus designios?

Estas dúas frases de tanto “calado” poden ser un bo exemplo do que nos espera ata a finalización da campaña e retratan penso eu, ós dous personaxes; discursos baleirados de contido, consinias e ausencia total de argumentos para convence-l@s votantes; iso si aderezada con certa crispación para facer máis cribles as “enormes diferenzas” que os separan.

As xentes de esquerdas debemos teme-las “modernizacións” do PSOE. O período 1982-1996 serve de exemplo do seu significado: reconversión industrial salvaxe na siderurxia e naval, reforma das pensións para dificulta-lo seu cobro e baixa-la cuantía, reformas e desestruturación do mercado laboral en beneficio dunha susposta competividade co exterior que nunca se produciu; enorme deficit comercial español con relación ó PIB, continúa a se-lo dos maiores do mundo; despido libre e multiples xeitos de contratar que ficaron c@s traballador@s indefensos fronte á patronal; creación das Empresas de Traballo Temporal; comenzo da privatización do sector público; asegurar a nosa presencia na OTAN incluso contravindo a cláusula do referendum na que se establecía a nosa permanencia sen entrar na estrutura militar; negociación para a nosa integración na actual UE como un país de segunda, obrigados a desmantelar, sobre todo na Galicia, parte dos nosos sectores produtivos máis competitivos; corrupción, nepotismo, terrorismo de estado, etc..

Estes foron algúns elementos claves da primeira “modernización” levada a cabo polo PSOE.

Grazas ó apoio dun gran aparello mediático, todas estas políticas que responden os mandamentos neoliberais, foron aceptadas pola sociedade como unha política de esquerdas, xa que as levaba a cabo un partido historicamente da esquerda e outras veces se converteron nas “únicas posibles dado o entorno no que vivimos”, cooptando así a numerosos sectores do movemento obreiro e populares para o neoliberalismo e acusando e situando a aquelas organizacións políticas que non claudicaron e mantiveron unha posición anticapitalista, de esquerdas, de estar fora da realidade, utópicas, incapaces de dar resposta as modificacións habidas na sociedade; como si estas foran resultado de procesos sociais autónomos, pulados dende a propia sociedade, e non como foi en realidade, consecuencia da imposición, as veces dun xeito non carente de violencia, das políticas propias do neoliberalismo. E no peor dos casos creándolles problemas internos, adicándolles páxinas e páxinas de prestixiosos diarios a resaltar calquera controversia interna e utilizando a coñecid@s periodistas, literatos e analistas a soldo, para apoiar a personaxes que máis tarde ingresaron nas filas do PSOE e a ocupar cargos de responsabilidade.

Pero tamén, aínda que penso que ninguén da esquerda precisa ser convencido, debemos temer “os gobernos como deus manda” do PP, pois no período no que gobernou, 1996-2004, caracterizouse no económico por afondar nas políticas da etapa anterior, intensificou as privatizacións dos bens e empresas públicas, vendidos por “catro pesos” cando producían cuantiosos beneficios, a personaxes do entorno do partido gobernante e continuou, como non podía ser doutro xeito, cos ataques sistemáticos ó que se convén en chamar “estado de benestar”; continuou polo camiño de “dar unha nova volta de parafusa” á política de desestrutura-lo mercado laboral e asentou un modelo de crecemento cuxos alicerces son a burbulla inmobiliaria, o turismo con servizos de baixa calidade, o consumo interno baseado no endebedamento das familias, potenciado polos baixos tipos de interese, e os fondos que proveñen da U.E.; un modelo como era predicible de moi curto recorrido que escomenza a crebar e só serviu para enriquecer ós sectores mais poderosos da sociedade.

En política exterior deixou ó estado español sen política propia, ficando como un fiel pión e comparsa do imperialismo norteamericano na súa política agresiva, baseada na guerra preventiva e amosou dun xeito nidio que moitas concepcións de corte franquista sobre a actividade política, a administración, o papel da relixión, etc., continuaban vixentes.

Desenterrou un nacional-catolicismo rancio, acrecentando nestes anos de oposición a súa coincidencia cos sectores máis reaccionarios da xerarquía católica. Como se pode observar nada que ver coa expulsión dos mercadores do templo.

Pero o que é máis preocupante para os votantes da esquerda en Galicia é a ausencia dunha forza política no panorama electoral que se poida considerar portadora dos valores, do programa, do discurso e do proxecto que configuran a unha forza anticapitalista. Desaparecida como tal IU, os anos de apoio a un goberno neoliberal non se poden borrar en seis meses con críticas moi febles de última hora, que non deben ser catalogadas doutro xeito que como electoralismo e oportunismo puro e duro e diluídas no continuismo as expectativas creadas polo goberno da Xunta, coa presencia do BNG, ¿como é posible que nun goberno que conta con máis dun conselleiro, delegados provinciais e outros cargos relevantes que autodenomínanse “comunistas”, acepten as políticas neoliberais sen a menor oposición e sen presentar nas consellerías das que son titulares, programas onde se recoñeza, polo menos, un novo xeito de entende-lo goberno, de establece-las prioridades e de rachar con prácticas propias dos partidos da dereita?, @s elector@s de esquerdas atópanse diante dun dilema: ou ficar na casa, ou votar aceptando a dinámica do bipartidismo que PSOE, PP e todos os medios que os apoian potencian. É dicir, votar seguindo esa dinámica a aquela forza que sexa “a menos mala”, votar “tapándose o nariz”.

Considero que aínda hai tempo para iniciar unha reflexión entre os sectores anticapitalistas, internacionalistas, de esquerdas, sobre a orientación do noso voto. E digo internacionalistas pois haberá sectores da sociedade galega que sigan antepoñendo o carácter nacionalista, aínda s que sexa neoliberal, ó de esquerdas e se podan atopar cómodos votando ó BNG.

Algúns haberá tamén que nestas circunstancias propoñan a abstención. Pero non debemos esquecer que o sufraxio universal é resultado da loita do movemento obreiro, foi un dereito conquistado, arrincado á burguesía que cando se veu no poder instaurou unha modalidade de voto que só permitía exercelo ós máis ricos da sociedade, o sufraxio censitario. É certo que unha vez conseguido o sufraxio masculino pola presión obreira e popular, as mulleres do estado español tiveron que esperar ata a segunda república, a burguesía desde as institucións, utilizou as leis electorais e os mecanismos de control ideolóxico que o seu poder económico lle permitía crear, para canalizar moitos votos obreiros cara ós partidos defensores dos intereses dos explotadores; desvirtua-lo feito de que a maioría da poboación sexan explotados. Tamén é certo que cando as clases dominantes non conseguiron canaliza-lo voto popular segundo os seus intereses, non tiveron reparo en utilizar os aparellos represivos para restaura-lo seu dominio de clase. Pero esta realidade que aínda esta moi presente na situación política do estado español, non debe levar a renunciar @s traballador@s asalariados de participar nos eventos electorais. Aínda que aconteza como vai acontecer no próximo mes de marzo, que non se presente ningunha forza política que represente os seus intereses de clase, débese ir a votar, pero para emitir un voto que debe cumprir varios obxectivos: amosar o descontento dunha parte da sociedade e recoñecernos no conxunto, rachar co bipartidismo ó marxe do voto ó sector nacionalista neoliberal, que sexa un voto que poida ser evaluado e serva, axude e permita, avanzar na reconstrución da esquerda e do movemento obreiro.

Dende o meu punto de vista, o VOTO EN BRANCO compre cos devanditos requisitos. En primeiro lugar exercemos un dereito que custou moito traballo acadalo e excepto circunstancias moi determinadas, non se debe renunciar ó mesmo. En segundo lugar é un voto militante, activo, a xente debe ser convencida, reflexionar para chegar a esa conclusión, crítico co sistema, vótase escapando da lóxica bipartidista que nos queren impoñer, un voto contra o neoliberalismo e o pensamento único, diferenciado dun xeito nidio da abstención que é un “caixón de xastre”que practican os cómodos, os apolíticos, os que tanto lles ten que gañe quen gañe, os conformistas coa situación.

Pero é ademais un voto evaluable, podémolo fiscalizar, contar ó final da xornada electoral. A dereita e o centro dereita liberais non van deixar de votar os seus partidos, PP e PSOE e os nacionalistas liberais tampouco van ter moitas dúbidas; polo tanto hai que recoller no voto en branco o voto de esquerdas, anticapitalista que aposta pola reconstrución dunha forza de esquerdas; mobilizar o voto da esquerda que leva anos na abstención, convencer que a reconstrución non só e posible senón necesaria. O VOTO EN BRANCO leva pois a un aspecto importante, organizar a intervención na campaña electoral. Poñerse de acordo sen ningún tipo de sectarismos entre diversos colectivos políticos, sociais, culturais, persoas independentes, etc., sería un paso importante no camiño que hai que escomenzar a percorrer.

Galicia Outono 2007

Carlos Dafonte